📋 10. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı 6. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 6. senaryoda 6 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 7 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 6. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
3 soru
Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme her senaryodaTAR.10.1.1
-
3 soru
Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme her senaryodaTAR.10.1.2
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 1. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 6. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Selahaddin Eyyubi'nin Hıttin'de Haçlılarla savaşmasına yol açan olay hangisidir?
"Haçlıların Akka Limanı'nı kuşatıp ele geçirmesi" diyen öğrenci sebeple sonucu ters çevirir; Akka, Hıttin ve Kudüs'ün fethinden sonra gelen III. Haçlı Savaşı'nda alındı.
Kerek Prensi Selahaddin'le yaptığı anlaşmayı bozup kervanlara saldırınca Selahaddin ordu toplayıp Hıttin'de Haçlıları yendi (1187).
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kerek Prensi'nin anlaşmayı bozup kervanlara saldırması
"Haçlıların Akka Limanı'nı kuşatıp ele geçirmesi" diyen öğrenci sebeple sonucu ters çevirir; Akka, Hıttin ve Kudüs'ün fethinden sonra gelen III. Haçlı Savaşı'nda alındı.
Kerek Prensi Selahaddin'le yaptığı anlaşmayı bozup kervanlara saldırınca Selahaddin ordu toplayıp Hıttin'de Haçlıları yendi (1187).
2. Dandanakan ve Pasinler savaşlarının Türk tarihindeki yeri hangi seçenekte doğru verilmiştir?
"Dandanakan: devletin kuruluşu; Pasinler: Anadolu'nun kapısının açılması" diyen öğrenci Pasinler'i Malazgirt'le karıştırır; Anadolu'nun kapısı 1071'de Malazgirt'le açıldı.
Dandanakan'da (1040) Gazneliler yenilip Selçuklu Devleti kuruldu; Pasinler (1048) ise Selçukluların Doğu Roma ile bilinen ilk savaşıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Dandanakan: devletin kuruluşu; Pasinler: Doğu Roma ile ilk savaş
"Dandanakan: devletin kuruluşu; Pasinler: Anadolu'nun kapısının açılması" diyen öğrenci Pasinler'i Malazgirt'le karıştırır; Anadolu'nun kapısı 1071'de Malazgirt'le açıldı.
Dandanakan'da (1040) Gazneliler yenilip Selçuklu Devleti kuruldu; Pasinler (1048) ise Selçukluların Doğu Roma ile bilinen ilk savaşıdır.
3. İlk beyliklerin süreleri şöyledir: Saltuklular 1072-1202, Mengücekliler 1080-1228, Danişmentliler 1080-1178, Artuklular 1102-1231, Çaka Beyliği 1081-1093. Miryokefalon Savaşı'ndan beş yıl sonra bu beyliklerden hangi ikisi artık yoktu?
"Çaka Beyliği ve Artuklular" diyen öğrenci Artukluların geç kurulmasını (1102) erken yıkılmayla karıştırır; Artuklular 1231'e kadar sürdü, yani 1181'de vardı.
Miryokefalon 1176'dadır, beş yıl sonrası 1181 eder; bu yıldan önce sona eren yalnız Çaka Beyliği (1093) ve Danişmentliler (1178) vardır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Çaka Beyliği ve Danişmentliler
"Çaka Beyliği ve Artuklular" diyen öğrenci Artukluların geç kurulmasını (1102) erken yıkılmayla karıştırır; Artuklular 1231'e kadar sürdü, yani 1181'de vardı.
Miryokefalon 1176'dadır, beş yıl sonrası 1181 eder; bu yıldan önce sona eren yalnız Çaka Beyliği (1093) ve Danişmentliler (1178) vardır.
4. Müslüman bir Türk hükümdarı, komşu ülkelere düzenlediği seferleri hem geniş bir ülkeye hükmetme isteğine hem de tevhit inancını yayma amacına dayandırmaktadır. Bu seferler hangi anlayışla yapılmıştır?
"Ordu-millet anlayışıyla" diyen öğrenci ordunun yapısını savaşın amacıyla karıştırır; ordu-millet ordunun milletle bütünleşmesini anlatır, seferin gerekçesini değil.
Cihan devleti kurma mefkûresi ile tevhit inancını yüceltme hedefi (ilayıkelimetullah) birleşince Türk-İslam devletleri savaşlarını gaza ve cihat anlayışıyla yaptı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Gaza ve cihat anlayışıyla
"Ordu-millet anlayışıyla" diyen öğrenci ordunun yapısını savaşın amacıyla karıştırır; ordu-millet ordunun milletle bütünleşmesini anlatır, seferin gerekçesini değil.
Cihan devleti kurma mefkûresi ile tevhit inancını yüceltme hedefi (ilayıkelimetullah) birleşince Türk-İslam devletleri savaşlarını gaza ve cihat anlayışıyla yaptı.
5. Büyük Selçuklu Devleti'nde devlet teşkilatının başındaki en büyük kurum olan Divan-ı A'lâ'ya kim başkanlık ederdi?
"Sultan" diyen öğrenci Divan-ı A'lâ ile Divan-ı Mezâlim'i karıştırır; sultanın başkanlık ettiği kurul Divan-ı Mezâlim'dir.
Divan-ı A'lâ'ya sahib-i a'zâm unvanıyla anılan vezir başkanlık ederdi; alt divanlar da bu divana bağlı çalışırdı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Vezir
"Sultan" diyen öğrenci Divan-ı A'lâ ile Divan-ı Mezâlim'i karıştırır; sultanın başkanlık ettiği kurul Divan-ı Mezâlim'dir.
Divan-ı A'lâ'ya sahib-i a'zâm unvanıyla anılan vezir başkanlık ederdi; alt divanlar da bu divana bağlı çalışırdı.
6. Türk-İslam devletlerinde tahta kimin geçeceğinin kesin kurallara bağlanamamasının nedeni nedir?
"Saltanatın Abbasi halifesince onaylanması gerekmesi" diyen öğrenci tahta çıkmanın sonrasındaki onayı veraset kuralı sanır; halife tahta çıkmış hükümdarı onaylardı, kimin çıkacağını belirlemezdi.
Kut kan yoluyla geçtiği için hanedanın bütün erkek üyeleri eşit haklıydı; Tanrı'nın iradesini hangisi için kullanacağı bilinmediğinden kesin kural konamadı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Tanrı'nın iradesini kime yönelteceğinin bilinmemesi
"Saltanatın Abbasi halifesince onaylanması gerekmesi" diyen öğrenci tahta çıkmanın sonrasındaki onayı veraset kuralı sanır; halife tahta çıkmış hükümdarı onaylardı, kimin çıkacağını belirlemezdi.
Kut kan yoluyla geçtiği için hanedanın bütün erkek üyeleri eşit haklıydı; Tanrı'nın iradesini hangisi için kullanacağı bilinmediğinden kesin kural konamadı.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 7 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (3) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (2) |
| 2. Senaryo | 7 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (3) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (2) |
| 3. Senaryo | 6 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (3) |
| 4. Senaryo | 7 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (3) |
| 5. Senaryo | 6 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (2) |
| 6. Senaryo | 6 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (3) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (3) |
10. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›