📋 10. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı 4. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 4. senaryoda 7 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 7 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 4. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
2 soru
Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme her senaryodaTAR.10.1.1
-
2 soru
Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme her senaryodaTAR.10.1.2
-
3 soru
Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilmeTAR.10.1.3
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 1. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 4. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Anadolu'dan geçmeye çalışan bir Haçlı ordusundaki bir keşiş 1148'de şunu yazıyor: "Bu topraklarda her yanda Türkler var ve yurtlarını büyük bir gayretle savunuyorlar." Bu tür gözlemlerin sonucu hangisi olmuştur?
"Bizans'ın Anadolu'yu geri alma umudunu yitirmesi" diyen öğrenci gözlemi savaş sonucuyla karıştırır; o umut Batılı yazarların gözlemiyle değil, 1176'da Miryokefalon yenilgisiyle bitti.
II. Haçlı Savaşı sırasında (1148) Anadolu'yu Türklerle dolu ve büyük gayretle savunulan bir ülke olarak gören Batılı tarihçiler bu topraklara Türkiye demeye başladı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Batılıların Anadolu'ya Türkiye demeye başlaması
"Bizans'ın Anadolu'yu geri alma umudunu yitirmesi" diyen öğrenci gözlemi savaş sonucuyla karıştırır; o umut Batılı yazarların gözlemiyle değil, 1176'da Miryokefalon yenilgisiyle bitti.
II. Haçlı Savaşı sırasında (1148) Anadolu'yu Türklerle dolu ve büyük gayretle savunulan bir ülke olarak gören Batılı tarihçiler bu topraklara Türkiye demeye başladı.
2. I. Haçlı Seferi'nden sonra Doğu'da sırasıyla Urfa, Antakya, Kudüs ve Trablus'ta Haçlı devletleri kuruldu. Bunlardan ilk kurulanının yıkılması yeni bir Haçlı seferine yol açtı. Buna göre bu yeni seferde Haçlılara ne oldu?
"İmparatoru Göksu'da boğulunca ordusu dağıldı" diyen öğrenci Urfa'nın yıkılmasını Kudüs'ün kaybıyla karıştırır; Barbarossa'nın boğulması Kudüs'ün 1187'de alınması üzerine açılan III. Haçlı'dadır.
İlk kurulan Urfa Kontluğu'dur; 1144'te Zengi'ce yıkılınca II. Haçlı Seferi başladı, Anadolu'yu geçemeyen Haçlılar Şam kuşatmasında da başarısız oldu.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Anadolu'yu geçemedi, Şam kuşatmasında başarısız oldu
"İmparatoru Göksu'da boğulunca ordusu dağıldı" diyen öğrenci Urfa'nın yıkılmasını Kudüs'ün kaybıyla karıştırır; Barbarossa'nın boğulması Kudüs'ün 1187'de alınması üzerine açılan III. Haçlı'dadır.
İlk kurulan Urfa Kontluğu'dur; 1144'te Zengi'ce yıkılınca II. Haçlı Seferi başladı, Anadolu'yu geçemeyen Haçlılar Şam kuşatmasında da başarısız oldu.
3. Türk-İslam devletlerinde tahta kimin geçeceğinin kesin kurallara bağlanamamasının nedeni nedir?
"Saltanatın Abbasi halifesince onaylanması gerekmesi" diyen öğrenci tahta çıkmanın sonrasındaki onayı veraset kuralı sanır; halife tahta çıkmış hükümdarı onaylardı, kimin çıkacağını belirlemezdi.
Kut kan yoluyla geçtiği için hanedanın bütün erkek üyeleri eşit haklıydı; Tanrı'nın iradesini hangisi için kullanacağı bilinmediğinden kesin kural konamadı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Tanrı'nın iradesini kime yönelteceğinin bilinmemesi
"Saltanatın Abbasi halifesince onaylanması gerekmesi" diyen öğrenci tahta çıkmanın sonrasındaki onayı veraset kuralı sanır; halife tahta çıkmış hükümdarı onaylardı, kimin çıkacağını belirlemezdi.
Kut kan yoluyla geçtiği için hanedanın bütün erkek üyeleri eşit haklıydı; Tanrı'nın iradesini hangisi için kullanacağı bilinmediğinden kesin kural konamadı.
4. Çağrı Bey'in kaynaklarda Davut adıyla da anılması hangi uygulamanın örneğidir?
"Kağan yerine hakan unvanının kullanılması" diyen öğrenci adı unvanla karıştırır; Davut bir unvan değil, Çağrı Bey'in Türkçe adının yanına aldığı dinî addır.
Türk-İslam hükümdarları tahta çıkınca Türkçe adlarına dinî bir ad eklerdi; Tuğrul Bey'in Muhammed adını taşıması da aynı uygulamadır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Türkçe adın yanına dinî bir ad eklenmesi
"Kağan yerine hakan unvanının kullanılması" diyen öğrenci adı unvanla karıştırır; Davut bir unvan değil, Çağrı Bey'in Türkçe adının yanına aldığı dinî addır.
Türk-İslam hükümdarları tahta çıkınca Türkçe adlarına dinî bir ad eklerdi; Tuğrul Bey'in Muhammed adını taşıması da aynı uygulamadır.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 7 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (3) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (2) |
| 2. Senaryo | 7 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (3) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (2) |
| 3. Senaryo | 6 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (3) |
| 4. Senaryo | 7 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (3) |
| 5. Senaryo | 6 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (2) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerin sosyoekonomik faaliyetleri ile yerleşme ve şehirleşme anlayışları arasındaki ilişkiyi sorgulayabilme (2) |
| 6. Senaryo | 6 | Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte 1040-1299 yılları arasında meydana gelen önemli askerî mücadelelerin Türk tarihinin seyrine etkilerini karşılaştırabilme (3) · Türkistan’dan Türkiye’ye uzanan süreçte Türklerde devlet ve ordu teşkilatında meydana gelen değişim ve sürekliliği yorumlayabilme (3) |
10. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›