📋 9. Sınıf Kimya 1. Dönem 1. Yazılı 1. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 5 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 1. senaryoda 6 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 5 ile 7 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 1. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
1 soru
Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilmeKİM.9.1.2
-
2 soru
Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme her senaryodaKİM.9.1.3
-
2 soru
Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme her senaryodaKİM.9.1.4
-
1 soru
Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilmeKİM.9.1.5
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 5. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 1. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Laboratuvarda hangi kıyafet giyilir?
Gözlük ve eldiven de kullanılır.
Giyilecek kıyafet önlüktür.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Önlük
Gözlük ve eldiven de kullanılır.
Giyilecek kıyafet önlüktür.
2. Bohr modeline göre bir atomdaki n = 2 ve n = 4 enerji düzeyleri karşılaştırıldığında hangisi doğrudur?
Çekirdekten uzaklaştıkça elektronun "zayıfladığı" ve enerjisinin azaldığı sanılırsa "n = 4 düzeyi çekirdeğe daha uzak ve daha düşük enerjilidir." seçilir; oysa Bohr modelinde çekirdekten uzaklaştıkça yörüngenin ve elektronun enerjisi artar.
Doğrusu n = 4'ün daha uzak ve daha yüksek enerjili olmasıdır, çünkü n değeri çekirdeğe yakınlık sırasıyla büyür ve uzak düzeyin enerjisi daha yüksektir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: n = 4 düzeyi çekirdeğe daha uzak ve daha yüksek enerjilidir.
Çekirdekten uzaklaştıkça elektronun "zayıfladığı" ve enerjisinin azaldığı sanılırsa "n = 4 düzeyi çekirdeğe daha uzak ve daha düşük enerjilidir." seçilir; oysa Bohr modelinde çekirdekten uzaklaştıkça yörüngenin ve elektronun enerjisi artar.
Doğrusu n = 4'ün daha uzak ve daha yüksek enerjili olmasıdır, çünkü n değeri çekirdeğe yakınlık sırasıyla büyür ve uzak düzeyin enerjisi daha yüksektir.
3. Atomda negatif yüklü taneciklerin varlığı hangi atom modeliyle ortaya konmuştur?
Yüklü taneciklerin ilk kez çekirdekli modelle geldiği sanılırsa "Rutherford modeli" seçilir; oysa negatif yükler daha önceki modelde vardı, iki model pozitif yükün yerinde ayrılır: bütün küreye yayılı mı, küçük bir çekirdekte mi.
Doğrusu Thomson modelidir, çünkü negatif yükler ve atomdan küçük tanecikler bu modelle ortaya konmuştur; Dalton modelinde atomun içinde daha küçük tanecik yoktur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Thomson modeli
Yüklü taneciklerin ilk kez çekirdekli modelle geldiği sanılırsa "Rutherford modeli" seçilir; oysa negatif yükler daha önceki modelde vardı, iki model pozitif yükün yerinde ayrılır: bütün küreye yayılı mı, küçük bir çekirdekte mi.
Doğrusu Thomson modelidir, çünkü negatif yükler ve atomdan küçük tanecikler bu modelle ortaya konmuştur; Dalton modelinde atomun içinde daha küçük tanecik yoktur.
4. Temel hâldeki ₂₂Ti atomunun elektron dağılımı Aufbau ilkesine göre yazılıyor. Buna göre bu atomun üçüncü temel enerji seviyesinde kaç elektron bulunur?
"12" diyen öğrenci 3p'den sonra 3d'yi doldurur (3d⁴); oysa 4s, 3d'den önce dolar ve 4 elektronun ikisini alır.
Dağılım 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d²'dir. 3d sonra dolsa da üçüncü seviyeye aittir: 3s² + 3p⁶ + 3d² = 10 elektron.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 10
"12" diyen öğrenci 3p'den sonra 3d'yi doldurur (3d⁴); oysa 4s, 3d'den önce dolar ve 4 elektronun ikisini alır.
Dağılım 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d²'dir. 3d sonra dolsa da üçüncü seviyeye aittir: 3s² + 3p⁶ + 3d² = 10 elektron.
5. s orbitallerinin şekli ve bu orbitallerde elektron bulunma olasılığı için hangisi doğrudur?
"Küre şeklindedir, olasılık açısal koordinatlara bağlıdır" diyen öğrenci s'nin şeklini bilir ama yöne bağlılığı p orbitalleriyle karıştırır; yöne bağlı olanlar p, d ve f orbitalleridir.
s orbitali küre şeklinde ve simetrik olduğundan çekirdekten aynı uzaklıktaki her yönde elektron bulunma olasılığı aynıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Küre şeklindedir, olasılık açısal koordinatlara bağlı değildir
"Küre şeklindedir, olasılık açısal koordinatlara bağlıdır" diyen öğrenci s'nin şeklini bilir ama yöne bağlılığı p orbitalleriyle karıştırır; yöne bağlı olanlar p, d ve f orbitalleridir.
s orbitali küre şeklinde ve simetrik olduğundan çekirdekten aynı uzaklıktaki her yönde elektron bulunma olasılığı aynıdır.
6. Temel hâldeki ₂₂Ti atomunun elektron dağılımı Aufbau ilkesine göre yazılıyor. Buna göre bu atomun üçüncü temel enerji seviyesinde kaç elektron bulunur?
"12" diyen öğrenci 3p'den sonra 3d'yi doldurur (3d⁴); oysa 4s, 3d'den önce dolar ve 4 elektronun ikisini alır.
Dağılım 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d²'dir. 3d sonra dolsa da üçüncü seviyeye aittir: 3s² + 3p⁶ + 3d² = 10 elektron.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 10
"12" diyen öğrenci 3p'den sonra 3d'yi doldurur (3d⁴); oysa 4s, 3d'den önce dolar ve 4 elektronun ikisini alır.
Dağılım 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d²'dir. 3d sonra dolsa da üçüncü seviyeye aittir: 3s² + 3p⁶ + 3d² = 10 elektron.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 6 | Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme · Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme (2) · Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme (2) · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme |
| 2. Senaryo | 6 | Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme · Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme (2) · Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme (2) · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme |
| 3. Senaryo | 6 | Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme · Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme · Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme (2) · Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme (2) |
| 4. Senaryo | 5 | Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme · Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme · Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme (2) · Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme |
| 5. Senaryo | 7 | Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme · Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme · Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme (2) · Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme (2) · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme |
9. Sınıf Kimya 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›