📝 5. Sınıf Türkçe 1. Dönem 1. Yazılı

🧾 Örnek yazılı kâğıdı (cevap anahtarlı)

MEB konu-soru dağılım tablosundaki 6. senaryoya göre (8 soru). 8 açık uçlu soru, toplam 100 puan. Önce kâğıda kendin cevapla, sonra her sorunun altındaki cevabı aç.

1. Okuma: metnin yüzey anlamını belirleme15 puan
   Aşağıdaki metni okuyunuz ve 1, 2 ve 3. soruları bu metne göre cevaplayınız.
   
   Mahallenin Seksek Ustası
   
   Okulların tatil olduğu bir cumartesi sabahıydı. Zeynep, elinde bir parça tebeşirle apartmanın önüne indi. Kaldırıma büyük kareler çizdi, karelerin içine birden sekize kadar numaralar yazdı. Az sonra mahalledeki çocuklar birer birer yanına geldi. Herkes seksek oynamak istiyordu ama küçük Emir oyunu bilmiyordu. Zeynep, Emir'e taşın nasıl atılacağını, tek ayak üstünde nasıl zıplanacağını sabırla gösterdi. Emir ilk denemelerinde dengesini kaybedip çizgiye bastı. Arkadaşları ona gülmedi, aksine "Bir daha dene!" diyerek cesaret verdi. Öğle olduğunda Emir, taşı sekizinci kareye atıp oyunu hatasız bitirdi. Çocuklar hep birlikte alkışladı. Zeynep o gün, bir oyunu öğretmenin de oynamak kadar keyifli olduğunu anladı.
   
   a) Metindeki olay ne zaman ve nerede geçmektedir? (5 puan)
   b) Zeynep, oyun alanını hazırlamak için neler yaptı? (5 puan)
   c) Emir dengesini kaybedip çizgiye bastığında arkadaşları nasıl davrandı? (5 puan)
   Cevabı göster

   a) Olay, okulların tatil olduğu bir cumartesi sabahı, apartmanın önündeki kaldırımda geçmektedir.
   b) Zeynep tebeşirle kaldırıma büyük kareler çizdi ve karelerin içine birden sekize kadar numaralar yazdı.
   c) Arkadaşları Emir'e gülmedi; "Bir daha dene!" diyerek ona cesaret verdi.
   
   Puanlama: a) 5 puan (zaman 3 puan, yer 2 puan); b) 5 puan (kare çizmek 3 puan, numara yazmak 2 puan); c) 5 puan (gülmemeleri ve cesaret vermeleri; yalnız birini yazana 3 puan).
2. Okuma: metnin yüzey anlamını belirleme (konu ve ana fikir)10 puan
   Yukarıdaki metne göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
   
   a) Metnin konusu nedir? Bir cümleyle yazınız. (5 puan)
   b) Metnin ana fikri nedir? Bir cümleyle yazınız. (5 puan)
   Cevabı göster

   a) Konu: Zeynep'in, seksek oynamayı bilmeyen Emir'e bu oyunu öğretmesi.
   b) Ana fikir (benzer anlatımlar kabul edilir):
   - Bir şeyi başkasına öğretmek, onu yapmak kadar mutluluk verir.
   - Arkadaşlarımıza sabırla öğretir ve cesaret verirsek onlar da başarır.
   
   Puanlama: a) 5 puan ("seksek oyunu" deyip öğretme durumunu belirtmeyen cevaba 2 puan); b) 5 puan (metinden çıkan iletiyi yazmak 5 puan; yalnız olayı özetleyen cevaba 2 puan).
3. Okuma: bilinmeyen sözcüklerin anlamını tahmin etme10 puan
   Yukarıdaki metinde geçen aşağıdaki ifadelerin anlamını, cümlenin gelişinden tahmin ederek yazınız. Tahmin ederken metindeki hangi ipucundan yararlandığınızı da belirtiniz.
   
   a) "Zeynep, Emir'e ... sabırla gösterdi." (5 puan)
   b) "... "Bir daha dene!" diyerek cesaret verdi." (5 puan)
   Cevabı göster

   a) Sabırla: acele etmeden, kızmadan, yorulup bırakmadan. İpucu: Emir oyunu bilmiyordu ve ilk denemelerinde hata yaptı; Zeynep buna rağmen ona tekrar tekrar gösterdi.
   b) Cesaret vermek: birinin korkmadan, çekinmeden yeniden denemesini sağlamak; yüreklendirmek. İpucu: Arkadaşları Emir'e gülmedi, "Bir daha dene!" dedi.
   
   Puanlama: Her madde 5 puan (doğru anlam 3 puan, metinden doğru ipucu 2 puan). Anlamı doğru olup ipucu yazmayana 3 puan.
4. Okuma: bilgilendirici metnin anahtar kelimelerini belirleme15 puan
   Aşağıdaki metni okuyunuz ve 4. ve 5. soruları bu metne göre cevaplayınız.
   
   Mustafa Kemal'in Çocukluğu
   
   Mustafa Kemal, 1881 yılında Selanik'te doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanım'dır. Annesi onun mahalle mektebinde okumasını, babası ise yeni usulle eğitim veren Şemsi Efendi Okulunda okumasını istiyordu. Mustafa önce mahalle mektebine başladı, kısa bir süre sonra Şemsi Efendi Okuluna geçti. Babasını küçük yaşta kaybeden Mustafa, bir süre annesiyle birlikte dayısının çiftliğinde yaşadı. Burada tarlaları kargalardan korumak gibi işler yaptı ve doğayı yakından tanıdı. Daha sonra Selanik Askerî Rüştiyesine girdi. Okulda en çok matematik dersinde başarılı oldu. Matematik öğretmeni, bu başarısından dolayı onun adına "Kemal" adını ekledi. Mustafa Kemal'in çocukluk yılları; okumaya olan merakı, çalışkanlığı ve kararlılığıyla dikkat çeker.
   
   a) Metnin anahtar kelimelerinden dördünü yazınız. (8 puan)
   b) Yazdığınız anahtar kelimeleri kullanarak metnin konusunu bir cümleyle anlatınız. (7 puan)
   Cevabı göster

   a) Kabul edilecek anahtar kelimeler (dördü yeterli): Mustafa Kemal, çocukluk, Selanik, okul / eğitim, Şemsi Efendi Okulu, mahalle mektebi, çiftlik, Askerî Rüştiye, matematik, "Kemal" adı.
   b) Örnek cevap: Metin, Mustafa Kemal'in Selanik'te geçen çocukluğunu, okul hayatını ve matematik öğretmeninin ona "Kemal" adını vermesini anlatmaktadır.
   
   Puanlama: a) 8 puan (her doğru anahtar kelime 2 puan; "doğdu, yaptı, dikkat" gibi metnin konusunu taşımayan sözcüklere puan verilmez); b) 7 puan (en az üç anahtar kelimeyi kullanan, konuyu doğru veren anlamlı cümle 7 puan; iki anahtar kelime kullanana 4 puan; konuyu vermeyen cümleye 0 puan).
5. Okuma: metinden hareketle söz varlığını geliştirme10 puan
   Yukarıdaki "Mustafa Kemal'in Çocukluğu" metninden hareketle aşağıdakileri yapınız.
   
   a) Metinde geçen "merak" sözcüğünden türetilmiş iki sözcük yazınız. (4 puan)
   b) Metinde geçen "çalışkanlık" sözcüğünün zıt anlamlısını yazınız. (3 puan)
   c) Metinde geçen "başarılı" sözcüğünü, metindeki anlamıyla kendi kuracağınız bir cümlede kullanınız. (3 puan)
   Cevabı göster

   a) meraklı, meraksız, meraklanmak (ikisi yeterli).
   b) tembellik.
   c) Örnek: Kardeşim bu yıl yüzme kursunda çok başarılı oldu.
   
   Puanlama: a) 4 puan (her doğru sözcük 2 puan); b) 3 puan; c) 3 puan (anlamlı ve sözcüğü doğru anlamıyla kullanan cümle 3 puan; yazım hatası varsa 2 puan).
6. Okuma: görselle (tablo) iletilen anlamı belirleme10 puan
   5-A sınıfındaki 28 öğrenciye "En çok hangi sokak oyununu seviyorsunuz?" diye sorulmuş ve her öğrencinin tek bir oyun seçmesi istenmiştir. Sonuçlar aşağıdaki tabloda verilmiştir.
   
   a) Tabloya göre en çok ve en az sevilen oyunlar hangileridir? (4 puan)
   b) Saklambacı seçen öğrenci sayısı, yakan topu seçen öğrenci sayısından kaç fazladır? (3 puan)
   c) Bu tabloya bakarak 5-A sınıfı hakkında bir yargı (sonuç) cümlesi yazınız. (3 puan)
   
   Cevabı göster

   a) En çok sevilen oyun seksek (9 öğrenci), en az sevilen oyun mendil kapmacadır (3 öğrenci).
   b) 7 - 4 = 3; saklambacı seçenler 3 öğrenci fazladır.
   c) Örnek yargılar (biri yeterli):
   - 5-A sınıfında en çok seksek sevilmektedir.
   - Sınıftaki öğrencilerin yarısından fazlası seksek ya da saklambacı seçmiştir (9 + 7 = 16 öğrenci).
   - Mendil kapmaca bu sınıfta en az ilgi gören oyundur.
   
   Puanlama: a) 4 puan (her oyun 2 puan); b) 3 puan; c) 3 puan (tablodaki verilerle uyumlu yargı 3 puan; tabloyla ilgisiz ya da yanlış yargı 0 puan).
7. Yazma: yazıda içerik ve yapıya yönelik seçimleri yönetme15 puan
   En sevdiğiniz oyunu anlatan, en az beş cümlelik bir paragraf yazınız. Paragrafınızda şu düzeni izleyiniz:
   - Giriş: Oyunun adını ve onu kimlerle oynadığınızı söyleyiniz.
   - Gelişme: Oyunun nasıl oynandığını sırasıyla anlatınız.
   - Sonuç: Bu oyunu neden sevdiğinizi yazınız.
   
   Paragrafınıza uygun bir başlık koymayı unutmayınız. (15 puan)
   Cevabı göster

   Örnek paragraf:
   Saklambaç
   En sevdiğim oyun saklambaçtır ve onu mahalledeki arkadaşlarımla oynarım. Önce aramızdan bir ebe seçeriz. Ebe gözlerini kapatıp duvara dönerek yüksek sesle ona kadar sayar. Biz bu sırada ağaçların, arabaların arkasına saklanırız. Ebe saymayı bitirince bizi aramaya başlar ve ilk bulduğu kişi yeni ebe olur. Saklambacı çok seviyorum çünkü hem koşup eğleniyorum hem de arkadaşlarımla vakit geçiriyorum.
   
   Puanlama (rubrik):
   - Başlık: 2 puan (konuya uygun başlık).
   - İçerik: 5 puan (oyunun adı, kurallarının sırasıyla anlatılması, sevilme nedeni; eksik her bölüm için 2 puan düşülür).
   - Düzen: 4 puan (giriş-gelişme-sonuç sırası 2 puan; en az beş cümle ve cümleler arası anlam bağlantısı 2 puan).
   - Yazım ve noktalama: 4 puan (büyük harf, nokta, virgül, "de/da" yazımı; her 2 hata için 1 puan düşülür).
8. Yazma: yazım ve noktalama kurallarını uygulama15 puan
   Aşağıdaki metinde beş yazım ya da noktalama yanlışı yapılmıştır. Yanlışları bulup doğrularını yazınız. (15 puan)
   
   geçen pazar ailemle Ankaraya gittik. Anıtkabir'i ziyaret ettik ve Atatürk'e saygılarımızı sunduk. Kardeşim müzedeki eşyaları görünce "Atatürk bu eşyaları gerçekten kullanmış mı" diye sordu. Bende ona müzedeki eşyaları birer birer anlattım. Akşam eve dönerken hepimiz çok yorgunduk ama mutluyduk
   Cevabı göster

   1) geçen → Geçen (cümle büyük harfle başlar.)
   2) Ankaraya → Ankara'ya (özel adlara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır.)
   3) kullanmış mı → kullanmış mı? (soru bildiren cümlenin sonuna soru işareti konur.)
   4) Bende → Ben de ("de" bağlacı ayrı yazılır.)
   5) mutluyduk → mutluyduk. (cümle sonuna nokta konur.)
   
   Puanlama: Her yanlışı bulup doğrusunu yazmak 3 puan (yalnız yanlışı gösterip doğrusunu yazmayana 1 puan). Doğru bir yazımı "yanlış" diye değiştirmek puan kazandırmaz.

📚 Bu döneme kadar işlenen temalar

🗂️ 5. sınıf 1. dönem 1. yazılı: diğer dersler