📋 9. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı 3. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 3. senaryoda 8 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 8 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 3. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
2 soru
Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilme her senaryodaCOĞ.9.1.1
-
1 soru
Örnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilme her senaryodaCOĞ.9.1.2
-
1 soru
Coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilme her senaryodaCOĞ.9.1.3
-
2 soru
Harita uygulamaları yapabilme her senaryodaCOĞ.9.2.1
- 1 soru
-
1 soru
Mekânsal bilgi teknolojilerini oluşturan bileşenleri çözümleyebilmeCOĞ.9.2.3
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 5. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 3. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Bir vadi; ormanları, deresi, içindeki köyleri, tarlaları ve yollarıyla birlikte tek bir bütün olarak ele alınıyor. Bu bütün hangi kavramla adlandırılır?
Köy, tarla ve yol gibi insan yapımı unsurlara bakılırsa "Beşerî ortam" seçilir; oysa beşerî ortam insanın doğal ortam üzerine kurduğu yaşam alanıdır, ormanı ve dereyi kapsamaz.
Doğrusu coğrafi ortamdır, çünkü doğal ortam ile beşerî ortamın birlikteliğinden oluşan en geniş yaşam alanına coğrafi ortam denir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Coğrafi ortam
Köy, tarla ve yol gibi insan yapımı unsurlara bakılırsa "Beşerî ortam" seçilir; oysa beşerî ortam insanın doğal ortam üzerine kurduğu yaşam alanıdır, ormanı ve dereyi kapsamaz.
Doğrusu coğrafi ortamdır, çünkü doğal ortam ile beşerî ortamın birlikteliğinden oluşan en geniş yaşam alanına coğrafi ortam denir.
2. Bir kentte insanların gün içinde parkları, sokakları ve meydanları nasıl kullandığı, hangi mekânlarda bir araya gelip komşuluk ilişkisi kurduğu inceleniyor. Bu çalışma en çok hangi dalın inceleme alanına girer?
Kentte yaşayan insanlar konu edildiği için nüfus coğrafyası sanılırsa "Nüfus coğrafyası" seçilir; oysa incelenen nüfusun özellikleri ya da hareketleri değil, insanların gündelik hayatta mekânı nasıl kullandığı ve kurdukları ilişkilerdir.
Doğrusu sosyal coğrafyadır, çünkü bu dal sosyal ilişkileri mekânsal açıdan inceler ve gündelik hayatı biçimlendiren mekânsal süreçlerle ilgilenir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Sosyal coğrafya
Kentte yaşayan insanlar konu edildiği için nüfus coğrafyası sanılırsa "Nüfus coğrafyası" seçilir; oysa incelenen nüfusun özellikleri ya da hareketleri değil, insanların gündelik hayatta mekânı nasıl kullandığı ve kurdukları ilişkilerdir.
Doğrusu sosyal coğrafyadır, çünkü bu dal sosyal ilişkileri mekânsal açıdan inceler ve gündelik hayatı biçimlendiren mekânsal süreçlerle ilgilenir.
3. Bir öğrencinin araştırma sorusu şudur: "Fındık bahçeleri bu ilde neden kıyıya yakın yamaçlarda toplanmıştır?" Bu araştırma sorusu, coğrafyanın cevap aradığı sorulardan en çok hangisine karşılık gelir?
Sorudaki "neden" sözcüğüne bakılırsa "Neden önemli?" seçilir; oysa öğrenci fındığın önemini değil, bahçelerin o yerde toplanmasının sebebini sormaktadır.
Doğrusu "Neden orada?" sorusudur, çünkü araştırma bir olgunun belli bir yerde bulunmasının nedenini arar; yerin yalnız adını vermek "Nerede?" sorusunun cevabı olurdu.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Neden orada?
Sorudaki "neden" sözcüğüne bakılırsa "Neden önemli?" seçilir; oysa öğrenci fındığın önemini değil, bahçelerin o yerde toplanmasının sebebini sormaktadır.
Doğrusu "Neden orada?" sorusudur, çünkü araştırma bir olgunun belli bir yerde bulunmasının nedenini arar; yerin yalnız adını vermek "Nerede?" sorusunun cevabı olurdu.
4. Eski Yunanca "geo" (yer) ve "graphein" (tasvir etmek) kelimelerinin birleşmesiyle oluşan "coğrafya" kavramını ilk kez kullanan bilgin kimdir?
Coğrafyaya dair fikirleriyle tanınan eski bir düşünürün terimi de koyduğu sanılırsa "Heredot" seçilir; oysa bir alanda fikir ortaya koymak ile o alana ad vermek ayrı katkılardır.
Doğrusu Eratosthenes'tir, çünkü "coğrafya" kavramını ilk kez o kullanmıştır; Strabon da önemli bir coğrafyacıdır ama terimi ilk kullanan değildir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Eratosthenes
Coğrafyaya dair fikirleriyle tanınan eski bir düşünürün terimi de koyduğu sanılırsa "Heredot" seçilir; oysa bir alanda fikir ortaya koymak ile o alana ad vermek ayrı katkılardır.
Doğrusu Eratosthenes'tir, çünkü "coğrafya" kavramını ilk kez o kullanmıştır; Strabon da önemli bir coğrafyacıdır ama terimi ilk kullanan değildir.
5. Türkiye'nin tarım, turizm ve sanayi sektörlerinde çeşitlilik ve zenginlik sunmasını sağlayan özellik hangisidir?
Ekonomik avantaj veren her özelliğin sektör çeşitliliğini açıkladığı sanılırsa "İstanbul'un bir finans merkezi olması" seçilir; oysa bu, ticaret yollarının kesişiminde bulunmanın kazandırdığı ayrı bir avantajdır.
Doğrusu farklı iklim ve coğrafi özelliklerdir, çünkü tarım, turizm ve sanayideki çeşitlilik ülkenin farklı yerlerinin farklı doğal koşullara sahip olmasından gelir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Farklı iklim ve coğrafi özelliklere sahip olması
Ekonomik avantaj veren her özelliğin sektör çeşitliliğini açıkladığı sanılırsa "İstanbul'un bir finans merkezi olması" seçilir; oysa bu, ticaret yollarının kesişiminde bulunmanın kazandırdığı ayrı bir avantajdır.
Doğrusu farklı iklim ve coğrafi özelliklerdir, çünkü tarım, turizm ve sanayideki çeşitlilik ülkenin farklı yerlerinin farklı doğal koşullara sahip olmasından gelir.
6. CBS nin ortaya çıkışını zorunlu kılan gelişme nedir?
Yönetim için bilgisayar teknolojisi gerekmiştir.
Gelişme coğrafi bilginin hızla artmasıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Coğrafi bilginin hızla artması
Yönetim için bilgisayar teknolojisi gerekmiştir.
Gelişme coğrafi bilginin hızla artmasıdır.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 7 | Coğrafya biliminin konusu ve bölümleri · Coğrafya öğrenmenin önemi · Coğrafya biliminin gelişimi · Harita uygulamaları · Türkiye’nin coğrafi konumu · Mekânsal bilgi teknolojilerinin bileşenleri · Hava olaylarının günlük hayata etkileri |
| 2. Senaryo | 7 | Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilme (2) · Örnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilme · Coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilme · Harita uygulamaları yapabilme (2) · Türkiye’nin konum özelliklerini algılayabilme |
| 3. Senaryo | 8 | Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilme (2) · Örnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilme · Coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilme · Harita uygulamaları yapabilme (2) · Türkiye’nin konum özelliklerini algılayabilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini oluşturan bileşenleri çözümleyebilme |
| 4. Senaryo | 6 | Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilme · Örnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilme · Coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilme · Harita uygulamaları yapabilme · Türkiye’nin konum özelliklerini algılayabilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini oluşturan bileşenleri çözümleyebilme |
| 5. Senaryo | 8 | Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilme (2) · Örnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilme · Coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilme · Harita uygulamaları yapabilme · Türkiye’nin konum özelliklerini algılayabilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini oluşturan bileşenleri çözümleyebilme · Hava olaylarının günlük hayata etkisini gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 6. Senaryo | 6 | Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilme · Örnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilme · Coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilme · Harita uygulamaları yapabilme (2) · Türkiye’nin konum özelliklerini algılayabilme |
9. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›