📋 10. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 2. Yazılı 3. Senaryo

MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 3. senaryoda 7 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 5 ile 8 arasında değişir). Yazılı haftası: 4-15 Ocak 2027. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.

⏱️ Bu senaryoya göre 20 soruluk deneme ►

1. Senaryo (5 soru) 2. Senaryo (6 soru) 3. Senaryo (7 soru) 4. Senaryo (6 soru) 5. Senaryo (7 soru) 6. Senaryo (8 soru)

🎯 3. senaryoda hangi konudan kaç soru?

2 soru

Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme

COĞ.10.3.2

📖 Konu anlatımı ✏️ Konu testi
2 soru

Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme her senaryoda

COĞ.10.3.3

📖 Konu anlatımı ✏️ Konu testi
1 soru

Yeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilme her senaryoda

COĞ.10.3.4

📖 Konu anlatımı ✏️ Konu testi
1 soru

Yakın çevresindeki yeryüzü şekilleri ile beşerî faaliyetler arasındaki etkileşimi sorgulayabilme her senaryoda

COĞ.10.3.5

📖 Konu anlatımı ✏️ Konu testi
1 soru

Yerleşme yeri seçiminde ve yerleşmelerin gelişiminde etkili olan coğrafi faktörleri sorgulayabilme

COĞ.10.4.1

📖 Konu anlatımı ✏️ Konu testi

Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.

✏️ 3. senaryonun konularından örnek sorular

Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.

İklim ve Kayaç Yapısının Aşınma ve Çözünme Süreçlerine Etkisi

1. Nemli bir ormanda aynı kayaçtan oluşmuş, toplam hacmi eşit iki kütle vardır: biri tek parça iri bir blok, öteki çok sayıda küçük parçaya bölünmüş bir yığın. Hangisi daha hızlı kimyasal çözünmeye uğrar?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Parçalı yığın; suyla temas eden yüzeyi daha geniştir

"Parçalı yığın; parçaların mineralleri önceden değişmiştir" diyen öğrenci doğru kütleyi yanlış gerekçeyle seçer; bölünme fiziksel ayrışmadır ve kayacın minerallerini değiştirmez.
Doğrusu yüzeyin genişlemesidir: tek blokta su yalnız dış yüze değer, bölünmüş yığında her parçanın her yüzü ıslanır; fiziksel ayrışma bu yolla kimyasal çözünmeyi hızlandırır.

İklim ve Kayaç Yapısının Aşınma ve Çözünme Süreçlerine Etkisi

2. Kayaçların bulundukları yerde parçalanması ya da çözünmesi sürecine ne ad verilir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Ayrışma

"Aşınma" diyen öğrenci art arda gelen iki süreci karıştırır; aşınma, ufalanmış malzemenin sular, buzullar ve rüzgârlar gibi dış etkenlerce aşındırılıp götürülmesidir.
Doğrusu ayrışmadır: örneğin bir kaya bloğu donma ve çözünmeyle küçük parçalara ayrılır; bu parçaları sonra sel suyunun sürüklemesi aşınmadır.

Aşınma, Taşınma ve Biriktirme Süreçlerinin Yeryüzünün Şekillenmesine Etkisi

3. Rüzgârın taşıdığı iri kum taneleri ile ince malzeme nasıl taşınır?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: İri kum sıçrayarak, ince malzeme asılı olarak çok uzağa

"İri kum asılı olarak, ince malzeme sıçrayarak kısa mesafeye" diyen öğrenci iki taşıma biçimini ters eşler; ağır kum havada asılı kalamaz.
Doğrusu: iri kum taneleri atlama ve zıplamayla (sıçrama) ilerler; ince malzeme havada asılı taşınır ve çok uzak mesafelere ulaşabilir.

Aşınma, Taşınma ve Biriktirme Süreçlerinin Yeryüzünün Şekillenmesine Etkisi

4. Dolin, uvala ve polye arasındaki ilişki hangisidir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Dolinler birleşince uvala, dolin ve uvalalar birleşince polye oluşur

"Polyeler bölününce uvala, uvalalar bölününce dolin oluşur" diyen öğrenci büyüklük sırasını doğru bilir ama süreci tersine kurar; çözünme çukurları bölünerek değil, birleşerek büyür.
Doğrusu: çanak biçimli küçük çukur dolindir; birkaç dolin birleşince uvala, dolin ve uvalalar birleşince çok geniş polye oluşur.

Yeryüzü Şekilleri ile İlgili Gözlem ve Saha Çalışması

5. Düzlüklerin ulaşım açısından üstünlüğü nedir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Maliyetin azalması

Kara ve demir yolu kolay kurulur.
Üstünlük maliyetin azalmasıdır.

Yeryüzü Şekilleri ile Beşerî Faaliyetler Arasındaki Etkileşim

6. Yerleşmelerin dağınık olması ne anlama gelir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Evlerin birbirinden uzak olması

Küçük tarım alanları evleri ayırır.
Anlam evlerin birbirinden uzak olmasıdır.

Yerleşmelerin Kuruluşu ve Gelişimi

7. Hayvancılık için köyden uzakta ev ve eklentilerinden oluşan geçici köy altı yerleşmesine ne denir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Kom

Mahalle ve mezra sürekli; yayla, oba ve kom geçicidir.
Bu yerleşme kom.

⏱️ Kendini dene: 20 soruluk senaryo denemesi ►

🗂️ Bütün senaryolar

Senaryo	Soru	Konular
1. Senaryo	5	Aşınım ve birikim süreçleri · Yeryüzü şekilleri ile ilgili saha/sanal saha çalışmaları · Yeryüzü şekilleri ve beşerî faaliyetler arasındaki etkileşim · Yerleşmelerin kuruluşu ve gelişimi · Yerleşmelerin fonksiyonları
2. Senaryo	6	Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme · Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilme · Yakın çevresindeki yeryüzü şekilleri ile beşerî faaliyetler arasındaki etkileşimi sorgulayabilme · Yerleşme yeri seçiminde ve yerleşmelerin gelişiminde etkili olan coğrafi faktörleri sorgulayabilme
3. Senaryo	7	Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilme · Yakın çevresindeki yeryüzü şekilleri ile beşerî faaliyetler arasındaki etkileşimi sorgulayabilme · Yerleşme yeri seçiminde ve yerleşmelerin gelişiminde etkili olan coğrafi faktörleri sorgulayabilme
4. Senaryo	6	Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilme · Yakın çevresindeki yeryüzü şekilleri ile beşerî faaliyetler arasındaki etkileşimi sorgulayabilme
5. Senaryo	7	Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilme · Yakın çevresindeki yeryüzü şekilleri ile beşerî faaliyetler arasındaki etkileşimi sorgulayabilme · Yerleşme yeri seçiminde ve yerleşmelerin gelişiminde etkili olan coğrafi faktörleri sorgulayabilme (2) · Türkiye ve dünyadaki yerleşmeleri fonksiyonlarına göre sınıflandırabilme
6. Senaryo	8	Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme · Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilme · Yakın çevresindeki yeryüzü şekilleri ile beşerî faaliyetler arasındaki etkileşimi sorgulayabilme · Yerleşme yeri seçiminde ve yerleşmelerin gelişiminde etkili olan coğrafi faktörleri sorgulayabilme (2) · Türkiye ve dünyadaki yerleşmeleri fonksiyonlarına göre sınıflandırabilme

10. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 2. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›