📋 7. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı 5. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 5 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 5. senaryoda 7 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 9 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 5. senaryoda hangi konudan kaç soru?
- 2 soru
- 1 soru
- 1 soru
- 3 soru
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 1. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 5. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Hem yapay uydu hem uzay istasyonu Dünya çevresinde bir yörüngede bulunur. Bu ikisini ayıran özellik hangisidir?
"İstasyonun kontrolünün Dünya'dan yürütülmesi" diyen öğrenci iki aracı ters çevirir; Dünya'dan kontrol edilen yapay uydudur, istasyonun kontrolünü içindeki uzman personel yürütür.
İkisi de yörüngededir; ayıran şey uydunun insansız olması, istasyonda ise insanın yaşayıp deney yapmasıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İstasyonda insanın yaşayıp araştırma yapabilmesi
"İstasyonun kontrolünün Dünya'dan yürütülmesi" diyen öğrenci iki aracı ters çevirir; Dünya'dan kontrol edilen yapay uydudur, istasyonun kontrolünü içindeki uzman personel yürütür.
İkisi de yörüngededir; ayıran şey uydunun insansız olması, istasyonda ise insanın yaşayıp deney yapmasıdır.
2. Aynı güçteki iki teleskoptan biri şehir merkezine, biri şehre 80 km uzaktaki aynı yükseklikte bir tepeye kurulmuştur. Tepedekinin daha net görüntü vermesinin nedeni nedir?
"Atmosfer tabakasının orada daha ince olması" diyen öğrenci şehir dışındaki her gözlem yerini daha yüksek sanır; soruda iki teleskobun yüksekliği aynı verilmiştir, fark yükseklikten gelemez.
Şehir ışıkları gökyüzünü aydınlatarak ışık kirliliği oluşturur; şehirden uzaktaki teleskop bu kirlilikten etkilenmediği için daha net görüntü verir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Işık kirliliğinden uzak olması
"Atmosfer tabakasının orada daha ince olması" diyen öğrenci şehir dışındaki her gözlem yerini daha yüksek sanır; soruda iki teleskobun yüksekliği aynı verilmiştir, fark yükseklikten gelemez.
Şehir ışıkları gökyüzünü aydınlatarak ışık kirliliği oluşturur; şehirden uzaktaki teleskop bu kirlilikten etkilenmediği için daha net görüntü verir.
3. Hem yapay uydu hem uzay istasyonu Dünya çevresinde bir yörüngede bulunur. Bu ikisini ayıran özellik hangisidir?
"İstasyonun kontrolünün Dünya'dan yürütülmesi" diyen öğrenci iki aracı ters çevirir; Dünya'dan kontrol edilen yapay uydudur, istasyonun kontrolünü içindeki uzman personel yürütür.
İkisi de yörüngededir; ayıran şey uydunun insansız olması, istasyonda ise insanın yaşayıp deney yapmasıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İstasyonda insanın yaşayıp araştırma yapabilmesi
"İstasyonun kontrolünün Dünya'dan yürütülmesi" diyen öğrenci iki aracı ters çevirir; Dünya'dan kontrol edilen yapay uydudur, istasyonun kontrolünü içindeki uzman personel yürütür.
İkisi de yörüngededir; ayıran şey uydunun insansız olması, istasyonda ise insanın yaşayıp deney yapmasıdır.
4. Kuzey yarım kürede yön bulurken Kutup Yıldızı'nın kullanılmasının nedeni nedir?
"Gökyüzünde görülen en parlak yıldız olması" diyen öğrenci Kutup Yıldızı'nı parlaklığı yüzünden önemli sanır; onu yön bulmada değerli yapan parlaklığı değil, gökyüzündeki konumudur.
Dünya'nın merkezinden ve Kuzey Kutbu'ndan geçen doğru düşünülürse Kutup Yıldızı bu doğrunun neredeyse üzerinde kalır; bu yüzden kuzey yarım kürede kuzey yönünü gösterir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kuzey Kutbu'nun neredeyse tam üstünde durması
"Gökyüzünde görülen en parlak yıldız olması" diyen öğrenci Kutup Yıldızı'nı parlaklığı yüzünden önemli sanır; onu yön bulmada değerli yapan parlaklığı değil, gökyüzündeki konumudur.
Dünya'nın merkezinden ve Kuzey Kutbu'ndan geçen doğru düşünülürse Kutup Yıldızı bu doğrunun neredeyse üzerinde kalır; bu yüzden kuzey yarım kürede kuzey yönünü gösterir.
5. Bir çocuk oyuncak vagonu ipinden yatay kuvvetle çekerek düz zeminde 7 m ilerletiyor; sonra vagonu kucağına alıp aynı yükseklikte tutarak 3 m yürüyor. Çocuğun vagona uyguladığı kuvvetin iş yaptığı yol kaç metredir?
"10 metre" diyen öğrenci vagonun aldığı bütün yolu toplar; oysa kucakta taşınırken kuvvet yukarı, hareket yatay yöndedir ve o bölümde iş yapılmaz.
Önce iş yapılan bölüm belirlenir: ip yatay çekilirken vagon da yatay ilerlediği için yalnız çekme bölümünde iş vardır. Sonra o bölümde kuvvet doğrultusunda alınan yol okunur: 7 metre.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 7 metre
"10 metre" diyen öğrenci vagonun aldığı bütün yolu toplar; oysa kucakta taşınırken kuvvet yukarı, hareket yatay yöndedir ve o bölümde iş yapılmaz.
Önce iş yapılan bölüm belirlenir: ip yatay çekilirken vagon da yatay ilerlediği için yalnız çekme bölümünde iş vardır. Sonra o bölümde kuvvet doğrultusunda alınan yol okunur: 7 metre.
6. Masasında hareketsiz oturarak telefonla görüşen bir çağrı merkezi görevlisi çok yorulduğu hâlde fiziksel anlamda iş yapmamış sayılır. Bunun nedeni nedir?
"Yorgunluğun joule birimiyle ölçülememesi" diyen öğrenci sorunun ölçme aracında olduğunu sanır; oysa yorgunluk ölçülebilseydi bile iş sayılmazdı.
Fen bilimlerinde işin ölçütü çaba değil, cismin kuvvet doğrultusunda yer değiştirmesidir. Burada yer değiştiren bir cisim yoktur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kuvvet doğrultusunda yer değiştirme olmaması
"Yorgunluğun joule birimiyle ölçülememesi" diyen öğrenci sorunun ölçme aracında olduğunu sanır; oysa yorgunluk ölçülebilseydi bile iş sayılmazdı.
Fen bilimlerinde işin ölçütü çaba değil, cismin kuvvet doğrultusunda yer değiştirmesidir. Burada yer değiştiren bir cisim yoktur.
7. Halat çekme oyununda iki takım da halatı tüm güçleriyle çekiyor, ama halat hiç yer değiştirmiyor. Takımların halata yaptığı iş için hangisi doğrudur?
"İş yapılmıştır; halata iki yönden kuvvet uygulanmıştır" diyen öğrenci kuvveti tek başına yeterli sayar; kuvvetin sayısı artsa bile cisim yer değiştirmezse iş yapılmaz.
Halata kuvvet uygulanmıştır ama halat yer değiştirmemiştir; ikinci koşul sağlanmadığı için iş yapılmamıştır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İş yapılmamıştır; halat yer değiştirmemiştir
"İş yapılmıştır; halata iki yönden kuvvet uygulanmıştır" diyen öğrenci kuvveti tek başına yeterli sayar; kuvvetin sayısı artsa bile cisim yer değiştirmezse iş yapılmaz.
Halata kuvvet uygulanmıştır ama halat yer değiştirmemiştir; ikinci koşul sağlanmadığı için iş yapılmamıştır.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 9 | Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojiler (2) · Yıldızların yaşamı · Yıldız, galaksi ve evren · Fiziksel anlamda iş (3) · Kinetik ve potansiyel enerji (2) |
| 2. Senaryo | 7 | Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojiler (2) · Uzay araştırmalarının yol açabileceği problemler · Yıldız, galaksi ve evren · Fiziksel anlamda iş (3) |
| 3. Senaryo | 8 | Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojiler (2) · Uzay araştırmalarının yol açabileceği problemler · Yıldızların yaşamı · Fiziksel anlamda iş (2) · Kinetik ve potansiyel enerji (2) |
| 4. Senaryo | 6 | Uzay araştırmalarının yol açabileceği problemler · Yıldızların yaşamı · Yıldız, galaksi ve evren · Fiziksel anlamda iş (2) · Kinetik ve potansiyel enerji |
| 5. Senaryo | 7 | Uzay araştırmaları için geliştirilen teknolojiler (2) · Uzay araştırmalarının yol açabileceği problemler · Yıldız, galaksi ve evren · Fiziksel anlamda iş (3) |
7. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›