📋 10. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı 3. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 3. senaryoda 6 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 7 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 3. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
1 soru
Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme her senaryodaTAR.10.1.1
-
2 soru
Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme her senaryodaTAR.10.1.2
-
3 soru
Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilmeTAR.10.1.3
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 1. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 3. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Kösedağ'da geri çekiliyormuş gibi yapma yöntemini hangi taraf uyguladı ve bunun sonucu ne oldu?
"Selçuklular; dağılan Moğol öncüleri yok edildi" diyen öğrenci Malazgirt'teki Turan taktiğini Kösedağ'a taşır; bu kez geri çekilme numarasını yapan Moğollardı.
Moğollar öncülerini birden geri çekti; savaşı kazandığını sanıp dağılan Selçuklu öncüleri yok edildi, sultan Tokat'a çekilince ordu da dağıldı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Moğollar; dağılan Selçuklu öncüleri yok edildi
"Selçuklular; dağılan Moğol öncüleri yok edildi" diyen öğrenci Malazgirt'teki Turan taktiğini Kösedağ'a taşır; bu kez geri çekilme numarasını yapan Moğollardı.
Moğollar öncülerini birden geri çekti; savaşı kazandığını sanıp dağılan Selçuklu öncüleri yok edildi, sultan Tokat'a çekilince ordu da dağıldı.
2. Büyük Selçuklu Devleti'nde (I) dinî hükümlere dayanan davalara, (II) geleneğe bağlı ve şeri hukukun dışında kalan davalara, (III) ordu mensuplarının davalarına bakan görevliler sırasıyla hangileridir?
"Emîr-i dâd, kadı, kadıasker" diyen öğrenci şeri ve örfi hukukun görevlilerini yer değiştirir; kadı dinî hükümlere göre yargılar.
Şeri davalara kadılar, geleneğe dayanan örfi davalara emîr-i dâd, ordu mensuplarının davalarına kadıasker bakardı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kadı, emîr-i dâd, kadıasker
"Emîr-i dâd, kadı, kadıasker" diyen öğrenci şeri ve örfi hukukun görevlilerini yer değiştirir; kadı dinî hükümlere göre yargılar.
Şeri davalara kadılar, geleneğe dayanan örfi davalara emîr-i dâd, ordu mensuplarının davalarına kadıasker bakardı.
3. Türklerin gaza ve cihat anlayışıyla üstlendiği "nizam-ı âlem" sorumluluğu neyi ifade eder?
"Tevhit inancını yüceltip dünyanın her yerinde hâkim kılmayı" diyen öğrenci nizam-ı âlemi ilayıkelimetullah hedefiyle karıştırır; o, cihan devleti mefkûresiyle birleşen dinî hedefin adıdır.
Nizam-ı âlem, Türklerin İslami esaslara uygun olarak dünyada adaleti ve düzeni sağlama sorumluluğudur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Dünyada İslami esaslara göre adaleti ve düzeni sağlamayı
"Tevhit inancını yüceltip dünyanın her yerinde hâkim kılmayı" diyen öğrenci nizam-ı âlemi ilayıkelimetullah hedefiyle karıştırır; o, cihan devleti mefkûresiyle birleşen dinî hedefin adıdır.
Nizam-ı âlem, Türklerin İslami esaslara uygun olarak dünyada adaleti ve düzeni sağlama sorumluluğudur.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 7 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (3) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (2) |
| 2. Senaryo | 7 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (3) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (2) |
| 3. Senaryo | 6 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (3) |
| 4. Senaryo | 7 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (3) |
| 5. Senaryo | 6 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (2) |
| 6. Senaryo | 6 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (3) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (3) |
10. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›