📝 5. Sınıf Türkçe 1. Dönem 2. Yazılı

🧾 Örnek yazılı kâğıdı (cevap anahtarlı)

MEB konu-soru dağılım tablosundaki 7. senaryoya göre (9 soru). 9 açık uçlu soru, toplam 100 puan. Önce kâğıda kendin cevapla, sonra her sorunun altındaki cevabı aç.

1. Okuma: öyküleyici metinde hikâye unsurlarını belirleme12 puan
   Aşağıdaki metni okuyunuz ve 1, 2, 3 ve 4. soruları bu metne göre cevaplayınız.
   
   Kırık Kalem
   
   Ders zili çalmadan önce sınıfta herkes resim yapıyordu. Defne, babaannesinin hediye ettiği mavi kalemi masanın kenarına bırakmıştı. Yanından geçen Kerem, çantasıyla kaleme çarptı. Kalem yere düşüp ikiye ayrıldı. Defne'nin yüzü bir anda kızardı, gözleri doldu. Kerem'e bağırmak istedi ama sustu ve derin bir nefes aldı. Kerem ise mahcup bir şekilde başını eğdi: "Çok özür dilerim, görmedim." dedi. Defne'nin içindeki öfke yavaş yavaş dindi. Teneffüste Kerem, kumbarasındaki parayla ona yeni bir kalem almayı teklif etti. Defne gülümsedi: "Kalem değil, senin bu davranışın daha değerli." dedi. Ertesi gün iki arkadaş, kırık kalemin parçalarını bantla birleştirip sınıf panosuna astı. Altına da şu notu yazdı: "Öfke geçer, dostluk kalır."
   
   Metindeki hikâye unsurlarını aşağıdaki tabloya yazınız.
   
   a) Kişiler (3 puan)
   b) Yer (3 puan)
   c) Zaman (3 puan)
   d) Olay (3 puan)
   
   Cevabı göster

   a) Kişiler: Defne ve Kerem.
   b) Yer: Sınıf (okul).
   c) Zaman: Bir okul günü, ders zili çalmadan önce, teneffüs ve ertesi gün.
   d) Olay: Kerem'in yanlışlıkla Defne'nin babaannesinin hediye ettiği kalemi kırması; Defne'nin öfkesini kontrol edip Kerem'in özrünü kabul etmesi ve ikisinin dost kalması.
   
   Puanlama: Her unsur 3 puan. Kişilerde bir isim eksikse 1 puan; zamanda yalnız "ertesi gün" ya da yalnız "ders öncesi" yazana 2 puan; olayda kalemin kırılmasını yazıp barışmayı yazmayana 1 puan.
2. Okuma: metnin yüzey anlamını belirleme10 puan
   Yukarıdaki metne göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
   
   a) Defne'nin kalemi nasıl kırıldı? (5 puan)
   b) Defne, öfkelendiğinde öfkesini kontrol etmek için ne yaptı? (5 puan)
   Cevabı göster

   a) Yanından geçen Kerem çantasıyla kaleme çarptı, kalem yere düşüp ikiye ayrıldı.
   b) Kerem'e bağırmak istedi ama sustu ve derin bir nefes aldı.
   
   Puanlama: a) 5 puan (Kerem'in çantasıyla çarpması 3 puan, kalemin düşüp kırılması 2 puan); b) 5 puan (susması 2 puan, derin nefes alması 3 puan).
3. Okuma: bilinmeyen sözcüklerin anlamını tahmin etme10 puan
   Yukarıdaki metinde geçen aşağıdaki sözcüklerin anlamını, cümlenin gelişinden tahmin ederek yazınız. Hangi ipucundan yararlandığınızı da belirtiniz.
   
   a) "Kerem ise mahcup bir şekilde başını eğdi." (5 puan)
   b) "Defne'nin içindeki öfke yavaş yavaş dindi." (5 puan)
   Cevabı göster

   a) Mahcup: utanmış, yaptığından dolayı sıkılmış. İpucu: Kerem başını eğiyor ve "Çok özür dilerim." diyor.
   b) Dinmek: azalıp sona ermek, geçmek. İpucu: "yavaş yavaş" sözü ve Defne'nin sonra gülümsemesi öfkenin geçtiğini gösteriyor.
   
   Puanlama: Her madde 5 puan (doğru anlam 3 puan, metinden ipucu 2 puan).
4. Okuma: metindeki unsurları sınıflandırma12 puan
   Yukarıdaki metinde geçen aşağıdaki davranışları, davranışı yapan kişiye göre sınıflandırarak tabloya yazınız. (Her davranışı yalnız bir sütuna yazınız.)
   
   1. Kalemi masanın kenarına bıraktı.
   2. Çantasıyla kaleme çarptı.
   3. Bağırmak istedi ama sustu.
   4. Başını eğdi.
   5. Özür diledi.
   6. Yeni bir kalem almayı teklif etti.
   7. Gülümsedi.
   8. Derin bir nefes aldı.
   
   (12 puan)
   
   Cevabı göster

   Defne'nin davranışları: 1, 3, 7, 8 (kalemi masanın kenarına bıraktı; bağırmak istedi ama sustu; gülümsedi; derin bir nefes aldı).
   Kerem'in davranışları: 2, 4, 5, 6 (çantasıyla kaleme çarptı; başını eğdi; özür diledi; yeni bir kalem almayı teklif etti).
   
   Puanlama: Doğru sütuna yazılan her davranış 1,5 puan (8 × 1,5 = 12 puan). Yanlış sütundaki davranışa puan verilmez.
5. Okuma: şiirin biçim özelliklerini belirleme12 puan
   Aşağıdaki şiiri okuyunuz ve 5. ve 6. soruları bu şiire göre cevaplayınız.
   
   Duygularım
   
   Bazen hüzün çöker, olur bir dağ,
   Bazen sevinç açar, olur bir bağ.
   Hepsini dinlerim, hepsi bir ses,
   Kalbimde yer bulur her bir nefes.
   
   Öfke bir kıvılcım, yakar bir an,
   Derin bir nefesle diner heyecan.
   Dostuma anlatırım, açılır bir yol,
   Paylaşınca derdimi uzanır bir kol.
   
   a) Şiir kaç dize ve kaç dörtlükten oluşmaktadır? (4 puan)
   b) Birinci dörtlükte dize sonlarındaki uyaklı (kafiyeli) sözcükleri ikişer ikişer eşleştirerek yazınız. (4 puan)
   c) Şiirin uyak düzenini harflerle gösteriniz (örneğin abab, aabb gibi). (4 puan)
   Cevabı göster

   a) Şiir 8 dize ve 2 dörtlükten oluşmaktadır.
   b) dağ - bağ; ses - nefes.
   c) aabb, yani düz uyak (ikinci dörtlükte de aynı düzen sürer: an - heyecan, yol - kol; bu dörtlük ccdd diye gösterilirse de doğru kabul edilir).
   
   Puanlama: a) 4 puan (dize sayısı 2 puan, dörtlük sayısı 2 puan); b) 4 puan (her doğru eşleşme 2 puan); c) 4 puan.
6. Okuma: metindeki söz sanatlarını belirleme (benzetme, kişileştirme)10 puan
   a) Yukarıdaki şiirde geçen "Öfke bir kıvılcım, yakar bir an" dizesinde hangi söz sanatı vardır? Bu dizede neyin neye benzetildiğini yazınız. (4 puan)
   
   b) Aşağıdaki cümlelerde hangi söz sanatının (benzetme ya da kişileştirme) kullanıldığını yazınız. (6 puan)
   1. Rüzgâr, ağaçların kulağına masallar fısıldıyordu.
   2. Kardeşimin yanakları elma gibi kıpkırmızıydı.
   3. Güneş, sabah penceremden bana gülümsedi.
   Cevabı göster

   a) Benzetme. Öfke, kıvılcıma benzetilmiştir (ikisinin de birden parlayıp yakması ortak özelliktir).
   b) 1. Kişileştirme (rüzgâra insana özgü "fısıldamak" özelliği verilmiş, ağaçların "kulağı" var gibi anlatılmış).
   2. Benzetme (yanaklar kırmızılık yönünden elmaya benzetilmiş).
   3. Kişileştirme (güneşe insana özgü "gülümsemek" özelliği verilmiş).
   
   Puanlama: a) 4 puan (söz sanatının adı 2 puan, neyin neye benzetildiği 2 puan); b) 6 puan (her doğru cevap 2 puan).
7. Okuma: bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirleme12 puan
   Aşağıdaki bilgilendirici paragrafı okuyunuz.
   
   (1) Duygu, insanın bir olay ya da durum karşısında içinde yaşadığı histir. (2) Örneğin doğum günümüzde sevinç, sevdiğimiz bir eşyayı kaybettiğimizde ise üzüntü duyarız. (3) Öfke genellikle birden ortaya çıkar ve kısa sürer; hüzün ise yavaş yavaş gelir ve daha uzun sürer.
   
   Numaralandırılmış cümlelerde hangi düşünceyi geliştirme yolunun (tanımlama, örneklendirme, karşılaştırma) kullanıldığını yazınız ve kısaca nedenini açıklayınız. (12 puan)
   Cevabı göster

   (1) Tanımlama: "Duygu nedir?" sorusuna cevap verilmiş, duygu kavramı açıklanmıştır.
   (2) Örneklendirme: "Örneğin" sözüyle sevinç ve üzüntüye günlük hayattan örnekler verilmiştir.
   (3) Karşılaştırma: Öfke ile hüzün; ortaya çıkış biçimi ve süresi yönünden birbirleriyle karşılaştırılmıştır.
   
   Puanlama: Her cümle 4 puan (doğru yol 2 puan, doğru gerekçe 2 puan).
8. Yazma: uygun bağlantı ifadelerini kullanma10 puan
   Aşağıdaki paragrafta boş bırakılan (----) yerlere kutudaki bağlantı ifadelerinden uygun olanı yazınız. Her ifadeyi bir kez kullanınız; cümle başına gelen ifadeyi büyük harfle başlatınız.
   
   [ ama / çünkü / bu yüzden / önce / sonra ]
   
   Dün çok heyecanlıydım (1) ---- okulumuzda şiir okuma yarışması vardı. (2) ---- şiirimi birkaç kez sesli okudum. (3) ---- aynanın karşısına geçip el kol hareketlerimi çalıştım. Sahneye çıktığımda ellerim titriyordu (4) ---- şiirimi hiç takılmadan okudum. Yarışmaya çok iyi hazırlanmıştım, (5) ---- jüri bana birincilik ödülünü verdi. (10 puan)
   Cevabı göster

   (1) çünkü (2) Önce (3) Sonra (4) ama (5) bu yüzden
   
   Puanlama: Her doğru ifade 2 puan. (2) ve (3) numaralı boşluklarda ifade doğru seçilip küçük harfle başlatılmışsa 1 puan verilir.
9. Yazma: yazım ve noktalama kurallarını uygulama12 puan
   Aşağıdaki metinde altı yazım ya da noktalama yanlışı yapılmıştır. Yanlışları bulup doğrularını yazınız. (12 puan)
   
   cuma günü sınıfımızda duygu panosu hazırladık. Öğretmenimiz Ayşe hanım, her öğrencinin bir duygu kartı seçmesini istedi. Panoya yanlız bir kart asabiliyorduk. Ben mutluluk kartını seçtim çünkü o gün kardeşimin doğum günüydü. Arkadaşım Ali ise merak kartını seçti ve "Gelecek hafta izmire gideceğiz." dedi. Bende ona orada neler göreceğini sordum
   Cevabı göster

   1) cuma → Cuma (cümle büyük harfle başlar.)
   2) Ayşe hanım → Ayşe Hanım (kişi adıyla birlikte kullanılan unvan büyük harfle başlar.)
   3) yanlız → yalnız (sözcüğün doğru yazılışı "yalnız"dır.)
   4) izmire → İzmir'e (şehir adı büyük harfle başlar, gelen ek kesme işaretiyle ayrılır.)
   5) Bende → Ben de ("de" bağlacı ayrı yazılır.)
   6) sordum → sordum. (cümle sonuna nokta konur.)
   
   Puanlama: Her yanlışı bulup doğrusunu yazmak 2 puan (yalnız yanlışı gösterip doğrusunu yazmayana 1 puan).

📚 Bu döneme kadar işlenen temalar

🗂️ 5. sınıf 1. dönem 2. yazılı: diğer dersler