📋 10. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı 5. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 5. senaryoda 6 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 7 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 5. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
2 soru
Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme her senaryodaTAR.10.1.1
-
2 soru
Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme her senaryodaTAR.10.1.2
-
2 soru
Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilmeTAR.10.1.3
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 1. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 5. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. 1176 zaferinin Malazgirt'in "tescili" sayılmasının gerekçesi nedir?
"Anadolu'nun kapılarının Türklere açılması" diyen öğrenci tescil edilen şeyle tescil edeni karıştırır; kapıları 1071'de Malazgirt açtı, Miryokefalon bunu tescil etti.
Malazgirt'ten beri Anadolu'yu geri almayı uman Bizans, 1176'daki yenilgiyle bu umudu yitirdi ve Anadolu'nun Türk yurdu olduğunu kabul etti.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Bizans'ın Anadolu'yu geri alma umudunu yitirmesi
"Anadolu'nun kapılarının Türklere açılması" diyen öğrenci tescil edilen şeyle tescil edeni karıştırır; kapıları 1071'de Malazgirt açtı, Miryokefalon bunu tescil etti.
Malazgirt'ten beri Anadolu'yu geri almayı uman Bizans, 1176'daki yenilgiyle bu umudu yitirdi ve Anadolu'nun Türk yurdu olduğunu kabul etti.
2. Türkiye Selçuklu Devleti için 1243 bozgununun sonucu nedir?
"Devlet yıkıldı ve toprakları Moğollara geçti" diyen öğrenci ağır yenilgiyi yıkılışla karıştırır; Türkiye Selçuklu Devleti Kösedağ'dan sonra da sürdü.
1243'teki Kösedağ bozgunuyla devlet ağır darbe aldı ve Moğol tahakkümüne girdi, ama yıkılmadı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Devlet yıkılmadı ama Moğol tahakkümüne girdi
"Devlet yıkıldı ve toprakları Moğollara geçti" diyen öğrenci ağır yenilgiyi yıkılışla karıştırır; Türkiye Selçuklu Devleti Kösedağ'dan sonra da sürdü.
1243'teki Kösedağ bozgunuyla devlet ağır darbe aldı ve Moğol tahakkümüne girdi, ama yıkılmadı.
3. Büyük Selçuklu Devleti kurumsallaştıkça Türkmenlerin ordudaki yeri nasıl değişmiştir?
"Saray muhafızı olarak hükümdarın yanına alındılar" diyen öğrenci kuruluştaki önemlerinin saraya taşındığını sanır; saray muhafızlığını saray gulamları üstlendi.
Devletin kuruluşunda öne çıkan Türkmenlerin yerini kurumsallaşmayla gulamlar aldı; Türkmenler sınır ve uç boylarında akıncı kuvvet olarak önemlerini korudu.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Yerlerini gulamlara bırakıp uçlarda akıncı oldular
"Saray muhafızı olarak hükümdarın yanına alındılar" diyen öğrenci kuruluştaki önemlerinin saraya taşındığını sanır; saray muhafızlığını saray gulamları üstlendi.
Devletin kuruluşunda öne çıkan Türkmenlerin yerini kurumsallaşmayla gulamlar aldı; Türkmenler sınır ve uç boylarında akıncı kuvvet olarak önemlerini korudu.
4. Büyük Selçuklu Devleti'nde devlet teşkilatının başındaki en büyük kurum olan Divan-ı A'lâ'ya kim başkanlık ederdi?
"Sultan" diyen öğrenci Divan-ı A'lâ ile Divan-ı Mezâlim'i karıştırır; sultanın başkanlık ettiği kurul Divan-ı Mezâlim'dir.
Divan-ı A'lâ'ya sahib-i a'zâm unvanıyla anılan vezir başkanlık ederdi; alt divanlar da bu divana bağlı çalışırdı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Vezir
"Sultan" diyen öğrenci Divan-ı A'lâ ile Divan-ı Mezâlim'i karıştırır; sultanın başkanlık ettiği kurul Divan-ı Mezâlim'dir.
Divan-ı A'lâ'ya sahib-i a'zâm unvanıyla anılan vezir başkanlık ederdi; alt divanlar da bu divana bağlı çalışırdı.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 7 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (3) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (2) |
| 2. Senaryo | 7 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (3) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (2) |
| 3. Senaryo | 6 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (3) |
| 4. Senaryo | 7 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (3) |
| 5. Senaryo | 6 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (2) |
| 6. Senaryo | 6 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (3) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (3) |
10. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›