📋 7. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı 1. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 5 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 1. senaryoda 9 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 9 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 1. senaryoda hangi konudan kaç soru?
- 2 soru
- 1 soru
- 1 soru
- 3 soru
- 2 soru
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu senaryoya göre hazırlanmış, puanlı ve cevap anahtarlı örnek kâğıt var.
✏️ 1. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Göktürk 1 ile Türksat 5A uydularının görevleri hangi bakımdan ayrılır?
"Göktürk haberleşme sağlar, Türksat görüntü alır" diyen öğrenci iki uydu ailesinin görevlerini ters çevirir.
Göktürk ve İMECE yer gözlem - keşif uydularımızdır, yüzeyin görüntüsünü alır; Türksat adını taşıyan uydular ise haberleşme ve iletişim içindir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Göktürk görüntü alır, Türksat haberleşme sağlar
"Göktürk haberleşme sağlar, Türksat görüntü alır" diyen öğrenci iki uydu ailesinin görevlerini ters çevirir.
Göktürk ve İMECE yer gözlem - keşif uydularımızdır, yüzeyin görüntüsünü alır; Türksat adını taşıyan uydular ise haberleşme ve iletişim içindir.
2. Bir öğrenci, gözlemevi kurulacak yer için aranan "yerleşim merkezlerine uzak olması" ve "yüksek rakımlı olması" şartlarını aynı nedenle açıklıyor: ikisi de ışık kirliliğini azaltır. Bu açıklamanın nesi yanlıştır?
"Yerleşime uzaklığın ışık kirliliğiyle açıklanması" diyen öğrenci yanlışı doğru olan adımda arar; yerleşim ışıkları gerçekten ışık kirliliğinin kaynağıdır ve bu kirlilik gözlemi bozar.
Yanlış olan tek adım yüksekliğin gerekçesidir: rakım ışık kirliliğini değil, atmosfer tabakasının kalınlığını ve hava olaylarının etkisini azaltır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Yüksekliğin ışık kirliliğiyle açıklanması
"Yerleşime uzaklığın ışık kirliliğiyle açıklanması" diyen öğrenci yanlışı doğru olan adımda arar; yerleşim ışıkları gerçekten ışık kirliliğinin kaynağıdır ve bu kirlilik gözlemi bozar.
Yanlış olan tek adım yüksekliğin gerekçesidir: rakım ışık kirliliğini değil, atmosfer tabakasının kalınlığını ve hava olaylarının etkisini azaltır.
3. Bir haberde bir yıldız için "600 ışık yılı" değeri veriliyor. Bu değer yıldızla ilgili neyi bildirir?
"Kaç yıldır ışık saçtığını" diyen öğrenci adındaki "yıl" sözcüğüne bakıp ışık yılını zaman birimi sanır; ışık yılı bir uzunluk birimidir.
Işığın boşlukta bir yılda aldığı yola ışık yılı denir; 600 ışık yılı, yıldızın Dünya'dan ışığın 600 yılda alacağı yol kadar uzakta olduğunu gösterir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Dünya'ya olan uzaklığını
"Kaç yıldır ışık saçtığını" diyen öğrenci adındaki "yıl" sözcüğüne bakıp ışık yılını zaman birimi sanır; ışık yılı bir uzunluk birimidir.
Işığın boşlukta bir yılda aldığı yola ışık yılı denir; 600 ışık yılı, yıldızın Dünya'dan ışığın 600 yılda alacağı yol kadar uzakta olduğunu gösterir.
4. Bir haberde bir yıldız için "600 ışık yılı" değeri veriliyor. Bu değer yıldızla ilgili neyi bildirir?
"Kaç yıldır ışık saçtığını" diyen öğrenci adındaki "yıl" sözcüğüne bakıp ışık yılını zaman birimi sanır; ışık yılı bir uzunluk birimidir.
Işığın boşlukta bir yılda aldığı yola ışık yılı denir; 600 ışık yılı, yıldızın Dünya'dan ışığın 600 yılda alacağı yol kadar uzakta olduğunu gösterir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Dünya'ya olan uzaklığını
"Kaç yıldır ışık saçtığını" diyen öğrenci adındaki "yıl" sözcüğüne bakıp ışık yılını zaman birimi sanır; ışık yılı bir uzunluk birimidir.
Işığın boşlukta bir yılda aldığı yola ışık yılı denir; 600 ışık yılı, yıldızın Dünya'dan ışığın 600 yılda alacağı yol kadar uzakta olduğunu gösterir.
5. Halat çekme oyununda iki takım da halatı tüm güçleriyle çekiyor, ama halat hiç yer değiştirmiyor. Takımların halata yaptığı iş için hangisi doğrudur?
"İş yapılmıştır; halata iki yönden kuvvet uygulanmıştır" diyen öğrenci kuvveti tek başına yeterli sayar; kuvvetin sayısı artsa bile cisim yer değiştirmezse iş yapılmaz.
Halata kuvvet uygulanmıştır ama halat yer değiştirmemiştir; ikinci koşul sağlanmadığı için iş yapılmamıştır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İş yapılmamıştır; halat yer değiştirmemiştir
"İş yapılmıştır; halata iki yönden kuvvet uygulanmıştır" diyen öğrenci kuvveti tek başına yeterli sayar; kuvvetin sayısı artsa bile cisim yer değiştirmezse iş yapılmaz.
Halata kuvvet uygulanmıştır ama halat yer değiştirmemiştir; ikinci koşul sağlanmadığı için iş yapılmamıştır.
6. Bir çocuk oyuncak vagonu ipinden yatay kuvvetle çekerek düz zeminde 7 m ilerletiyor; sonra vagonu kucağına alıp aynı yükseklikte tutarak 3 m yürüyor. Çocuğun vagona uyguladığı kuvvetin iş yaptığı yol kaç metredir?
"10 metre" diyen öğrenci vagonun aldığı bütün yolu toplar; oysa kucakta taşınırken kuvvet yukarı, hareket yatay yöndedir ve o bölümde iş yapılmaz.
Önce iş yapılan bölüm belirlenir: ip yatay çekilirken vagon da yatay ilerlediği için yalnız çekme bölümünde iş vardır. Sonra o bölümde kuvvet doğrultusunda alınan yol okunur: 7 metre.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 7 metre
"10 metre" diyen öğrenci vagonun aldığı bütün yolu toplar; oysa kucakta taşınırken kuvvet yukarı, hareket yatay yöndedir ve o bölümde iş yapılmaz.
Önce iş yapılan bölüm belirlenir: ip yatay çekilirken vagon da yatay ilerlediği için yalnız çekme bölümünde iş vardır. Sonra o bölümde kuvvet doğrultusunda alınan yol okunur: 7 metre.
7. Masasında hareketsiz oturarak telefonla görüşen bir çağrı merkezi görevlisi çok yorulduğu hâlde fiziksel anlamda iş yapmamış sayılır. Bunun nedeni nedir?
"Yorgunluğun joule birimiyle ölçülememesi" diyen öğrenci sorunun ölçme aracında olduğunu sanır; oysa yorgunluk ölçülebilseydi bile iş sayılmazdı.
Fen bilimlerinde işin ölçütü çaba değil, cismin kuvvet doğrultusunda yer değiştirmesidir. Burada yer değiştiren bir cisim yoktur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kuvvet doğrultusunda yer değiştirme olmaması
"Yorgunluğun joule birimiyle ölçülememesi" diyen öğrenci sorunun ölçme aracında olduğunu sanır; oysa yorgunluk ölçülebilseydi bile iş sayılmazdı.
Fen bilimlerinde işin ölçütü çaba değil, cismin kuvvet doğrultusunda yer değiştirmesidir. Burada yer değiştiren bir cisim yoktur.
8. Eşit kütleli iki bilyeden hızlı olanı, çarptığı özdeş kutuyu daha uzağa ötelemiştir. Bunun nedeni nedir?
"Hızlı bilyenin kütlesinin daha fazla olması" diyen öğrenci farkı kütlede arar; soruda iki bilyenin kütlesinin eşit olduğu söylenmiştir.
Enerji iş yapabilme yeteneğidir. Kütleler eşit olduğunda hızı büyük olan bilyenin kinetik enerjisi fazla olur ve bu yüzden kutuyu daha uzağa öteler.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Hızlı bilyenin kinetik enerjisinin fazla olması
"Hızlı bilyenin kütlesinin daha fazla olması" diyen öğrenci farkı kütlede arar; soruda iki bilyenin kütlesinin eşit olduğu söylenmiştir.
Enerji iş yapabilme yeteneğidir. Kütleler eşit olduğunda hızı büyük olan bilyenin kinetik enerjisi fazla olur ve bu yüzden kutuyu daha uzağa öteler.
9. Enerji nedir?
"Cisme uygulanan kuvvetin ölçüsüdür" diyen öğrenci enerjiyi kuvvetle karıştırır; kuvvet cisme uygulanan etkinin büyüklüğünü söyler.
Fiziksel anlamda iş yapabilmek için enerji gerekir; bu yüzden enerji, iş yapabilme yeteneği olarak tanımlanır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İş yapabilme yeteneğidir
"Cisme uygulanan kuvvetin ölçüsüdür" diyen öğrenci enerjiyi kuvvetle karıştırır; kuvvet cisme uygulanan etkinin büyüklüğünü söyler.
Fiziksel anlamda iş yapabilmek için enerji gerekir; bu yüzden enerji, iş yapabilme yeteneği olarak tanımlanır.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 9 | Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojiler (2) · Yıldızların yaşamı · Yıldız, galaksi ve evren · Fiziksel anlamda iş (3) · Kinetik ve potansiyel enerji (2) |
| 2. Senaryo | 7 | Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojiler (2) · Uzay araştırmalarının yol açabileceği problemler · Yıldız, galaksi ve evren · Fiziksel anlamda iş (3) |
| 3. Senaryo | 8 | Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojiler (2) · Uzay araştırmalarının yol açabileceği problemler · Yıldızların yaşamı · Fiziksel anlamda iş (2) · Kinetik ve potansiyel enerji (2) |
| 4. Senaryo | 6 | Uzay araştırmalarının yol açabileceği problemler · Yıldızların yaşamı · Yıldız, galaksi ve evren · Fiziksel anlamda iş (2) · Kinetik ve potansiyel enerji |
| 5. Senaryo | 7 | Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojiler (2) · Uzay araştırmalarının yol açabileceği problemler · Yıldız, galaksi ve evren · Fiziksel anlamda iş (3) |
7. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›