📋 11. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı 5. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 5. senaryoda 8 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 9 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 5. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
2 soru
Mekânsal sorunların çözümünde coğrafya biliminin katkılarını yapılandırabilme her senaryodaCOĞ.11.1.1
-
1 soru
Web tabanlı CBS aracılığı ile harita uygulamaları yapabilme her senaryodaCOĞ.11.2.1
-
2 soru
Yeryüzündeki su kaynaklarını sınıflandırabilme her senaryodaCOĞ.11.3.1
-
2 soru
Türkiye’deki su kaynaklarının çevresel, ekonomik, politik ve sosyokültürel etkilerini sorgulayabilme her senaryodaCOĞ.11.3.2
-
1 soru
Türkiye ve dünyadaki yerleşmelerin mekânsal organizasyonunu çözümleyebilme her senaryodaCOĞ.11.4.1
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 3. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 5. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Bir kentte hava kirliliğini artıran etkenler: I. Isınmada kalitesiz yakıt kullanılması II. Kentin dağlarla çevrili olması III. Sanayi ve ulaşım salımları IV. Kış akşamları sıcaklık terselmesi görülmesi Bunlardan hangileri doğal etkenlerdir?
Sıcaklık terselmesinin kirli havanın yol açtığı, insan kaynaklı bir olay olduğu sanılırsa IV beşerî sayılır ve "Yalnız II" seçilir; oysa sıcaklık terselmesi kirletici olmasa da oluşabilen meteorolojik bir olaydır.
Doğrusu II ve IV'tür, çünkü dağlarla çevrili konum topoğrafyayla, sıcaklık terselmesi meteorolojik koşullarla ilgilidir; yakıt, sanayi ve ulaşım salımları beşerî etkenlerdir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: II ve IV
Sıcaklık terselmesinin kirli havanın yol açtığı, insan kaynaklı bir olay olduğu sanılırsa IV beşerî sayılır ve "Yalnız II" seçilir; oysa sıcaklık terselmesi kirletici olmasa da oluşabilen meteorolojik bir olaydır.
Doğrusu II ve IV'tür, çünkü dağlarla çevrili konum topoğrafyayla, sıcaklık terselmesi meteorolojik koşullarla ilgilidir; yakıt, sanayi ve ulaşım salımları beşerî etkenlerdir.
2. Mekânsal sorun yaşanan yerler, sorunları ve bu sorunlara karşı alınan ya da önerilen önlemler eşleştirilmiştir. Hangi eşleştirme doğrudur?
Kuraklıkta tarım dışı işlerin azaltılıp tarıma yüklenilmesi gerektiği sanılırsa "Kuraklık yaşanan köyler (geçim sıkıntısı) — tarım dışı faaliyetlerin azaltılması" seçilir; oysa kuraklıkta kırsal geçim kaynaklarının çeşitlendirilmesi önerilir.
Doğrusu Iğdır ile mantolamadır, çünkü Temiz Hava Eylem Planı'ndaki bu önlem binaların ısı kaybını azaltır, ısınmada daha az yakıt yakılmasını sağlayarak kirletici salımını düşürür.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Iğdır (hava kirliliği) — binalarda mantolama yapılması
Kuraklıkta tarım dışı işlerin azaltılıp tarıma yüklenilmesi gerektiği sanılırsa "Kuraklık yaşanan köyler (geçim sıkıntısı) — tarım dışı faaliyetlerin azaltılması" seçilir; oysa kuraklıkta kırsal geçim kaynaklarının çeşitlendirilmesi önerilir.
Doğrusu Iğdır ile mantolamadır, çünkü Temiz Hava Eylem Planı'ndaki bu önlem binaların ısı kaybını azaltır, ısınmada daha az yakıt yakılmasını sağlayarak kirletici salımını düşürür.
3. Bir ilçedeki okulları nokta olarak gösteren vektör katmanda her okulun adı ve öğrenci sayısı da tutulacaktır. Bu bilgiler nerede yer alır?
Öğrenci sayısı haritada renkle gösterilebildiği için bilginin renk paletinde saklandığı sanılırsa "Sembolleştirmede seçilen renk paletinde" seçilir; oysa renk paleti yalnız verinin nasıl görüneceğini belirler, verinin kendisini tutmaz.
Doğrusu öz nitelik tablosudur, çünkü vektör katmanlara ait ayrıntılar bu tabloda yer alır ve kullanıcı verilen yetkiyle onu güncelleyebilir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Katmanın öz nitelik tablosunda
Öğrenci sayısı haritada renkle gösterilebildiği için bilginin renk paletinde saklandığı sanılırsa "Sembolleştirmede seçilen renk paletinde" seçilir; oysa renk paleti yalnız verinin nasıl görüneceğini belirler, verinin kendisini tutmaz.
Doğrusu öz nitelik tablosudur, çünkü vektör katmanlara ait ayrıntılar bu tabloda yer alır ve kullanıcı verilen yetkiyle onu güncelleyebilir.
4. Akdeniz ile Karayip Denizi'nin farklı deniz türlerine ayrılmasında kullanılan ölçüt hangisidir?
"Sularının tuzluluk oranı" diyen öğrenci denizlerin değişken bir özelliğini tür ölçütü sanır; tuzluluk denizden denize değişir ama iç deniz ile kenar denizi ayırmaz.
Doğrusu konumdur: Akdeniz kıta içine sokulduğu için iç deniz, Karayip Denizi kıta kenarında yer aldığı için kenar denizdir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kıtaya göre bulundukları konum
"Sularının tuzluluk oranı" diyen öğrenci denizlerin değişken bir özelliğini tür ölçütü sanır; tuzluluk denizden denize değişir ama iç deniz ile kenar denizi ayırmaz.
Doğrusu konumdur: Akdeniz kıta içine sokulduğu için iç deniz, Karayip Denizi kıta kenarında yer aldığı için kenar denizdir.
5. Hangisi Türkiye akarsularının genel özelliklerinden biridir?
"Rejimleri genellikle düzenlidir" diyen öğrenci büyük akarsuların özelliğini Türkiye'ye uygular; Türkiye akarsularının debisi mevsimle çok değişir.
Doğrusu denge profiline ulaşmamış olmalarıdır; ayrıca kısa, hızlı akışlı, düşük debili ve düzensiz rejimlidirler; yük gemisine elverişsiz, hidroelektrik potansiyelleri yüksektir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Denge profiline ulaşmamışlardır
"Rejimleri genellikle düzenlidir" diyen öğrenci büyük akarsuların özelliğini Türkiye'ye uygular; Türkiye akarsularının debisi mevsimle çok değişir.
Doğrusu denge profiline ulaşmamış olmalarıdır; ayrıca kısa, hızlı akışlı, düşük debili ve düzensiz rejimlidirler; yük gemisine elverişsiz, hidroelektrik potansiyelleri yüksektir.
6. Bir kasabada çeşmelerin bakımını mahalle halkı ortaklaşa üstleniyor, suyu boşa akıtmak ayıp sayılıyor ve her yıl suyla ilgili bir şenlik düzenleniyor. Bu gözlemler en doğrudan hangi kavramla açıklanır?
Suyun korunmasıyla ilgili her uygulama bir yönetim planı sanılırsa "Stratejik su yönetimi" seçilir; oysa burada bir kurumun planı değil, halkın suya verdiği değer ve gelenekleri anlatılıyor.
Doğrusu su kültürüdür, çünkü bir toplumun suya verdiği değer, suyla kurduğu bağ ve suyun sosyal yaşamdaki rolü o toplumun su kültürünü tanımlar.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Toplumun su kültürü
Suyun korunmasıyla ilgili her uygulama bir yönetim planı sanılırsa "Stratejik su yönetimi" seçilir; oysa burada bir kurumun planı değil, halkın suya verdiği değer ve gelenekleri anlatılıyor.
Doğrusu su kültürüdür, çünkü bir toplumun suya verdiği değer, suyla kurduğu bağ ve suyun sosyal yaşamdaki rolü o toplumun su kültürünü tanımlar.
7. Kıyı ülkelerinin denizlerden nasıl yararlanacağının deniz hukuku yasalarıyla düzenlenmesinin temel amacı hangisidir?
Deniz hukuku ile stratejik su yönetimi karıştırılırsa "Tatlı su kaynaklarını gelecek nesillere aktarmak" seçilir; oysa bu, tatlı ve tuzlu su kaynaklarının geleceğini güvenceye alan yönetim yaklaşımının amacıdır.
Doğrusu sorunları önlemektir, çünkü deniz yetki alanları komşu ülkelerin alanlarına değebilir ve kuralların yasayla belirlenmesi anlaşmazlıkların önüne geçer.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Deniz yetki alanlarında çıkabilecek sorunları önlemek
Deniz hukuku ile stratejik su yönetimi karıştırılırsa "Tatlı su kaynaklarını gelecek nesillere aktarmak" seçilir; oysa bu, tatlı ve tuzlu su kaynaklarının geleceğini güvenceye alan yönetim yaklaşımının amacıdır.
Doğrusu sorunları önlemektir, çünkü deniz yetki alanları komşu ülkelerin alanlarına değebilir ve kuralların yasayla belirlenmesi anlaşmazlıkların önüne geçer.
8. Yerleşme–desen eşleştirmeleri: I. Safranbolu — kümelenmiş II. Amasya — radyal III. Palmanova — radyal IV. Barselona — dairesel planlı V. Charlottenburg — dairesel planlı Bu eşleştirmelerden hangileri doğrudur?
Şehirlerin hepsinin bir merkezden yayıldığı sanılırsa Amasya da radyal sayılıp "I, II ve III" seçilir; oysa Amasya akarsu boyunca uzunlamasına gelişmiş çizgisel bir yerleşmedir.
Doğrusu I, III ve V'tir, çünkü Safranbolu kümelenmiş, Palmanova radyal, Charlottenburg dairesel planlı yerleşme örneğidir; Barselona ise sokakları dik kesişen ızgara kalıp yerleşmedir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: I, III ve V
Şehirlerin hepsinin bir merkezden yayıldığı sanılırsa Amasya da radyal sayılıp "I, II ve III" seçilir; oysa Amasya akarsu boyunca uzunlamasına gelişmiş çizgisel bir yerleşmedir.
Doğrusu I, III ve V'tir, çünkü Safranbolu kümelenmiş, Palmanova radyal, Charlottenburg dairesel planlı yerleşme örneğidir; Barselona ise sokakları dik kesişen ızgara kalıp yerleşmedir.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 6 | Mekânsal sorunların çözümünde coğrafya biliminin katkıları · Web tabanlı CBS ve harita uygulamaları · Yeryüzündeki su kaynakları · Türkiye’deki su kaynaklarının etkileri · Yerleşmelerin mekânsal organizasyonları · Yerleşmelerin etki alanları |
| 2. Senaryo | 8 | Mekânsal sorunların çözümünde coğrafya biliminin katkılarını yapılandırabilme (2) · Web tabanlı CBS aracılığı ile harita uygulamaları yapabilme · Yeryüzündeki su kaynaklarını sınıflandırabilme (2) · Türkiye’deki su kaynaklarının çevresel, ekonomik, politik ve sosyokültürel etkilerini sorgulayabilme (2) · Türkiye ve dünyadaki yerleşmelerin mekânsal organizasyonunu çözümleyebilme |
| 3. Senaryo | 9 | Mekânsal sorunların çözümünde coğrafya biliminin katkılarını yapılandırabilme (2) · Web tabanlı CBS aracılığı ile harita uygulamaları yapabilme · Yeryüzündeki su kaynaklarını sınıflandırabilme (2) · Türkiye’deki su kaynaklarının çevresel, ekonomik, politik ve sosyokültürel etkilerini sorgulayabilme · Türkiye ve dünyadaki yerleşmelerin mekânsal organizasyonunu çözümleyebilme (2) · Türkiye ve dünyadaki yerleşmelerin etki alanını sorgulayabilme |
| 4. Senaryo | 7 | Mekânsal sorunların çözümünde coğrafya biliminin katkılarını yapılandırabilme · Web tabanlı CBS aracılığı ile harita uygulamaları yapabilme · Yeryüzündeki su kaynaklarını sınıflandırabilme (2) · Türkiye’deki su kaynaklarının çevresel, ekonomik, politik ve sosyokültürel etkilerini sorgulayabilme (2) · Türkiye ve dünyadaki yerleşmelerin mekânsal organizasyonunu çözümleyebilme |
| 5. Senaryo | 8 | Mekânsal sorunların çözümünde coğrafya biliminin katkılarını yapılandırabilme (2) · Web tabanlı CBS aracılığı ile harita uygulamaları yapabilme · Yeryüzündeki su kaynaklarını sınıflandırabilme (2) · Türkiye’deki su kaynaklarının çevresel, ekonomik, politik ve sosyokültürel etkilerini sorgulayabilme (2) · Türkiye ve dünyadaki yerleşmelerin mekânsal organizasyonunu çözümleyebilme |
| 6. Senaryo | 9 | Mekânsal sorunların çözümünde coğrafya biliminin katkılarını yapılandırabilme · Web tabanlı CBS aracılığı ile harita uygulamaları yapabilme · Yeryüzündeki su kaynaklarını sınıflandırabilme (2) · Türkiye’deki su kaynaklarının çevresel, ekonomik, politik ve sosyokültürel etkilerini sorgulayabilme (2) · Türkiye ve dünyadaki yerleşmelerin mekânsal organizasyonunu çözümleyebilme (2) · Türkiye ve dünyadaki yerleşmelerin etki alanını sorgulayabilme |
11. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›