📋 9. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı 5. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 5. senaryoda 8 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 8 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 5. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
2 soru
Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilme her senaryodaCOĞ.9.1.1
-
1 soru
Örnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilme her senaryodaCOĞ.9.1.2
-
1 soru
Coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilme her senaryodaCOĞ.9.1.3
-
1 soru
Harita uygulamaları yapabilme her senaryodaCOĞ.9.2.1
- 1 soru
-
1 soru
Mekânsal bilgi teknolojilerini oluşturan bileşenleri çözümleyebilmeCOĞ.9.2.3
-
1 soru
Hava olaylarının günlük hayata etkisini gözleme dayalı tahmin edebilmeCOĞ.9.3.1
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu senaryoya göre hazırlanmış, puanlı ve cevap anahtarlı örnek kâğıt var.
✏️ 5. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Bir vadi; ormanları, deresi, içindeki köyleri, tarlaları ve yollarıyla birlikte tek bir bütün olarak ele alınıyor. Bu bütün hangi kavramla adlandırılır?
Köy, tarla ve yol gibi insan yapımı unsurlara bakılırsa "Beşerî ortam" seçilir; oysa beşerî ortam insanın doğal ortam üzerine kurduğu yaşam alanıdır, ormanı ve dereyi kapsamaz.
Doğrusu coğrafi ortamdır, çünkü doğal ortam ile beşerî ortamın birlikteliğinden oluşan en geniş yaşam alanına coğrafi ortam denir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Coğrafi ortam
Köy, tarla ve yol gibi insan yapımı unsurlara bakılırsa "Beşerî ortam" seçilir; oysa beşerî ortam insanın doğal ortam üzerine kurduğu yaşam alanıdır, ormanı ve dereyi kapsamaz.
Doğrusu coğrafi ortamdır, çünkü doğal ortam ile beşerî ortamın birlikteliğinden oluşan en geniş yaşam alanına coğrafi ortam denir.
2. Bir kentte insanların gün içinde parkları, sokakları ve meydanları nasıl kullandığı, hangi mekânlarda bir araya gelip komşuluk ilişkisi kurduğu inceleniyor. Bu çalışma en çok hangi dalın inceleme alanına girer?
Kentte yaşayan insanlar konu edildiği için nüfus coğrafyası sanılırsa "Nüfus coğrafyası" seçilir; oysa incelenen nüfusun özellikleri ya da hareketleri değil, insanların gündelik hayatta mekânı nasıl kullandığı ve kurdukları ilişkilerdir.
Doğrusu sosyal coğrafyadır, çünkü bu dal sosyal ilişkileri mekânsal açıdan inceler ve gündelik hayatı biçimlendiren mekânsal süreçlerle ilgilenir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Sosyal coğrafya
Kentte yaşayan insanlar konu edildiği için nüfus coğrafyası sanılırsa "Nüfus coğrafyası" seçilir; oysa incelenen nüfusun özellikleri ya da hareketleri değil, insanların gündelik hayatta mekânı nasıl kullandığı ve kurdukları ilişkilerdir.
Doğrusu sosyal coğrafyadır, çünkü bu dal sosyal ilişkileri mekânsal açıdan inceler ve gündelik hayatı biçimlendiren mekânsal süreçlerle ilgilenir.
3. Bir ilçede derenin yatağı dolgu yapılarak daraltılmış; kazanılan alana ve derenin hemen yanındaki düzlüğe konutlar yapılmıştır. Bu uygulamalardan sonra ilçede kısa sürede çok yağış düşerse en olası sonuç hangisi olur?
Bozkurt'taki bütün etkenlerin her selde görüleceği sanılırsa "Su kanallarının akıntıya kapılan tomruklarla tıkanması" seçilir; oysa bu ilçede tomruk deposundan söz edilmemektedir.
Doğrusu suyun konut alanına yayılmasıdır, çünkü daraltılan yatak artan suyu taşımakta yetersiz kalır ve yatağa yakın düzlüğe kurulan konutlar taşan suyun yayıldığı alanda kalır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Dere suyunun yatağından çıkıp konutların bulunduğu alana yayılması
Bozkurt'taki bütün etkenlerin her selde görüleceği sanılırsa "Su kanallarının akıntıya kapılan tomruklarla tıkanması" seçilir; oysa bu ilçede tomruk deposundan söz edilmemektedir.
Doğrusu suyun konut alanına yayılmasıdır, çünkü daraltılan yatak artan suyu taşımakta yetersiz kalır ve yatağa yakın düzlüğe kurulan konutlar taşan suyun yayıldığı alanda kalır.
4. Bir bilgin, farklı kentlerde güneşin doğuş ve batış zamanlarından günlük ibadet saatlerini hesaplıyor; Mekke'ye giden kervanların izleyeceği yolları da tarif ediyor. Bu çalışma, coğrafyanın gelişiminde hangi çağın özelliğini yansıtır?
Kervan yollarının tarif edilmesi gezilen yerlerin anlatımı sanılırsa "Eski Çağ'da gezilen yerlerin tasvir edilmesi" seçilir; oysa çalışmanın amacı ibadet saatleri ve hac yolculuğu gibi dinî ihtiyaçlardır.
Doğrusu Orta Çağ'dır, çünkü namaz vakitleri, oruç süresi ve hac yollarının belirlenmesi gibi ihtiyaçlar bu çağda coğrafyaya ilgiyi artırmıştır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Orta Çağ'da dinî ihtiyaçların ilgiyi artırması
Kervan yollarının tarif edilmesi gezilen yerlerin anlatımı sanılırsa "Eski Çağ'da gezilen yerlerin tasvir edilmesi" seçilir; oysa çalışmanın amacı ibadet saatleri ve hac yolculuğu gibi dinî ihtiyaçlardır.
Doğrusu Orta Çağ'dır, çünkü namaz vakitleri, oruç süresi ve hac yollarının belirlenmesi gibi ihtiyaçlar bu çağda coğrafyaya ilgiyi artırmıştır.
5. Karadeniz kıyısındaki bir limandan çıkıp Türk boğazları üzerinden Akdeniz'e açılan bir gemi hangi sırayı izler?
İki boğazın yeri karıştırılırsa "Çanakkale Boğazı, Marmara Denizi, İstanbul Boğazı, Ege Denizi" seçilir; oysa Karadeniz'e açılan boğaz İstanbul Boğazı'dır.
Doğrusu İstanbul Boğazı, Marmara, Çanakkale Boğazı ve Ege sırasıdır, çünkü iç deniz olan Marmara iki boğazın arasında kalır ve Çanakkale Boğazı Ege Denizi'ne açılır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İstanbul Boğazı, Marmara Denizi, Çanakkale Boğazı, Ege Denizi
İki boğazın yeri karıştırılırsa "Çanakkale Boğazı, Marmara Denizi, İstanbul Boğazı, Ege Denizi" seçilir; oysa Karadeniz'e açılan boğaz İstanbul Boğazı'dır.
Doğrusu İstanbul Boğazı, Marmara, Çanakkale Boğazı ve Ege sırasıdır, çünkü iç deniz olan Marmara iki boğazın arasında kalır ve Çanakkale Boğazı Ege Denizi'ne açılır.
6. Verinin güncel olmasının karar kalitesine etkisi nedir?
Veri doğru ve güncel olmalıdır.
Etki kararın isabetini artırmasıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kararın isabetini artırması
Veri doğru ve güncel olmalıdır.
Etki kararın isabetini artırmasıdır.
7. Cephesel yağışın görülmesi için gereken koşul nedir?
Kütleler sıcak ve soğuktur.
Koşul iki hava kütlesinin karşılaşmasıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İki hava kütlesinin karşılaşması
Kütleler sıcak ve soğuktur.
Koşul iki hava kütlesinin karşılaşmasıdır.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 7 | Coğrafya biliminin konusu ve bölümleri · Coğrafya öğrenmenin önemi · Coğrafya biliminin gelişimi · Harita uygulamaları · Türkiye’nin coğrafi konumu · Mekânsal bilgi teknolojilerinin bileşenleri · Hava olaylarının günlük hayata etkileri |
| 2. Senaryo | 7 | Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilme (2) · Örnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilme · Coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilme · Harita uygulamaları yapabilme (2) · Türkiye’nin konum özelliklerini algılayabilme |
| 3. Senaryo | 8 | Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilme (2) · Örnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilme · Coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilme · Harita uygulamaları yapabilme (2) · Türkiye’nin konum özelliklerini algılayabilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini oluşturan bileşenleri çözümleyebilme |
| 4. Senaryo | 6 | Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilme · Örnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilme · Coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilme · Harita uygulamaları yapabilme · Türkiye’nin konum özelliklerini algılayabilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini oluşturan bileşenleri çözümleyebilme |
| 5. Senaryo | 8 | Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilme (2) · Örnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilme · Coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilme · Harita uygulamaları yapabilme · Türkiye’nin konum özelliklerini algılayabilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini oluşturan bileşenleri çözümleyebilme · Hava olaylarının günlük hayata etkisini gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 6. Senaryo | 6 | Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilme · Örnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilme · Coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilme · Harita uygulamaları yapabilme (2) · Türkiye’nin konum özelliklerini algılayabilme |
9. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›