📋 11. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı 2. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 5 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 2. senaryoda 5 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 5 ile 7 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 2. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
1 soru
Farklı canlıların uyaranlara karşı oluşturduğu tepki mekanizmaları ile ilgili tümevarımsal akıl yürütebilmeBİY.11.1.1
-
2 soru
Bitkisel hormonların etkileri hakkında akıl yürütebilme her senaryodaBİY.11.1.2
-
2 soru
Bitkilerdeki tepki mekanizmalarını sınıflandırabilme her senaryodaBİY.11.1.3
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 3. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 2. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Bir öğrenci şöyle diyor: "Amip tek hücrelidir. Tek bir hücrede uyarıyı değerlendirecek bir merkez bulunmaz. O hâlde amibin ışıktan uzaklaşması tepki sayılmaz." Buna göre bu akıl yürütmenin hangi adımı yanlıştır?
"Amibin tek hücreli olduğunun söylenmesi" diyen öğrenci yanlışı doğru olan ara adımda arar; amip gerçekten tek hücreli bir organizmadır.
Yanlış olan halka, değerlendirmenin ayrı bir merkeze bağlanmasıdır: değerlendirme hücre içi kimyasal haberleşmeyle de yapılabilir. Amip ışığı algılar, değerlendirir ve gölgeli ortama çekilir; bu tam bir tepkidir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Tek hücrede değerlendirme yapılamayacağının söylenmesi
"Amibin tek hücreli olduğunun söylenmesi" diyen öğrenci yanlışı doğru olan ara adımda arar; amip gerçekten tek hücreli bir organizmadır.
Yanlış olan halka, değerlendirmenin ayrı bir merkeze bağlanmasıdır: değerlendirme hücre içi kimyasal haberleşmeyle de yapılabilir. Amip ışığı algılar, değerlendirir ve gölgeli ortama çekilir; bu tam bir tepkidir.
2. Uzun süre sulanmayan bir saksı bitkisinin beklenenden az su kaybettiği görülüyor. Bu sonucu hangi hormonun artışı açıklar?
"Sitokinin" diyen öğrenci yaprakla ilgili her etkiyi sitokinine bağlar; sitokinin yaprağı taze tutar ama su kaybını durdurmaz.
Su stresinde absisik asidin miktarı büyük oranda artar; bu hormon yaprak yüzeyindeki stomaların kapanmasına etki ederek su kaybını önler.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Absisik asit
"Sitokinin" diyen öğrenci yaprakla ilgili her etkiyi sitokinine bağlar; sitokinin yaprağı taze tutar ama su kaybını durdurmaz.
Su stresinde absisik asidin miktarı büyük oranda artar; bu hormon yaprak yüzeyindeki stomaların kapanmasına etki ederek su kaybını önler.
3. Bir çiçekçi aynı tarlada kesilen özdeş gülleri dört vazoya paylaştırıyor ve güllerin kaç gün taze kaldığını kaydediyor. Buna göre hangi yargıya varılır?
"Sitokinin yalnız elma bulunmayan vazoda etki göstermiştir" diyen öğrenci yalnız II ile IV'ü karşılaştırır; oysa IV (6 gün) ile III (3 gün) karşılaştırılınca sitokininin elma varken de süreyi uzattığı görülür.
İki karşılaştırma yapılır: sitokinin süreyi 5 günden 11 güne çıkarıyor, elma ise süreyi hem sitokininsiz (5 → 3) hem sitokininli (11 → 6) ortamda kısaltıyor. Olgun elmanın yaydığı etilen yaşlanmayı hızlandırır; sitokinin bu etkiyi tamamen değil, kısmen karşılar.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Elmadan yayılan gaz sitokininin etkisini kısmen bastırmıştır
"Sitokinin yalnız elma bulunmayan vazoda etki göstermiştir" diyen öğrenci yalnız II ile IV'ü karşılaştırır; oysa IV (6 gün) ile III (3 gün) karşılaştırılınca sitokininin elma varken de süreyi uzattığı görülür.
İki karşılaştırma yapılır: sitokinin süreyi 5 günden 11 güne çıkarıyor, elma ise süreyi hem sitokininsiz (5 → 3) hem sitokininli (11 → 6) ortamda kısaltıyor. Olgun elmanın yaydığı etilen yaşlanmayı hızlandırır; sitokinin bu etkiyi tamamen değil, kısmen karşılar.
4. Venüs sinekkapanın yaprakları üzerine konan böceğin dokunmasıyla kapanıyor; bir sarmaşığın ipliksi uzantısı değdiği çubuğa sarılıyor. İki hareketin uyaranı da dokunma olduğu hâlde farklı gruplarda yer almasının nedeni nedir?
"Kapanmada yaprak böcekten uzaklaşan yöne hareket eder" diyen öğrenci kapanmayı negatif bir yönelme sanır; oysa yaprak böceğin hangi yanda olduğuna bakmadan aynı biçimde kapanır.
Sarmaşık değdiği yere doğru sarıldığı için hareketi yöne bağlıdır (haptotropizma); sinekkapanın kapanmasının yönü dokunmanın yerine bağlı değildir (sismonasti).
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Yalnız sarılmanın yönü dokunulan yere göre belirlenir
"Kapanmada yaprak böcekten uzaklaşan yöne hareket eder" diyen öğrenci kapanmayı negatif bir yönelme sanır; oysa yaprak böceğin hangi yanda olduğuna bakmadan aynı biçimde kapanır.
Sarmaşık değdiği yere doğru sarıldığı için hareketi yöne bağlıdır (haptotropizma); sinekkapanın kapanmasının yönü dokunmanın yerine bağlı değildir (sismonasti).
5. Her yerinde eşit nemli toprak bulunan bir saksının yalnız sağ yarısındaki toprağa bol miktarda tuz karıştırılıyor. Bir süre sonra köklerin saksının sol yarısında toplandığı görülüyor. Bu durum hangi hareketle açıklanır?
"Pozitif kemotropizma" diyen öğrenci köklerin sol yana gitmesini bir şeye doğru gitmek sayar; oysa sol yanda kökleri çeken bir madde yoktur, kökler tuzdan uzaklaşmıştır.
Aşırı tuz kökün kaçtığı kimyasallardandır; kimyasal maddeden uzaklaşma negatif kemotropizmadır. Toprak her yerde eşit nemli olduğu için suya yönelme bu farkı açıklamaz.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Negatif kemotropizma
"Pozitif kemotropizma" diyen öğrenci köklerin sol yana gitmesini bir şeye doğru gitmek sayar; oysa sol yanda kökleri çeken bir madde yoktur, kökler tuzdan uzaklaşmıştır.
Aşırı tuz kökün kaçtığı kimyasallardandır; kimyasal maddeden uzaklaşma negatif kemotropizmadır. Toprak her yerde eşit nemli olduğu için suya yönelme bu farkı açıklamaz.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 6 | Farklı canlıların uyaranlara karşı oluşturduğu tepki mekanizmaları · Bitkisel hormonların etkileri (2) · Bitkilerdeki tepki mekanizmaları (2) · Bitkilerde yönelme hareketleri |
| 2. Senaryo | 5 | Farklı canlıların uyaranlara karşı oluşturduğu tepki mekanizmaları ile ilgili tümevarımsal akıl yürütebilme · Bitkisel hormonların etkileri hakkında akıl yürütebilme (2) · Bitkilerdeki tepki mekanizmalarını sınıflandırabilme (2) |
| 3. Senaryo | 6 | Farklı canlıların uyaranlara karşı oluşturduğu tepki mekanizmaları ile ilgili tümevarımsal akıl yürütebilme · Bitkisel hormonların etkileri hakkında akıl yürütebilme (2) · Bitkilerdeki tepki mekanizmalarını sınıflandırabilme · Bitkilerde yönelme hareketlerini gözlemleyebileceği deney yapabilme · Duyu reseptörlerini ve duyu reseptörlerinin bulunduğu duyu organlarını sınıflandırabilme |
| 4. Senaryo | 6 | Bitkisel hormonların etkileri hakkında akıl yürütebilme · Bitkilerdeki tepki mekanizmalarını sınıflandırabilme (2) · Bitkilerde yönelme hareketlerini gözlemleyebileceği deney yapabilme · Duyu reseptörlerini ve duyu reseptörlerinin bulunduğu duyu organlarını sınıflandırabilme (2) |
| 5. Senaryo | 7 | Bitkisel hormonların etkileri hakkında akıl yürütebilme (2) · Bitkilerdeki tepki mekanizmalarını sınıflandırabilme (2) · Bitkilerde yönelme hareketlerini gözlemleyebileceği deney yapabilme · Duyu reseptörlerini ve duyu reseptörlerinin bulunduğu duyu organlarını sınıflandırabilme (2) |
11. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›