📋 9. Sınıf Kimya 1. Dönem 1. Yazılı 4. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 5 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 4. senaryoda 5 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 5 ile 7 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 4. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
1 soru
Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilmeKİM.9.1.1
-
1 soru
Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilmeKİM.9.1.2
-
2 soru
Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme her senaryodaKİM.9.1.3
-
1 soru
Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme her senaryodaKİM.9.1.4
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 5. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 4. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Soğutmanın yiyeceklere etkisi nedir?
Mikroorganizma faaliyeti azalır.
Etki bozulmayı yavaşlatmasıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Bozulmayı yavaşlatması
Mikroorganizma faaliyeti azalır.
Etki bozulmayı yavaşlatmasıdır.
2. Eldiven seçiminde nelere dikkat edilir?
Koruma ancak uygun eldivenle sağlanır.
Dikkat maddeye uygunluğunadır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Maddeye uygunluğuna
Koruma ancak uygun eldivenle sağlanır.
Dikkat maddeye uygunluğunadır.
3. Atomda negatif yüklü taneciklerin varlığı hangi atom modeliyle ortaya konmuştur?
Yüklü taneciklerin ilk kez çekirdekli modelle geldiği sanılırsa "Rutherford modeli" seçilir; oysa negatif yükler daha önceki modelde vardı, iki model pozitif yükün yerinde ayrılır: bütün küreye yayılı mı, küçük bir çekirdekte mi.
Doğrusu Thomson modelidir, çünkü negatif yükler ve atomdan küçük tanecikler bu modelle ortaya konmuştur; Dalton modelinde atomun içinde daha küçük tanecik yoktur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Thomson modeli
Yüklü taneciklerin ilk kez çekirdekli modelle geldiği sanılırsa "Rutherford modeli" seçilir; oysa negatif yükler daha önceki modelde vardı, iki model pozitif yükün yerinde ayrılır: bütün küreye yayılı mı, küçük bir çekirdekte mi.
Doğrusu Thomson modelidir, çünkü negatif yükler ve atomdan küçük tanecikler bu modelle ortaya konmuştur; Dalton modelinde atomun içinde daha küçük tanecik yoktur.
4. Bohr modeline göre bir atomdaki n = 2 ve n = 4 enerji düzeyleri karşılaştırıldığında hangisi doğrudur?
Çekirdekten uzaklaştıkça elektronun "zayıfladığı" ve enerjisinin azaldığı sanılırsa "n = 4 düzeyi çekirdeğe daha uzak ve daha düşük enerjilidir." seçilir; oysa Bohr modelinde çekirdekten uzaklaştıkça yörüngenin ve elektronun enerjisi artar.
Doğrusu n = 4'ün daha uzak ve daha yüksek enerjili olmasıdır, çünkü n değeri çekirdeğe yakınlık sırasıyla büyür ve uzak düzeyin enerjisi daha yüksektir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: n = 4 düzeyi çekirdeğe daha uzak ve daha yüksek enerjilidir.
Çekirdekten uzaklaştıkça elektronun "zayıfladığı" ve enerjisinin azaldığı sanılırsa "n = 4 düzeyi çekirdeğe daha uzak ve daha düşük enerjilidir." seçilir; oysa Bohr modelinde çekirdekten uzaklaştıkça yörüngenin ve elektronun enerjisi artar.
Doğrusu n = 4'ün daha uzak ve daha yüksek enerjili olmasıdır, çünkü n değeri çekirdeğe yakınlık sırasıyla büyür ve uzak düzeyin enerjisi daha yüksektir.
5. Cr atomunun beklenen dağılımı …4s² 3d⁴, gözlenen dağılımı …4s¹ 3d⁵ şeklindedir. Gözlenen dağılımın daha kararlı olmasının nedeni nedir?
"Atomdaki toplam elektron sayısının azalması" diyen öğrenci 4s'deki elektronun 2'den 1'e inmesini elektron kaybı sanır; elektron atomdan çıkmaz, 3d'ye geçer, toplam yine 24'tür.
4s¹ ve 3d⁵'te bütün orbitaller yarı doludur; çekirdeğin çekim gücü bu orbitallere dengeli dağılır, küresel simetri oluşur ve atom daha kararlı olur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 4s ve 3d alt seviyelerinin yarı dolu olması
"Atomdaki toplam elektron sayısının azalması" diyen öğrenci 4s'deki elektronun 2'den 1'e inmesini elektron kaybı sanır; elektron atomdan çıkmaz, 3d'ye geçer, toplam yine 24'tür.
4s¹ ve 3d⁵'te bütün orbitaller yarı doludur; çekirdeğin çekim gücü bu orbitallere dengeli dağılır, küresel simetri oluşur ve atom daha kararlı olur.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 6 | Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme · Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme (2) · Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme (2) · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme |
| 2. Senaryo | 6 | Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme · Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme (2) · Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme (2) · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme |
| 3. Senaryo | 6 | Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme · Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme · Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme (2) · Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme (2) |
| 4. Senaryo | 5 | Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme · Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme · Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme (2) · Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme |
| 5. Senaryo | 7 | Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme · Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme · Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme (2) · Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme (2) · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme |
9. Sınıf Kimya 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›