📋 10. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 2. Yazılı 5. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 5. senaryoda 7 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 5 ile 8 arasında değişir). Yazılı haftası: 4-15 Ocak 2027. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 5. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
2 soru
Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme her senaryodaCOĞ.10.3.3
-
1 soru
Yeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilme her senaryodaCOĞ.10.3.4
-
1 soru
Yakın çevresindeki yeryüzü şekilleri ile beşerî faaliyetler arasındaki etkileşimi sorgulayabilme her senaryodaCOĞ.10.3.5
-
2 soru
Yerleşme yeri seçiminde ve yerleşmelerin gelişiminde etkili olan coğrafi faktörleri sorgulayabilmeCOĞ.10.4.1
-
1 soru
Türkiye ve dünyadaki yerleşmeleri fonksiyonlarına göre sınıflandırabilmeCOĞ.10.4.2
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
✏️ 5. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Karstik arazide obruk nasıl oluşur?
"Yüzeydeki birkaç dolin yan yana birleşir" diyen öğrenci obruğu uvalayla karıştırır; dolinlerin birleşmesi yüzeyde uvala oluşturur.
Doğrusu: yer altı suyu kayacı çözerek oyuk ve mağara sistemi açar; zamanla mağaranın tavanı çökünce obruk meydana gelir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Çözünmeyle oluşan mağaranın tavanı çöker
"Yüzeydeki birkaç dolin yan yana birleşir" diyen öğrenci obruğu uvalayla karıştırır; dolinlerin birleşmesi yüzeyde uvala oluşturur.
Doğrusu: yer altı suyu kayacı çözerek oyuk ve mağara sistemi açar; zamanla mağaranın tavanı çökünce obruk meydana gelir.
2. Ana kaya üzerindeki toprak ve küçük malzemenin su, rüzgâr ve canlılar gibi dış etkenlerce aşındırılıp taşınmasına ne ad verilir?
"Kütle hareketi" diyen öğrenci iki aşınma şeklini karıştırır; kütle hareketinde malzemeyi bir dış etken taşımaz, kendi ağırlığıyla yamaçtan iner.
Doğrusu erozyondur, çünkü malzemeyi akarsu, rüzgâr, buzul gibi bir dış etken koparıp götürür.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Erozyon
"Kütle hareketi" diyen öğrenci iki aşınma şeklini karıştırır; kütle hareketinde malzemeyi bir dış etken taşımaz, kendi ağırlığıyla yamaçtan iner.
Doğrusu erozyondur, çünkü malzemeyi akarsu, rüzgâr, buzul gibi bir dış etken koparıp götürür.
3. Yukarı havzada erozyonu önlemek için hangi önlem alınır?
Bitki örtüsü toprağı tutar.
Alınan önlem ağaçlandırmadır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Ağaçlandırma
Bitki örtüsü toprağı tutar.
Alınan önlem ağaçlandırmadır.
4. Bir bölgede çok sayıda tünel ve viyadük varsa arazi için ne söylenir?
Yapılar eğimi aşmak için kurulur.
Arazi engebelidir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Engebeli olması
Yapılar eğimi aşmak için kurulur.
Arazi engebelidir.
5. Nüfusu 5.100.000 olan, halkı tarım dışı işlerle geçinen bir şehir Türkiye'deki sınıflandırmaya göre hangisidir?
Köy 2.000'in altında, kasaba 2.000-10.000; orta şehir 20-100 bin, büyük şehir 100 bin-1 milyon, metropol 1 milyonun üzerindedir.
5.100.000 nüfuslu yerleşme metropol.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Metropol
Köy 2.000'in altında, kasaba 2.000-10.000; orta şehir 20-100 bin, büyük şehir 100 bin-1 milyon, metropol 1 milyonun üzerindedir.
5.100.000 nüfuslu yerleşme metropol.
6. Amazon ve Kongo havzalarında yerleşmelerin seyrek olmasında hangi doğal faktör etkilidir?
Gür ormanlar ekonomik faaliyeti ve ulaşımı zorlaştırır.
Bu faktör bitki örtüsüdür.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Gür bitki örtüsü
Gür ormanlar ekonomik faaliyeti ve ulaşımı zorlaştırır.
Bu faktör bitki örtüsüdür.
7. Türkiye'de en küçük yerel yönetim birimi hangisidir?
Yerel yönetimler il özel idaresi, belediye ve köylerdir.
En küçüğü köydür.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Köy
Yerel yönetimler il özel idaresi, belediye ve köylerdir.
En küçüğü köydür.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 5 | Aşınım ve birikim süreçleri · Yeryüzü şekilleri ile ilgili saha/sanal saha çalışmaları · Yeryüzü şekilleri ve beşerî faaliyetler arasındaki etkileşim · Yerleşmelerin kuruluşu ve gelişimi · Yerleşmelerin fonksiyonları |
| 2. Senaryo | 6 | Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme · Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilme · Yakın çevresindeki yeryüzü şekilleri ile beşerî faaliyetler arasındaki etkileşimi sorgulayabilme · Yerleşme yeri seçiminde ve yerleşmelerin gelişiminde etkili olan coğrafi faktörleri sorgulayabilme |
| 3. Senaryo | 7 | Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilme · Yakın çevresindeki yeryüzü şekilleri ile beşerî faaliyetler arasındaki etkileşimi sorgulayabilme · Yerleşme yeri seçiminde ve yerleşmelerin gelişiminde etkili olan coğrafi faktörleri sorgulayabilme |
| 4. Senaryo | 6 | Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilme · Yakın çevresindeki yeryüzü şekilleri ile beşerî faaliyetler arasındaki etkileşimi sorgulayabilme |
| 5. Senaryo | 7 | Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilme · Yakın çevresindeki yeryüzü şekilleri ile beşerî faaliyetler arasındaki etkileşimi sorgulayabilme · Yerleşme yeri seçiminde ve yerleşmelerin gelişiminde etkili olan coğrafi faktörleri sorgulayabilme (2) · Türkiye ve dünyadaki yerleşmeleri fonksiyonlarına göre sınıflandırabilme |
| 6. Senaryo | 8 | Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme · Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda doğal süreçlerin etkilerini saha/sanal saha çalışmalarıyla araştırabilme · Yakın çevresindeki yeryüzü şekilleri ile beşerî faaliyetler arasındaki etkileşimi sorgulayabilme · Yerleşme yeri seçiminde ve yerleşmelerin gelişiminde etkili olan coğrafi faktörleri sorgulayabilme (2) · Türkiye ve dünyadaki yerleşmeleri fonksiyonlarına göre sınıflandırabilme |
10. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 2. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›