📋 10. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 2. Yazılı 6. Senaryo

MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 6. senaryoda 8 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 5 ile 8 arasında değişir). Yazılı haftası: 4-15 Ocak 2027. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.

⏱️ Bu senaryoya göre 20 soruluk deneme ►

1. Senaryo (5 soru) 2. Senaryo (6 soru) 3. Senaryo (7 soru) 4. Senaryo (6 soru) 5. Senaryo (7 soru) 6. Senaryo (8 soru)

🎯 6. senaryoda hangi konudan kaç soru?

1 soru

Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme

COĞ.10.3.2

📖 Konu anlatımı ✏️ Konu testi
2 soru

Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme her senaryoda

COĞ.10.3.3

📖 Konu anlatımı ✏️ Konu testi
1 soru

Yeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilme her senaryoda

COĞ.10.3.4

📖 Konu anlatımı ✏️ Konu testi
1 soru

Yakın çevresindeki yeryüzü şekilleri ile beşerî faaliyetler arasındaki etkileşimi sorgulayabilme her senaryoda

COĞ.10.3.5

📖 Konu anlatımı ✏️ Konu testi
2 soru

Yerleşme yeri seçiminde ve yerleşmelerin gelişiminde etkili olan coğrafi faktörleri sorgulayabilme

COĞ.10.4.1

📖 Konu anlatımı ✏️ Konu testi
1 soru

Türkiye ve dünyadaki yerleşmeleri fonksiyonlarına göre sınıflandırabilme

COĞ.10.4.2

📖 Konu anlatımı ✏️ Konu testi

Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.

✏️ 6. senaryonun konularından örnek sorular

Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.

İklim ve Kayaç Yapısının Aşınma ve Çözünme Süreçlerine Etkisi

1. Granit, gabro ve siyenit gibi iri kristalli derinlik kayaçlarının ayrışmaya karşı direnci için hangisi doğrudur?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Fiziksel ayrışmaya da kimyasal çözünmeye de dirençlidir

"Fiziksel ayrışmaya dirençli, kimyasal çözünmeye zayıftır" diyen öğrenci sert görünen kayacın yalnız kırılmaya dayanıklı olduğunu sanır; oysa iri kristalli bu kayaçlar çözünmeye karşı da güçlüdür.
Doğrusu iki sürece karşı da oldukça dirençli olmalarıdır; kum taşı, kil taşı, kireç taşı gibi tortul kayaçların direnci ise genel olarak daha azdır.

Aşınma, Taşınma ve Biriktirme Süreçlerinin Yeryüzünün Şekillenmesine Etkisi

2. Hörgüç kaya ile drumlinin ikisinde de akış yönündeki yamaç daha diktir. İkisini birbirinden ayıran özellik hangisidir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Hörgüç kaya aşındırmayla, drumlin eski moren biriktisinden oluşur

"Drumlin aşındırmayla, hörgüç kaya eski moren biriktisinden oluşur" diyen öğrenci iki şeklin benzer görünüşünden ötürü süreçleri ters eşler.
Doğrusu: hörgüç kaya buzulun büyük dirençli kayayı aşındırmasıyla; drumlin ise buzulun önceden bırakılmış moren deposunu biçimlendirmesiyle oluşur.

Aşınma, Taşınma ve Biriktirme Süreçlerinin Yeryüzünün Şekillenmesine Etkisi

3. Akarsu aşındırmasının son evresinde oluşan peneplen, platodan hangi özelliğiyle ayrılır?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Taban seviyesine yakın yükseltide, düz ya da az dalgalıdır

"Derin vadilerle yarılmış, çevresinden yüksek bir düzlüktür" diyen öğrenci platonun tanımını peneplen sanır; plato aşınmanın daha erken evresidir.
Doğrusu: plato yarılırken aşınma sürer, arazi giderek alçalır; en sonunda taban seviyesine yakın, düz ya da az dalgalı peneplen kalır. Peneplen bir aşınım yüzeyidir, birikim düzlüğü değildir.

Yeryüzü Şekilleri ile İlgili Gözlem ve Saha Çalışması

4. Bir saha çalışmasında falez gözlemlenmişse hangi kuvvet işlemiştir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Dalga

Şekil kıyıda oluşur.
İşleyen kuvvet dalgadır.

Yeryüzü Şekilleri ile Beşerî Faaliyetler Arasındaki Etkileşim

5. Bir bölgede baraj kurulmasının vadiye etkisi nedir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Vadinin bir bölümünün su altında kalması

Su tutulunca çanak dolar.
Etki vadinin bir bölümünün su altında kalmasıdır.

Yerleşmelerin Kuruluşu ve Gelişimi

6. Hangisi yerleşmeyi etkileyen beşerî faktörlerden biridir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Göçler

Doğal faktörler iklim, topoğrafya, su, toprak, bitki örtüsüdür.
Göçler beşerî bir faktördür.

Yerleşmelerin Kuruluşu ve Gelişimi

7. Nüfusu 29.000 olan, halkı tarım dışı işlerle geçinen bir şehir Türkiye'deki sınıflandırmaya göre hangisidir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Orta şehir

Köy 2.000'in altında, kasaba 2.000-10.000; orta şehir 20-100 bin, büyük şehir 100 bin-1 milyon, metropol 1 milyonun üzerindedir.
29.000 nüfuslu yerleşme orta şehir.

Yerleşmelerin Fonksiyonları

8. Kitapta Rotterdam (Hollanda) hangi fonksiyonuyla öne çıkan yerleşmelere örnek verilir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Ulaşım

Yerleşmeler farklı fonksiyonlarla gelişir.
Rotterdam (Hollanda) ulaşım fonksiyonuyla öne çıkar.

⏱️ Kendini dene: 20 soruluk senaryo denemesi ►

🗂️ Bütün senaryolar

Senaryo	Soru	Konular
1. Senaryo	5	Aşınım ve birikim süreçleri · Yeryüzü şekilleri ile ilgili saha/sanal saha çalışmaları · Yeryüzü şekilleri ve beşerî faaliyetler arasındaki etkileşim · Yerleşmelerin kuruluşu ve gelişimi · Yerleşmelerin fonksiyonları
2. Senaryo	6	Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme · Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilme · Yakın çevresindeki yeryüzü şekilleri ile beşerî faaliyetler arasındaki etkileşimi sorgulayabilme · Yerleşme yeri seçiminde ve yerleşmelerin gelişiminde etkili olan coğrafi faktörleri sorgulayabilme
3. Senaryo	7	Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilme · Yakın çevresindeki yeryüzü şekilleri ile beşerî faaliyetler arasındaki etkileşimi sorgulayabilme · Yerleşme yeri seçiminde ve yerleşmelerin gelişiminde etkili olan coğrafi faktörleri sorgulayabilme
4. Senaryo	6	Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilme · Yakın çevresindeki yeryüzü şekilleri ile beşerî faaliyetler arasındaki etkileşimi sorgulayabilme
5. Senaryo	7	Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilme · Yakın çevresindeki yeryüzü şekilleri ile beşerî faaliyetler arasındaki etkileşimi sorgulayabilme · Yerleşme yeri seçiminde ve yerleşmelerin gelişiminde etkili olan coğrafi faktörleri sorgulayabilme (2) · Türkiye ve dünyadaki yerleşmeleri fonksiyonlarına göre sınıflandırabilme
6. Senaryo	8	Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme · Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilme · Yakın çevresindeki yeryüzü şekilleri ile beşerî faaliyetler arasındaki etkileşimi sorgulayabilme · Yerleşme yeri seçiminde ve yerleşmelerin gelişiminde etkili olan coğrafi faktörleri sorgulayabilme (2) · Türkiye ve dünyadaki yerleşmeleri fonksiyonlarına göre sınıflandırabilme

10. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 2. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›