📋 12. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 2. Yazılı 3. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 5 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 3. senaryoda 7 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 7 ile 8 arasında değişir). Yazılı haftası: 4-15 Ocak 2027. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 3. senaryoda hangi konudan kaç soru?
- 1 soru
- 1 soru
- 2 soru
- 1 soru
-
2 soru
Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları her senaryoda12.1.2.3
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
✏️ 3. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Üç RNA çeşidi hangileridir?
Protein sentezinde bu üç RNA görev alır.
Her birinin işlevi farklıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: mRNA, tRNA ve rRNA
Protein sentezinde bu üç RNA görev alır.
Her birinin işlevi farklıdır.
2. DNA replikasyonu hücre döngüsünün hangi safhasında gerçekleşir?
Replikasyonun bölünme evrelerinden birinde yapıldığı sanılırsa "Metafaz" seçilir; oysa kromozomlar dizilmeden önce DNA zaten iki katına çıkmış olmalıdır.
Doğrusu interfazdır: DNA miktarı bölünme başlamadan, hücre döngüsünün interfaz safhasında iki katına çıkar.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İnterfaz
Replikasyonun bölünme evrelerinden birinde yapıldığı sanılırsa "Metafaz" seçilir; oysa kromozomlar dizilmeden önce DNA zaten iki katına çıkmış olmalıdır.
Doğrusu interfazdır: DNA miktarı bölünme başlamadan, hücre döngüsünün interfaz safhasında iki katına çıkar.
3. Bilginin akış sırası hangisidir?
Bilgi DNA'dan mRNA'ya yazılır, sonra proteine çevrilir.
Bu sıra transkripsiyon ve translasyon adımlarıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: DNA, mRNA, protein
Bilgi DNA'dan mRNA'ya yazılır, sonra proteine çevrilir.
Bu sıra transkripsiyon ve translasyon adımlarıdır.
4. Bir mRNA molekülünde dur kodonundan önce 150 nükleotit bulunduğu veriliyor. Bu bölgeden kaç amino asitlik peptit oluşur?
Her amino asit üç nükleotitlik bir kodonla şifrelenir.
Yüz elli nükleotit üçe bölününce 50 amino asit bulunur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 50
Her amino asit üç nükleotitlik bir kodonla şifrelenir.
Yüz elli nükleotit üçe bölününce 50 amino asit bulunur.
5. Kuraklığa dayanıklı ama az ürün veren bir arpa çeşidi, bol ürün veren ama kuraklığa dayanıksız başka bir arpa çeşidiyle çaprazlanıyor; yavrular arasından kuraklığa dayanıklı ve bol ürünlü olanlar seçiliyor. Bu ıslah yöntemi hangisidir?
İki çeşidin özellikleri çok farklı olduğu için ayrı tür sanılırsa "Türler arası melezleme" bulunur; oysa iki ata da arpadır.
Doğrusu tür içi melezlemedir, çünkü aynı türden genetik yapısı farklı iki birey çaprazlanıp istenen özellikteki yavrular seçilmiştir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Tür içi melezleme
İki çeşidin özellikleri çok farklı olduğu için ayrı tür sanılırsa "Türler arası melezleme" bulunur; oysa iki ata da arpadır.
Doğrusu tür içi melezlemedir, çünkü aynı türden genetik yapısı farklı iki birey çaprazlanıp istenen özellikteki yavrular seçilmiştir.
6. Kuraklığa dayanıklı ama az ürün veren bir arpa çeşidi, bol ürün veren ama kuraklığa dayanıksız başka bir arpa çeşidiyle çaprazlanıyor; yavrular arasından kuraklığa dayanıklı ve bol ürünlü olanlar seçiliyor. Bu ıslah yöntemi hangisidir?
İki çeşidin özellikleri çok farklı olduğu için ayrı tür sanılırsa "Türler arası melezleme" bulunur; oysa iki ata da arpadır.
Doğrusu tür içi melezlemedir, çünkü aynı türden genetik yapısı farklı iki birey çaprazlanıp istenen özellikteki yavrular seçilmiştir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Tür içi melezleme
İki çeşidin özellikleri çok farklı olduğu için ayrı tür sanılırsa "Türler arası melezleme" bulunur; oysa iki ata da arpadır.
Doğrusu tür içi melezlemedir, çünkü aynı türden genetik yapısı farklı iki birey çaprazlanıp istenen özellikteki yavrular seçilmiştir.
7. Bir laboratuvar PCR'de, uzama sıcaklığında çalışan ama zincirlerin ayrıldığı yüksek sıcaklıkta bozulan bir DNA polimeraz kullanıyor. Döngülerin sürebilmesi için ne yapılması gerekir?
Polimerazın zincirleri ayırdığı sanılırsa "Ayrılma aşaması atlanmalı, zincirleri polimeraz açmalı" seçilir; oysa zincirleri yüksek sıcaklık ayırır, bu aşama olmadan primer bağlanamaz.
Doğrusu her ayrılmadan sonra enzim eklemektir, çünkü Taq yüksek sıcaklığa dayandığı için döngülerde bozulmaz; dayanıksız enzim ise her yüksek sıcaklıkta bozulur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Her ayrılmadan sonra tüpe yeniden polimeraz eklenmeli
Polimerazın zincirleri ayırdığı sanılırsa "Ayrılma aşaması atlanmalı, zincirleri polimeraz açmalı" seçilir; oysa zincirleri yüksek sıcaklık ayırır, bu aşama olmadan primer bağlanamaz.
Doğrusu her ayrılmadan sonra enzim eklemektir, çünkü Taq yüksek sıcaklığa dayandığı için döngülerde bozulmaz; dayanıksız enzim ise her yüksek sıcaklıkta bozulur.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 8 | DNA’nın kendini eşlemesi · Protein sentezinin mekanizması (2) · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji kavramları · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları (3) · Biyoteknoloji uygulamalarının insan hayatına etkileri |
| 2. Senaryo | 8 | Nükleik asitlerin çeşitleri ve görevleri · DNA’nın kendini eşlemesi · Protein sentezinin mekanizması · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları (3) · Biyoteknoloji uygulamalarının insan hayatına etkileri · Canlılığın devamı için enerjinin gerekliliği |
| 3. Senaryo | 7 | Nükleik asitlerin çeşitleri ve görevleri · DNA’nın kendini eşlemesi · Protein sentezinin mekanizması (2) · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji kavramları · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları (2) |
| 4. Senaryo | 8 | Genetik materyalin organizasyonu · DNA’nın kendini eşlemesi · Protein sentezinin mekanizması (2) · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji kavramları · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları (2) · Biyoteknoloji uygulamalarının insan hayatına etkileri |
| 5. Senaryo | 8 | DNA’nın kendini eşlemesi · Protein sentezinin mekanizması · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji kavramları · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları (2) · Biyoteknoloji uygulamalarının insan hayatına etkileri · Canlılığın devamı için enerjinin gerekliliği (2) |
12. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 2. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›