📋 11. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı 3. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 3. senaryoda 7 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 7 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 3. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
2 soru
Osmanlı Devleti’nin 1683-1789 yılları arasındaki siyasi ve askerî mücadelelerini sonuçları açısından değerlendirebilme her senaryodaTAR.11.1.1
-
2 soru
Lale Devri’nde Osmanlı devlet ve toplum hayatında meydana gelen değişimi tarihsel bağlamı içerisinde yorumlayabilme her senaryodaTAR.11.1.2
-
3 soru
1755 Lizbon ve 1766 İstanbul depremlerini ortaya çıkardığı etkiler bakımından karşılaştırabilmeTAR.11.1.3
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 2. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 3. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Bir öğrenci, Kutsal İttifak'ı kuran devletlerin Osmanlı Devleti'ne karşı 1684'te hep birlikte savaşa girdiğini söylemiştir. Buna göre bu yargının nesi yanlıştır?
"Papalığın ittifaka destek vermesi" diyen öğrenci yanlışı doğru olan ara adımda arar; ittifak gerçekten Papalığın desteğiyle kurulmuştur.
Yargının yanlış yanı "hep birlikte" sözüdür: 1684'te Avusturya, Venedik ve Lehistan birleşti; Rus Çarlığı savaşa 1686'da katıldı ve dört cepheli mücadele ancak o zaman oluştu.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Rus Çarlığı'nın ittifaka 1686'da katılması
"Papalığın ittifaka destek vermesi" diyen öğrenci yanlışı doğru olan ara adımda arar; ittifak gerçekten Papalığın desteğiyle kurulmuştur.
Yargının yanlış yanı "hep birlikte" sözüdür: 1684'te Avusturya, Venedik ve Lehistan birleşti; Rus Çarlığı savaşa 1686'da katıldı ve dört cepheli mücadele ancak o zaman oluştu.
2. Rus Çarı I. Petro'nun hem kuzeyde İsveç'le hem güneyde Osmanlı Devleti'yle mücadele etmesinin nedeni nedir?
"Avusturya'yı Orta Avrupa'dan çıkarmak istemesi" diyen öğrenci dönemin bütün savaşlarını aynı hedefe bağlar; Avusturya ile mücadele Osmanlı Devleti'nin cephesiydi, Rusya'nın değil.
I. Petro'nun amacı açık denizlere ulaşıp sınırlarını genişletmekti: Baltık için İsveç'le, Karadeniz için Osmanlı Devleti'yle savaşıyordu.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Açık denizlere ulaşıp sınırlarını genişletme isteği
"Avusturya'yı Orta Avrupa'dan çıkarmak istemesi" diyen öğrenci dönemin bütün savaşlarını aynı hedefe bağlar; Avusturya ile mücadele Osmanlı Devleti'nin cephesiydi, Rusya'nın değil.
I. Petro'nun amacı açık denizlere ulaşıp sınırlarını genişletmekti: Baltık için İsveç'le, Karadeniz için Osmanlı Devleti'yle savaşıyordu.
3. Osmanlı Devleti XVIII. yüzyıldan önce de Avrupa devletleriyle savaşmış ve ticaret yapmıştı. Buna rağmen Lale Devri'nin Batılılaşmanın başlangıcı sayılmasının nedeni hangisidir?
"Avrupa'yla ilk kez ticaret ilişkisi kurulması" diyen öğrenci kökte verilen bilgiyi atlar; metin daha önce de ticaret yapıldığını açıkça söylemektedir.
Yeni olan temas değil tutumdur: Avrupa'daki değişime ayak uydurma gereği bu dönemde devlet eliyle, kurumsal düzeyde kabul edilmiştir. Toprak geri alınmamış, elçilikler de sürekli değil geçici olmuştur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Avrupa'yı örnek almanın devletçe benimsenmesi
"Avrupa'yla ilk kez ticaret ilişkisi kurulması" diyen öğrenci kökte verilen bilgiyi atlar; metin daha önce de ticaret yapıldığını açıkça söylemektedir.
Yeni olan temas değil tutumdur: Avrupa'daki değişime ayak uydurma gereği bu dönemde devlet eliyle, kurumsal düzeyde kabul edilmiştir. Toprak geri alınmamış, elçilikler de sürekli değil geçici olmuştur.
4. Pasarofça'dan sonra kaybedilen toprakları geri alma hedefinden vazgeçilmesi dış siyasette nasıl bir değişime yol açmıştır?
"Doğu sınırında kalıcı barış kuran siyasete" diyen öğrenci barışı her yöne genişletir; oysa dönemin sonunda İran üzerine sefer düzenlenmiş ve barış ortamı bu kararla bozulmuştur.
Barış odaklı siyaset Avrupalı devletlere karşıdır: Avrupa'yla çatışmaktan kaçınılmış, bunun yerine elçilerle tanıma yolu seçilmiştir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Avrupa'yla çatışmaktan kaçınan barış siyasetine
"Doğu sınırında kalıcı barış kuran siyasete" diyen öğrenci barışı her yöne genişletir; oysa dönemin sonunda İran üzerine sefer düzenlenmiş ve barış ortamı bu kararla bozulmuştur.
Barış odaklı siyaset Avrupalı devletlere karşıdır: Avrupa'yla çatışmaktan kaçınılmış, bunun yerine elçilerle tanıma yolu seçilmiştir.
5. Lizbon Depremi yaklaşık 8,3, İstanbul Depremi yaklaşık 7,5 büyüklüğündeydi. Lizbon'da on binlerce, İstanbul Depremi'nde 4-5 bin kişi öldü. Buna göre hangi yargıya ulaşılır?
"İstanbul'daki yapılar daha dayanıklıydı" diyen öğrenci düşük kaybı yapı kalitesine bağlar; oysa İstanbul'un evleri ağırlıkla ahşaptı ve çok sayıda konut yıkılmıştı.
Farkı yaratan şey saat ve ikincil afetlerdir: İstanbul'da sarsıntı bayram sabahı namaz dağılınca oldu, Lizbon'da ise yangın ve tsunami sarsıntının üstüne eklendi.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Can kaybını büyüklük tek başına belirlemez
"İstanbul'daki yapılar daha dayanıklıydı" diyen öğrenci düşük kaybı yapı kalitesine bağlar; oysa İstanbul'un evleri ağırlıkla ahşaptı ve çok sayıda konut yıkılmıştı.
Farkı yaratan şey saat ve ikincil afetlerdir: İstanbul'da sarsıntı bayram sabahı namaz dağılınca oldu, Lizbon'da ise yangın ve tsunami sarsıntının üstüne eklendi.
6. 22 Mayıs 1766 depremi sırasında Osmanlı tahtında kim bulunuyordu?
"II. Abdülhamid" diyen öğrenci 1894 İstanbul Depremi'nin padişahını 1766'ya taşır; "II. Bayezid" ise onarım için vakfının geliri kullanılan padişahtır, depremi yaşayan değil.
1766'da tahtta III. Mustafa vardı; depremi ilahi bir sınav diye niteleyip yardımda bulundu.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: III. Mustafa
"II. Abdülhamid" diyen öğrenci 1894 İstanbul Depremi'nin padişahını 1766'ya taşır; "II. Bayezid" ise onarım için vakfının geliri kullanılan padişahtır, depremi yaşayan değil.
1766'da tahtta III. Mustafa vardı; depremi ilahi bir sınav diye niteleyip yardımda bulundu.
7. Osmanlı Devleti'nin 1766 depreminden sonra inşaat alanında narh uygulamasına gitmesinin amacı nedir?
"Vakıf gelirlerinin onarım hazinesine aktarılması" diyen öğrenci narhı bir gelir tedbiri sanır; oysa narh bir fiyat sınırıdır, gelir toplamaz.
Depremden sonra kerestenin, taşın ve usta yevmiyesinin birden fırlaması bekleniyordu; narh bu fiyatları makul bir düzeyde tuttu.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Malzeme ve işçilik fiyatlarının dizginlenmesi
"Vakıf gelirlerinin onarım hazinesine aktarılması" diyen öğrenci narhı bir gelir tedbiri sanır; oysa narh bir fiyat sınırıdır, gelir toplamaz.
Depremden sonra kerestenin, taşın ve usta yevmiyesinin birden fırlaması bekleniyordu; narh bu fiyatları makul bir düzeyde tuttu.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 6 | Osmanlı Devleti’nin 1683-1789 yılları arasındaki siyasi ve askerî mücadelelerini sonuçları açısından değerlendirebilme · Lale Devri’nde Osmanlı devlet ve toplum hayatında meydana gelen değişimi tarihsel bağlamı içerisinde yorumlayabilme (2) · 1755 Lizbon ve 1766 İstanbul depremlerini ortaya çıkardığı etkiler bakımından karşılaştırabilme (3) |
| 2. Senaryo | 7 | Osmanlı Devleti’nin 1683-1789 yılları arasındaki siyasi ve askerî mücadelelerini sonuçları açısından değerlendirebilme (2) · Lale Devri’nde Osmanlı devlet ve toplum hayatında meydana gelen değişimi tarihsel bağlamı içerisinde yorumlayabilme (3) · 1755 Lizbon ve 1766 İstanbul depremlerini ortaya çıkardığı etkiler bakımından karşılaştırabilme (2) |
| 3. Senaryo | 7 | Osmanlı Devleti’nin 1683-1789 yılları arasındaki siyasi ve askerî mücadelelerini sonuçları açısından değerlendirebilme (2) · Lale Devri’nde Osmanlı devlet ve toplum hayatında meydana gelen değişimi tarihsel bağlamı içerisinde yorumlayabilme (2) · 1755 Lizbon ve 1766 İstanbul depremlerini ortaya çıkardığı etkiler bakımından karşılaştırabilme (3) |
| 4. Senaryo | 6 | Osmanlı Devleti’nin 1683-1789 yılları arasındaki siyasi ve askerî mücadelelerini sonuçları açısından değerlendirebilme (2) · Lale Devri’nde Osmanlı devlet ve toplum hayatında meydana gelen değişimi tarihsel bağlamı içerisinde yorumlayabilme (2) · 1755 Lizbon ve 1766 İstanbul depremlerini ortaya çıkardığı etkiler bakımından karşılaştırabilme (2) |
| 5. Senaryo | 7 | Osmanlı Devleti’nin 1683-1789 yılları arasındaki siyasi ve askerî mücadelelerini sonuçları açısından değerlendirebilme (3) · Lale Devri’nde Osmanlı devlet ve toplum hayatında meydana gelen değişimi tarihsel bağlamı içerisinde yorumlayabilme (2) · 1755 Lizbon ve 1766 İstanbul depremlerini ortaya çıkardığı etkiler bakımından karşılaştırabilme (2) |
| 6. Senaryo | 6 | Osmanlı Devleti’nin 1683-1789 yılları arasındaki siyasi ve askerî mücadelelerini sonuçları açısından değerlendirebilme (3) · Lale Devri’nde Osmanlı devlet ve toplum hayatında meydana gelen değişimi tarihsel bağlamı içerisinde yorumlayabilme (3) |
11. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›