📋 9. Sınıf Kimya 1. Dönem 1. Yazılı 3. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 5 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 3. senaryoda 6 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 5 ile 7 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 3. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
1 soru
Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilmeKİM.9.1.1
-
1 soru
Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilmeKİM.9.1.2
-
2 soru
Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme her senaryodaKİM.9.1.3
-
2 soru
Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme her senaryodaKİM.9.1.4
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 5. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 3. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Kireç asitle tepkimeye girdiğinde hangi gaz çıkar?
Yüzeyde köpürme görülür.
Çıkan gaz karbondioksittir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Karbondioksit
Yüzeyde köpürme görülür.
Çıkan gaz karbondioksittir.
2. Suyun asidin üzerine dökülmesinin sonucu nedir?
Isı açığa çıkar.
Sonuç sıçrama olmasıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Sıçrama olması
Isı açığa çıkar.
Sonuç sıçrama olmasıdır.
3. Bohr modeline göre bir atomdaki n = 2 ve n = 4 enerji düzeyleri karşılaştırıldığında hangisi doğrudur?
Çekirdekten uzaklaştıkça elektronun "zayıfladığı" ve enerjisinin azaldığı sanılırsa "n = 4 düzeyi çekirdeğe daha uzak ve daha düşük enerjilidir." seçilir; oysa Bohr modelinde çekirdekten uzaklaştıkça yörüngenin ve elektronun enerjisi artar.
Doğrusu n = 4'ün daha uzak ve daha yüksek enerjili olmasıdır, çünkü n değeri çekirdeğe yakınlık sırasıyla büyür ve uzak düzeyin enerjisi daha yüksektir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: n = 4 düzeyi çekirdeğe daha uzak ve daha yüksek enerjilidir.
Çekirdekten uzaklaştıkça elektronun "zayıfladığı" ve enerjisinin azaldığı sanılırsa "n = 4 düzeyi çekirdeğe daha uzak ve daha düşük enerjilidir." seçilir; oysa Bohr modelinde çekirdekten uzaklaştıkça yörüngenin ve elektronun enerjisi artar.
Doğrusu n = 4'ün daha uzak ve daha yüksek enerjili olmasıdır, çünkü n değeri çekirdeğe yakınlık sırasıyla büyür ve uzak düzeyin enerjisi daha yüksektir.
4. Atomda negatif yüklü taneciklerin varlığı hangi atom modeliyle ortaya konmuştur?
Yüklü taneciklerin ilk kez çekirdekli modelle geldiği sanılırsa "Rutherford modeli" seçilir; oysa negatif yükler daha önceki modelde vardı, iki model pozitif yükün yerinde ayrılır: bütün küreye yayılı mı, küçük bir çekirdekte mi.
Doğrusu Thomson modelidir, çünkü negatif yükler ve atomdan küçük tanecikler bu modelle ortaya konmuştur; Dalton modelinde atomun içinde daha küçük tanecik yoktur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Thomson modeli
Yüklü taneciklerin ilk kez çekirdekli modelle geldiği sanılırsa "Rutherford modeli" seçilir; oysa negatif yükler daha önceki modelde vardı, iki model pozitif yükün yerinde ayrılır: bütün küreye yayılı mı, küçük bir çekirdekte mi.
Doğrusu Thomson modelidir, çünkü negatif yükler ve atomdan küçük tanecikler bu modelle ortaya konmuştur; Dalton modelinde atomun içinde daha küçük tanecik yoktur.
5. 3p⁴ gösteriminde 3, p ve 4 sırasıyla neyi gösterir?
"Temel enerji seviyesini, orbital türünü, orbital sayısını" diyen öğrenci üsteki sayıyı orbital sayısı sanır; 3p alt seviyesinde orbital sayısı her zaman 3'tür.
Elektron dağılımında önce temel enerji seviyesi (3), sonra orbital türü (p) yazılır; üsteki 4 bu alt seviyedeki elektron sayısıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Temel enerji seviyesini, orbital türünü, elektron sayısını
"Temel enerji seviyesini, orbital türünü, orbital sayısını" diyen öğrenci üsteki sayıyı orbital sayısı sanır; 3p alt seviyesinde orbital sayısı her zaman 3'tür.
Elektron dağılımında önce temel enerji seviyesi (3), sonra orbital türü (p) yazılır; üsteki 4 bu alt seviyedeki elektron sayısıdır.
6. Modern atom teorisine göre orbital nedir?
"Elektronun çekirdek çevresinde dolandığı çizgisel yol" diyen öğrenci orbitali Bohr modelindeki yörüngeyle karıştırır; çizgisel yol Bohr'un varsayımıdır.
Modern atom teorisinde elektronun yeri kesin söylenemez; orbital, elektronun bulunma olasılığının yüksek olduğu bölgedir (1s orbitali çekirdeği saran küre biçimli bir bölgedir).
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Elektronun bulunma olasılığının yüksek olduğu bölge
"Elektronun çekirdek çevresinde dolandığı çizgisel yol" diyen öğrenci orbitali Bohr modelindeki yörüngeyle karıştırır; çizgisel yol Bohr'un varsayımıdır.
Modern atom teorisinde elektronun yeri kesin söylenemez; orbital, elektronun bulunma olasılığının yüksek olduğu bölgedir (1s orbitali çekirdeği saran küre biçimli bir bölgedir).
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 6 | Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme · Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme (2) · Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme (2) · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme |
| 2. Senaryo | 6 | Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme · Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme (2) · Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme (2) · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme |
| 3. Senaryo | 6 | Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme · Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme · Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme (2) · Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme (2) |
| 4. Senaryo | 5 | Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme · Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme · Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme (2) · Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme |
| 5. Senaryo | 7 | Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme · Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme · Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme (2) · Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme (2) · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme |
9. Sınıf Kimya 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›