İçeriğe atla
← 10. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı

📋 10. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı 1. Senaryo

MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 1. senaryoda 6 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 5 ile 8 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.

🎯 1. senaryoda hangi konudan kaç soru?

  1. 1 soru
    Coğrafi bakış her senaryoda
    COĞ.10.1.1
  2. 1 soru
    CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanları her senaryoda
    COĞ.10.2.1
  3. 1 soru
    Mekânsal verilerin haritalara aktarılması her senaryoda
    COĞ.10.2.2
  4. 1 soru
    Tektonik süreçler her senaryoda
    COĞ.10.3.1
  5. 1 soru
    İklim, kayaç, aşınma ve çözünme ilişkisi her senaryoda
    COĞ.10.3.2
  6. 1 soru
    Aşınım ve birikim süreçleri
    COĞ.10.3.3

Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.

🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı

Bu yazılı için 6. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.

✏️ 1. senaryonun konularından örnek sorular

Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.

Coğrafi Bakış

1. Marmara Gölü hangi havzada yer alır?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Gediz Havzası

Göl Salihli ve Gölmarmara arasındadır.
Göl Gediz Havzası içinde yer alır.

CBS ve Uzaktan Algılamanın Uygulama Alanları

2. Baraj göllerindeki su miktarının izlenmesi hangi uygulama alanına girer?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Su kaynakları

Sulak alan izleme de bu alandadır.
Alan su kaynaklarıdır.

Mekânsal Verilerin Haritalara Aktarılması

3. CBS de veriler nasıl analiz edilir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Katmanlar üst üste konarak

Katmanlar birlikte değerlendirilir.
Analiz katmanlar üst üste konarak yapılır.

Tektonik Süreçler

4. Bir arazide, dar bir bacanın çevresinde püskürmeyle fırlayan kül ve kaya parçalarının birikmesiyle yükselmiş, birkaç yüz metre yüksekliğinde küçük koniler gözleniyor. Bu konilerin türü ve bir örneği hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Tüf konisi; Kula'daki Divlit

Piroklastik malzemenin yığılması tabakalı volkanla karıştırılırsa "Tabakalı volkan; İtalya'daki Etna Yanardağı" seçilir; oysa tabakalı volkanlar lav ve piroklastik malzemenin tabakalar hâlinde yığıldığı, binlerce metreye ulaşabilen dik konilerdir.
Doğrusu tüf konisidir, çünkü dar bacadan çıkan malzemenin çevresinde dairesel yığılmasıyla birkaç yüz metreye ulaşabilen koniler oluşur; Kula'daki Divlit konileri bu türdendir.

İklim ve Kayaç Yapısının Aşınma ve Çözünme Süreçlerine Etkisi

5. Yağmur suyunun kayaçları daha kolay çözebilir hâle gelmesini sağlayan değişim hangisidir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Suya karbondioksit karışıp karbonik asit oluşması

"Suda çözünen tuzun gözeneklerde kristalleşmesi" diyen öğrenci tuz çatlatmasını çözünme sanır; oysa büyüyen tuz kristalleri kayacı iterek parçalar, minerallerini değiştirmez.
Doğrusu karbondioksitin karışmasıdır: atmosferden ve topraktaki organik maddelerden gelen karbondioksitle suda karbonik asit oluşur, bu asit kayacın minerallerini çözer ve değiştirir.

Tektonik Süreçler

6. Bir arazide, dar bir bacanın çevresinde püskürmeyle fırlayan kül ve kaya parçalarının birikmesiyle yükselmiş, birkaç yüz metre yüksekliğinde küçük koniler gözleniyor. Bu konilerin türü ve bir örneği hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Tüf konisi; Kula'daki Divlit

Piroklastik malzemenin yığılması tabakalı volkanla karıştırılırsa "Tabakalı volkan; İtalya'daki Etna Yanardağı" seçilir; oysa tabakalı volkanlar lav ve piroklastik malzemenin tabakalar hâlinde yığıldığı, binlerce metreye ulaşabilen dik konilerdir.
Doğrusu tüf konisidir, çünkü dar bacadan çıkan malzemenin çevresinde dairesel yığılmasıyla birkaç yüz metreye ulaşabilen koniler oluşur; Kula'daki Divlit konileri bu türdendir.

🗂️ Bütün senaryolar

SenaryoSoruKonular
1. Senaryo 6 Coğrafi bakış · CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanları · Mekânsal verilerin haritalara aktarılması · Tektonik süreçler · İklim, kayaç, aşınma ve çözünme ilişkisi · Aşınım ve birikim süreçleri
2. Senaryo 5 Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme · Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme · Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme
3. Senaryo 7 Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme · Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme · Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme · Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme
4. Senaryo 6 Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme · Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme · Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme
5. Senaryo 7 Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme · Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme · Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme (2)
6. Senaryo 8 Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme · Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme · Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme

10. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›