İçeriğe atla
← 10. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı

📋 10. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı 1. Senaryo

MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 1. senaryoda 7 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 7 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.

🎯 1. senaryoda hangi konudan kaç soru?

  1. 3 soru
    Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme her senaryoda
    TAR.10.1.1
  2. 2 soru
    Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme her senaryoda
    TAR.10.1.2
  3. 2 soru
    Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme
    TAR.10.1.3

Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.

🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı

Bu senaryoya göre hazırlanmış, puanlı ve cevap anahtarlı örnek kâğıt var.

✏️ 1. senaryonun konularından örnek sorular

Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.

Önemli Askerî Mücadeleler

1. İlk beyliklerin süreleri şöyledir: Saltuklular 1072-1202, Mengücekliler 1080-1228, Danişmentliler 1080-1178, Artuklular 1102-1231, Çaka Beyliği 1081-1093. Miryokefalon Savaşı'ndan beş yıl sonra bu beyliklerden hangi ikisi artık yoktu?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Çaka Beyliği ve Danişmentliler

"Çaka Beyliği ve Artuklular" diyen öğrenci Artukluların geç kurulmasını (1102) erken yıkılmayla karıştırır; Artuklular 1231'e kadar sürdü, yani 1181'de vardı.
Miryokefalon 1176'dadır, beş yıl sonrası 1181 eder; bu yıldan önce sona eren yalnız Çaka Beyliği (1093) ve Danişmentliler (1178) vardır.

Önemli Askerî Mücadeleler

2. I. Haçlı Seferi'nden sonra Doğu'da sırasıyla Urfa, Antakya, Kudüs ve Trablus'ta Haçlı devletleri kuruldu. Bunlardan ilk kurulanının yıkılması yeni bir Haçlı seferine yol açtı. Buna göre bu yeni seferde Haçlılara ne oldu?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Anadolu'yu geçemedi, Şam kuşatmasında başarısız oldu

"İmparatoru Göksu'da boğulunca ordusu dağıldı" diyen öğrenci Urfa'nın yıkılmasını Kudüs'ün kaybıyla karıştırır; Barbarossa'nın boğulması Kudüs'ün 1187'de alınması üzerine açılan III. Haçlı'dadır.
İlk kurulan Urfa Kontluğu'dur; 1144'te Zengi'ce yıkılınca II. Haçlı Seferi başladı, Anadolu'yu geçemeyen Haçlılar Şam kuşatmasında da başarısız oldu.

Önemli Askerî Mücadeleler

3. Dandanakan ve Pasinler savaşlarının Türk tarihindeki yeri hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Dandanakan: devletin kuruluşu; Pasinler: Doğu Roma ile ilk savaş

"Dandanakan: devletin kuruluşu; Pasinler: Anadolu'nun kapısının açılması" diyen öğrenci Pasinler'i Malazgirt'le karıştırır; Anadolu'nun kapısı 1071'de Malazgirt'le açıldı.
Dandanakan'da (1040) Gazneliler yenilip Selçuklu Devleti kuruldu; Pasinler (1048) ise Selçukluların Doğu Roma ile bilinen ilk savaşıdır.

Türk Devlet ve Ordu Teşkilatındaki Gelişmeler

4. Çağrı Bey'in kaynaklarda Davut adıyla da anılması hangi uygulamanın örneğidir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Türkçe adın yanına dinî bir ad eklenmesi

"Kağan yerine hakan unvanının kullanılması" diyen öğrenci adı unvanla karıştırır; Davut bir unvan değil, Çağrı Bey'in Türkçe adının yanına aldığı dinî addır.
Türk-İslam hükümdarları tahta çıkınca Türkçe adlarına dinî bir ad eklerdi; Tuğrul Bey'in Muhammed adını taşıması da aynı uygulamadır.

Türk Devlet ve Ordu Teşkilatındaki Gelişmeler

5. Türkiye Selçuklu Devleti'nin atabeylik sistemini sürdürürken atabeylerin idari ve askerî yetkilerini sınırlandırması, hangi sakıncanın tekrarlanmasını önlemeye yöneliktir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Merkezî otoritenin özerklik ilanlarıyla zayıflaması

"Devletin sürekli hazır bir ordudan yoksun kalması" diyen öğrenci atabeylerin askerî yetkisinin kısılmasını ikta sisteminin amacıyla karıştırır; sürekli hazır ordu ikta sistemiyle sağlandı, atabeylerin yetkisini kısmak orduyu büyütmez.
Büyük Selçuklularda bazı atabeylerin özerklik ilan etmesi merkezî otoriteyi zayıflatmış, devletin dağılmasında etkili olmuştu; Türkiye Selçukluları bunu önlemek için yetkileri sınırlandırdı.

🗂️ Bütün senaryolar

SenaryoSoruKonular
1. Senaryo 7 Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (3) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (2)
2. Senaryo 7 Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (3) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (2)
3. Senaryo 6 Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (3)
4. Senaryo 7 Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (3)
5. Senaryo 6 Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (2)
6. Senaryo 6 Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (3) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (3)

10. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›