📋 12. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 2. Yazılı 2. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 5 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 2. senaryoda 8 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 7 ile 8 arasında değişir). Yazılı haftası: 4-15 Ocak 2027. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 2. senaryoda hangi konudan kaç soru?
- 1 soru
- 1 soru
- 1 soru
-
3 soru
Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları her senaryoda12.1.2.3
- 1 soru
- 1 soru
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
✏️ 2. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. DNA'nın görevi nedir?
DNA kalıtsal bilgiyi saklar ve yeni hücrelere aktarır.
RNA ise bu bilginin kullanılmasında görev alır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kalıtsal bilgiyi saklamak
DNA kalıtsal bilgiyi saklar ve yeni hücrelere aktarır.
RNA ise bu bilginin kullanılmasında görev alır.
2. Bir öğrenci kesintili zinciri şöyle açıklıyor: "Kesintisiz zincir 5'→3', kesintili zincir ise 3'→5' yönünde sentezlenir; bu yüzden kesintili zincir parça parça oluşur." Bu açıklamanın hatası nedir?
Kesintili zincirdeki sentezin yönü kesintisiz zincirinkiyle karıştırılırsa "İki zincir de 5'→3' sentezlenir; kesintili zincirde sentez çatala doğru ilerler" seçilir; oysa çatala doğru ilerleyen sentez kesintisiz zinciri verir. Kalıp zincirler aynı yönlü değil, zıt yönlüdür ve DNA polimeraz hiçbir zinciri 3'→5' yönünde uzatamaz.
Çataldaki iki kalıp zincir zıt yönlüdür: birinin üzerinde 5'→3' sentez çatala doğru ilerleyip kesintisiz sürer; ötekinde aynı yöndeki sentez çataldan uzaklaşır, çatal açıldıkça yeniden başlar ve zincir Okazaki parçaları hâlinde oluşur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İki zincir de 5'→3' sentezlenir; kesintili zincirde sentez çataldan uzaklaşır
Kesintili zincirdeki sentezin yönü kesintisiz zincirinkiyle karıştırılırsa "İki zincir de 5'→3' sentezlenir; kesintili zincirde sentez çatala doğru ilerler" seçilir; oysa çatala doğru ilerleyen sentez kesintisiz zinciri verir. Kalıp zincirler aynı yönlü değil, zıt yönlüdür ve DNA polimeraz hiçbir zinciri 3'→5' yönünde uzatamaz.
Çataldaki iki kalıp zincir zıt yönlüdür: birinin üzerinde 5'→3' sentez çatala doğru ilerleyip kesintisiz sürer; ötekinde aynı yöndeki sentez çataldan uzaklaşır, çatal açıldıkça yeniden başlar ve zincir Okazaki parçaları hâlinde oluşur.
3. Amino asitler arasında hangi bağ kurulur?
Amino asitler arasında peptit bağı kurulur.
Nükleotitler arasında ise fosfodiester bağı bulunur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Peptit bağı
Amino asitler arasında peptit bağı kurulur.
Nükleotitler arasında ise fosfodiester bağı bulunur.
4. Bir laboratuvar, kültür ortamında kısa sürede çok sayıda kök hücre elde etmek istiyor. Elinde biri kemik iliğinden, biri erken evre embriyodan alınmış iki kök hücre örneği var. Hangisini, neden seçmesi uygun olur?
Bol bulunmak hızlı çoğalmak sanılırsa "Kemik iliğinden alınanı; kemik iliğinde bol bulunduğu için" seçilir; oysa kemik iliğindeki kök hücreler yetişkin kök hücredir ve kültürde embriyonik olanlar kadar kolay yetişmez.
Doğrusu embriyonik örnektir, çünkü embriyonik kök hücreler yetişkinlere göre kültürde daha kolay yetişir ve daha hızlı çoğalır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Embriyodan alınanı; kültürde kolay yetişip hızlı çoğaldığı için
Bol bulunmak hızlı çoğalmak sanılırsa "Kemik iliğinden alınanı; kemik iliğinde bol bulunduğu için" seçilir; oysa kemik iliğindeki kök hücreler yetişkin kök hücredir ve kültürde embriyonik olanlar kadar kolay yetişmez.
Doğrusu embriyonik örnektir, çünkü embriyonik kök hücreler yetişkinlere göre kültürde daha kolay yetişir ve daha hızlı çoğalır.
5. Kuraklığa dayanıklı ama az ürün veren bir arpa çeşidi, bol ürün veren ama kuraklığa dayanıksız başka bir arpa çeşidiyle çaprazlanıyor; yavrular arasından kuraklığa dayanıklı ve bol ürünlü olanlar seçiliyor. Bu ıslah yöntemi hangisidir?
İki çeşidin özellikleri çok farklı olduğu için ayrı tür sanılırsa "Türler arası melezleme" bulunur; oysa iki ata da arpadır.
Doğrusu tür içi melezlemedir, çünkü aynı türden genetik yapısı farklı iki birey çaprazlanıp istenen özellikteki yavrular seçilmiştir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Tür içi melezleme
İki çeşidin özellikleri çok farklı olduğu için ayrı tür sanılırsa "Türler arası melezleme" bulunur; oysa iki ata da arpadır.
Doğrusu tür içi melezlemedir, çünkü aynı türden genetik yapısı farklı iki birey çaprazlanıp istenen özellikteki yavrular seçilmiştir.
6. PCR'nin bir döngüsündeki olaylar hangi sırayla gerçekleşir?
Primerin çift zincire bağlanabileceği sanılırsa "Primerlerin bağlanması → zincirlerin ayrılması → zincirin uzaması" seçilir; oysa primer tek zincir hâline gelmiş DNA'daki tamamlayıcı bölgeye bağlanır.
Doğrusu önce ayrılma, sonra bağlanma, en son uzamadır, çünkü polimeraz zinciri bağlanmış primerden uzatır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Zincirlerin ayrılması → primerlerin bağlanması → zincirin uzaması
Primerin çift zincire bağlanabileceği sanılırsa "Primerlerin bağlanması → zincirlerin ayrılması → zincirin uzaması" seçilir; oysa primer tek zincir hâline gelmiş DNA'daki tamamlayıcı bölgeye bağlanır.
Doğrusu önce ayrılma, sonra bağlanma, en son uzamadır, çünkü polimeraz zinciri bağlanmış primerden uzatır.
7. "Klon, yumurtayı veren dişiye benzer" ifadesi neden yanlıştır?
Yumurtanın çekirdeği çıkarıldığı için kalıtsal bilgi vermez.
Klon, çekirdeği veren bireyle genetik olarak özdeştir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Klon çekirdeği verenle özdeştir
Yumurtanın çekirdeği çıkarıldığı için kalıtsal bilgi vermez.
Klon, çekirdeği veren bireyle genetik olarak özdeştir.
8. Oksijenli solunum, oksijensiz solunum ve fermantasyon yapan tüm hücrelerde ortak olan ATP üretim şekli hangisidir?
Fermantasyonda ETS kullanılmaz.
Ortak yol substrat düzeyinde fosforilasyondur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Substrat düzeyinde fosforilasyon
Fermantasyonda ETS kullanılmaz.
Ortak yol substrat düzeyinde fosforilasyondur.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 8 | DNA’nın kendini eşlemesi · Protein sentezinin mekanizması (2) · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji kavramları · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları (3) · Biyoteknoloji uygulamalarının insan hayatına etkileri |
| 2. Senaryo | 8 | Nükleik asitlerin çeşitleri ve görevleri · DNA’nın kendini eşlemesi · Protein sentezinin mekanizması · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları (3) · Biyoteknoloji uygulamalarının insan hayatına etkileri · Canlılığın devamı için enerjinin gerekliliği |
| 3. Senaryo | 7 | Nükleik asitlerin çeşitleri ve görevleri · DNA’nın kendini eşlemesi · Protein sentezinin mekanizması (2) · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji kavramları · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları (2) |
| 4. Senaryo | 8 | Genetik materyalin organizasyonu · DNA’nın kendini eşlemesi · Protein sentezinin mekanizması (2) · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji kavramları · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları (2) · Biyoteknoloji uygulamalarının insan hayatına etkileri |
| 5. Senaryo | 8 | DNA’nın kendini eşlemesi · Protein sentezinin mekanizması · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji kavramları · Genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları (2) · Biyoteknoloji uygulamalarının insan hayatına etkileri · Canlılığın devamı için enerjinin gerekliliği (2) |
12. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 2. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›