İçeriğe atla
← 9. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı

📋 9. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı 5. Senaryo

MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 5. senaryoda 8 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 8 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.

🎯 5. senaryoda hangi konudan kaç soru?

  1. 2 soru
    Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilme her senaryoda
    COĞ.9.1.1
  2. 1 soru
    Örnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilme her senaryoda
    COĞ.9.1.2
  3. 1 soru
    Coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilme her senaryoda
    COĞ.9.1.3
  4. 1 soru
    Harita uygulamaları yapabilme her senaryoda
    COĞ.9.2.1
  5. 1 soru
    Türkiye’nin konum özelliklerini algılayabilme her senaryoda
    COĞ.9.2.2
  6. 1 soru
    Mekânsal bilgi teknolojilerini oluşturan bileşenleri çözümleyebilme
    COĞ.9.2.3
  7. 1 soru
    Hava olaylarının günlük hayata etkisini gözleme dayalı tahmin edebilme
    COĞ.9.3.1

Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.

🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı

Bu senaryoya göre hazırlanmış, puanlı ve cevap anahtarlı örnek kâğıt var.

✏️ 5. senaryonun konularından örnek sorular

Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.

Coğrafya Biliminin Konusu ve Bölümleri

1. Bir vadi; ormanları, deresi, içindeki köyleri, tarlaları ve yollarıyla birlikte tek bir bütün olarak ele alınıyor. Bu bütün hangi kavramla adlandırılır?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Coğrafi ortam

Köy, tarla ve yol gibi insan yapımı unsurlara bakılırsa "Beşerî ortam" seçilir; oysa beşerî ortam insanın doğal ortam üzerine kurduğu yaşam alanıdır, ormanı ve dereyi kapsamaz.
Doğrusu coğrafi ortamdır, çünkü doğal ortam ile beşerî ortamın birlikteliğinden oluşan en geniş yaşam alanına coğrafi ortam denir.

Coğrafya Biliminin Konusu ve Bölümleri

2. Bir kentte insanların gün içinde parkları, sokakları ve meydanları nasıl kullandığı, hangi mekânlarda bir araya gelip komşuluk ilişkisi kurduğu inceleniyor. Bu çalışma en çok hangi dalın inceleme alanına girer?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Sosyal coğrafya

Kentte yaşayan insanlar konu edildiği için nüfus coğrafyası sanılırsa "Nüfus coğrafyası" seçilir; oysa incelenen nüfusun özellikleri ya da hareketleri değil, insanların gündelik hayatta mekânı nasıl kullandığı ve kurdukları ilişkilerdir.
Doğrusu sosyal coğrafyadır, çünkü bu dal sosyal ilişkileri mekânsal açıdan inceler ve gündelik hayatı biçimlendiren mekânsal süreçlerle ilgilenir.

Niçin Coğrafya Öğrenmeliyiz?

3. Bir ilçede derenin yatağı dolgu yapılarak daraltılmış; kazanılan alana ve derenin hemen yanındaki düzlüğe konutlar yapılmıştır. Bu uygulamalardan sonra ilçede kısa sürede çok yağış düşerse en olası sonuç hangisi olur?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Dere suyunun yatağından çıkıp konutların bulunduğu alana yayılması

Bozkurt'taki bütün etkenlerin her selde görüleceği sanılırsa "Su kanallarının akıntıya kapılan tomruklarla tıkanması" seçilir; oysa bu ilçede tomruk deposundan söz edilmemektedir.
Doğrusu suyun konut alanına yayılmasıdır, çünkü daraltılan yatak artan suyu taşımakta yetersiz kalır ve yatağa yakın düzlüğe kurulan konutlar taşan suyun yayıldığı alanda kalır.

Coğrafya Biliminin Gelişimi

4. Bir bilgin, farklı kentlerde güneşin doğuş ve batış zamanlarından günlük ibadet saatlerini hesaplıyor; Mekke'ye giden kervanların izleyeceği yolları da tarif ediyor. Bu çalışma, coğrafyanın gelişiminde hangi çağın özelliğini yansıtır?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Orta Çağ'da dinî ihtiyaçların ilgiyi artırması

Kervan yollarının tarif edilmesi gezilen yerlerin anlatımı sanılırsa "Eski Çağ'da gezilen yerlerin tasvir edilmesi" seçilir; oysa çalışmanın amacı ibadet saatleri ve hac yolculuğu gibi dinî ihtiyaçlardır.
Doğrusu Orta Çağ'dır, çünkü namaz vakitleri, oruç süresi ve hac yollarının belirlenmesi gibi ihtiyaçlar bu çağda coğrafyaya ilgiyi artırmıştır.

Türkiye'nin Coğrafi Konumu

5. Karadeniz kıyısındaki bir limandan çıkıp Türk boğazları üzerinden Akdeniz'e açılan bir gemi hangi sırayı izler?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: İstanbul Boğazı, Marmara Denizi, Çanakkale Boğazı, Ege Denizi

İki boğazın yeri karıştırılırsa "Çanakkale Boğazı, Marmara Denizi, İstanbul Boğazı, Ege Denizi" seçilir; oysa Karadeniz'e açılan boğaz İstanbul Boğazı'dır.
Doğrusu İstanbul Boğazı, Marmara, Çanakkale Boğazı ve Ege sırasıdır, çünkü iç deniz olan Marmara iki boğazın arasında kalır ve Çanakkale Boğazı Ege Denizi'ne açılır.

Mekânsal Bilgi Teknolojilerinin Bileşenleri

6. Verinin güncel olmasının karar kalitesine etkisi nedir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Kararın isabetini artırması

Veri doğru ve güncel olmalıdır.
Etki kararın isabetini artırmasıdır.

Hava Olayları

7. Cephesel yağışın görülmesi için gereken koşul nedir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: İki hava kütlesinin karşılaşması

Kütleler sıcak ve soğuktur.
Koşul iki hava kütlesinin karşılaşmasıdır.

🗂️ Bütün senaryolar

SenaryoSoruKonular
1. Senaryo 7 Coğrafya biliminin konusu ve bölümleri · Coğrafya öğrenmenin önemi · Coğrafya biliminin gelişimi · Harita uygulamaları · Türkiye’nin coğrafi konumu · Mekânsal bilgi teknolojilerinin bileşenleri · Hava olaylarının günlük hayata etkileri
2. Senaryo 7 Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilme (2) · Örnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilme · Coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilme · Harita uygulamaları yapabilme (2) · Türkiye’nin konum özelliklerini algılayabilme
3. Senaryo 8 Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilme (2) · Örnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilme · Coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilme · Harita uygulamaları yapabilme (2) · Türkiye’nin konum özelliklerini algılayabilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini oluşturan bileşenleri çözümleyebilme
4. Senaryo 6 Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilme · Örnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilme · Coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilme · Harita uygulamaları yapabilme · Türkiye’nin konum özelliklerini algılayabilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini oluşturan bileşenleri çözümleyebilme
5. Senaryo 8 Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilme (2) · Örnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilme · Coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilme · Harita uygulamaları yapabilme · Türkiye’nin konum özelliklerini algılayabilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini oluşturan bileşenleri çözümleyebilme · Hava olaylarının günlük hayata etkisini gözleme dayalı tahmin edebilme
6. Senaryo 6 Coğrafya biliminin konusu ve bölümlerini çözümleyebilme · Örnek olay, olgu veya konu üzerinden mekânsal düşünme ile coğrafya öğrenmenin önemini çözümleyebilme · Coğrafya biliminin gelişimi hakkında bilgi toplayabilme · Harita uygulamaları yapabilme (2) · Türkiye’nin konum özelliklerini algılayabilme

9. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›