📋 7. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı 3. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 5 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 3. senaryoda 8 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 9 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 3. senaryoda hangi konudan kaç soru?
- 2 soru
- 1 soru
- 1 soru
- 2 soru
- 2 soru
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 1. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 3. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Bir öğrenci şöyle diyor: "Uzay sondası da yapay uydu gibi güneş panelleriyle çalışır, ikisinin de kontrolü Dünya'dan yürütülür ve ikisinde de insan bulunmaz; o hâlde aralarında bir fark kalmaz." Buna göre bu yargının nesi yanlıştır?
"Güneş panelleriyle çalışmaları" diyen öğrenci yanlışı sayılan özelliklerde arar; üç özellik de iki araç için doğrudur.
Yanlış olan son halkadır: ortak özellikler iki aracı aynı yapmaz. Yapay uydu bir gök cisminin çevresinde yörüngede dolanır, uzay sondası ise incelenecek gök cismine doğru gönderilir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İki araç arasında fark görülmemesi
"Güneş panelleriyle çalışmaları" diyen öğrenci yanlışı sayılan özelliklerde arar; üç özellik de iki araç için doğrudur.
Yanlış olan son halkadır: ortak özellikler iki aracı aynı yapmaz. Yapay uydu bir gök cisminin çevresinde yörüngede dolanır, uzay sondası ise incelenecek gök cismine doğru gönderilir.
2. Uzay teleskobunun yer tabanlı teleskoptan daha net görüntü vermesinin nedeni nedir?
"Gök cisimlerine yer tabanlı teleskoptan yakın olması" diyen öğrenci birkaç yüz kilometre yükselmeyi gök cismine yaklaşmak sayar; gök cisimlerinin uzaklığı yanında bu fark yok sayılır.
Atmosfer, uzaydan gelen ışınların büyük bölümünü engeller; uzay teleskobu atmosferin dışında olduğu için bu engelle karşılaşmaz ve daha net görüntü verir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Uzaydan gelen ışınların atmosferde engellenmemesi
"Gök cisimlerine yer tabanlı teleskoptan yakın olması" diyen öğrenci birkaç yüz kilometre yükselmeyi gök cismine yaklaşmak sayar; gök cisimlerinin uzaklığı yanında bu fark yok sayılır.
Atmosfer, uzaydan gelen ışınların büyük bölümünü engeller; uzay teleskobu atmosferin dışında olduğu için bu engelle karşılaşmaz ve daha net görüntü verir.
3. Bir öğrenci şöyle diyor: "Uzay sondası da yapay uydu gibi güneş panelleriyle çalışır, ikisinin de kontrolü Dünya'dan yürütülür ve ikisinde de insan bulunmaz; o hâlde aralarında bir fark kalmaz." Buna göre bu yargının nesi yanlıştır?
"Güneş panelleriyle çalışmaları" diyen öğrenci yanlışı sayılan özelliklerde arar; üç özellik de iki araç için doğrudur.
Yanlış olan son halkadır: ortak özellikler iki aracı aynı yapmaz. Yapay uydu bir gök cisminin çevresinde yörüngede dolanır, uzay sondası ise incelenecek gök cismine doğru gönderilir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İki araç arasında fark görülmemesi
"Güneş panelleriyle çalışmaları" diyen öğrenci yanlışı sayılan özelliklerde arar; üç özellik de iki araç için doğrudur.
Yanlış olan son halkadır: ortak özellikler iki aracı aynı yapmaz. Yapay uydu bir gök cisminin çevresinde yörüngede dolanır, uzay sondası ise incelenecek gök cismine doğru gönderilir.
4. Büyük kütleli bir yıldızın süpernova patlamasından sonra geriye ne kalır?
"Beyaz cüce ya da nötron yıldızı" diyen öğrenci iki yolun sonunu karıştırır; beyaz cüce süpernovadan değil, küçük kütleli yıldızın gezegenimsi bulutsu aşamasından sonra kalır.
Başlangıç kütlesi yaklaşık sekiz Güneş kütlesinden büyük olan yıldızın yaşamı süpernova patlamasıyla biter ve geriye nötron yıldızı ya da kara delik kalır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Nötron yıldızı ya da kara delik
"Beyaz cüce ya da nötron yıldızı" diyen öğrenci iki yolun sonunu karıştırır; beyaz cüce süpernovadan değil, küçük kütleli yıldızın gezegenimsi bulutsu aşamasından sonra kalır.
Başlangıç kütlesi yaklaşık sekiz Güneş kütlesinden büyük olan yıldızın yaşamı süpernova patlamasıyla biter ve geriye nötron yıldızı ya da kara delik kalır.
5. Masasında hareketsiz oturarak telefonla görüşen bir çağrı merkezi görevlisi çok yorulduğu hâlde fiziksel anlamda iş yapmamış sayılır. Bunun nedeni nedir?
"Yorgunluğun joule birimiyle ölçülememesi" diyen öğrenci sorunun ölçme aracında olduğunu sanır; oysa yorgunluk ölçülebilseydi bile iş sayılmazdı.
Fen bilimlerinde işin ölçütü çaba değil, cismin kuvvet doğrultusunda yer değiştirmesidir. Burada yer değiştiren bir cisim yoktur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kuvvet doğrultusunda yer değiştirme olmaması
"Yorgunluğun joule birimiyle ölçülememesi" diyen öğrenci sorunun ölçme aracında olduğunu sanır; oysa yorgunluk ölçülebilseydi bile iş sayılmazdı.
Fen bilimlerinde işin ölçütü çaba değil, cismin kuvvet doğrultusunda yer değiştirmesidir. Burada yer değiştiren bir cisim yoktur.
6. Bir sandık belirli bir kuvvetle kuvvet doğrultusunda çekildiğinde üzerinde 40 J iş yapılıyor. Yol aynı kalırken kuvvet 4 katına çıkarılırsa yapılan iş kaç J olur?
"80 J" diyen öğrenci kuvvet artınca işin bir basamak büyüdüğünü düşünüp işi yalnız 2 katına çıkarır; oysa artış kuvvetle aynı orandadır.
Kuvvet 4 katına çıkmış, yol değişmemiştir. İş kuvvetle doğru orantılı olduğundan iş de 4 katına çıkar: 40 × 4 = 160 J.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 160 J
"80 J" diyen öğrenci kuvvet artınca işin bir basamak büyüdüğünü düşünüp işi yalnız 2 katına çıkarır; oysa artış kuvvetle aynı orandadır.
Kuvvet 4 katına çıkmış, yol değişmemiştir. İş kuvvetle doğru orantılı olduğundan iş de 4 katına çıkar: 40 × 4 = 160 J.
7. Çekim potansiyel enerjisi ile esneklik potansiyel enerjisinin ikisine de potansiyel enerji denir. Bu ortak adın nedeni nedir?
"İkisinin de yere olan uzaklığa bağlı olması" diyen öğrenci ortak özelliği yükseklikte arar; yükseklik yalnız çekim potansiyel enerjisini belirler, gerilmiş bir lastik yerde dururken de enerji depolar.
Potansiyel enerji, cismin bulunduğu durumdan dolayı depoladığı enerjidir. İki türde de enerji hareketten değil, cismin durumundan doğar.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İkisinin de cismin durumundan doğması
"İkisinin de yere olan uzaklığa bağlı olması" diyen öğrenci ortak özelliği yükseklikte arar; yükseklik yalnız çekim potansiyel enerjisini belirler, gerilmiş bir lastik yerde dururken de enerji depolar.
Potansiyel enerji, cismin bulunduğu durumdan dolayı depoladığı enerjidir. İki türde de enerji hareketten değil, cismin durumundan doğar.
8. Bir öğrenci "Kinetik enerjisi daha büyük olan cisim mutlaka daha hızlıdır." diyor. Bu yargı neden yanlıştır?
"Hızın kinetik enerjiyi hiç etkilememesi" diyen öğrenci yargıyı tam tersine çevirir; hız kinetik enerjiyi gerçekten etkiler, yanlış olan hızın tek etken sayılmasıdır.
Kinetik enerji kütleye de bağlıdır. Yavaş ilerleyen ağır bir kamyonun kinetik enerjisi, hızlı giden küçük bir topun kinetik enerjisinden büyük olabilir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Ağır bir cismin yavaşken de fazla enerjisi olabilmesi
"Hızın kinetik enerjiyi hiç etkilememesi" diyen öğrenci yargıyı tam tersine çevirir; hız kinetik enerjiyi gerçekten etkiler, yanlış olan hızın tek etken sayılmasıdır.
Kinetik enerji kütleye de bağlıdır. Yavaş ilerleyen ağır bir kamyonun kinetik enerjisi, hızlı giden küçük bir topun kinetik enerjisinden büyük olabilir.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 9 | Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojiler (2) · Yıldızların yaşamı · Yıldız, galaksi ve evren · Fiziksel anlamda iş (3) · Kinetik ve potansiyel enerji (2) |
| 2. Senaryo | 7 | Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojiler (2) · Uzay araştırmalarının yol açabileceği problemler · Yıldız, galaksi ve evren · Fiziksel anlamda iş (3) |
| 3. Senaryo | 8 | Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojiler (2) · Uzay araştırmalarının yol açabileceği problemler · Yıldızların yaşamı · Fiziksel anlamda iş (2) · Kinetik ve potansiyel enerji (2) |
| 4. Senaryo | 6 | Uzay araştırmalarının yol açabileceği problemler · Yıldızların yaşamı · Yıldız, galaksi ve evren · Fiziksel anlamda iş (2) · Kinetik ve potansiyel enerji |
| 5. Senaryo | 7 | Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojiler (2) · Uzay araştırmalarının yol açabileceği problemler · Yıldız, galaksi ve evren · Fiziksel anlamda iş (3) |
7. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›