📋 10. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı 3. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 3. senaryoda 7 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 5 ile 8 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 3. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
1 soru
Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme her senaryodaCOĞ.10.1.1
-
1 soru
Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme her senaryodaCOĞ.10.2.1
-
1 soru
Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme her senaryodaCOĞ.10.2.2
- 2 soru
-
1 soru
Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme her senaryodaCOĞ.10.3.2
-
1 soru
Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilmeCOĞ.10.3.3
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 6. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 3. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Rize de çay tarımının bölge ekonomisine katkısı nedir?
Bölgede çay fabrikaları kurulmuştur.
Katkı tarım ve sanayi geliri sağlamaktır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Tarım ve sanayi geliri sağlamak
Bölgede çay fabrikaları kurulmuştur.
Katkı tarım ve sanayi geliri sağlamaktır.
2. Kaynakların doğru yere yönlendirilmesinde bu teknolojiler nasıl yardım eder?
Analiz hangi alanın acil olduğunu gösterir.
Yardım öncelikli alanları belirleyerek olur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Öncelikli alanları belirleyerek
Analiz hangi alanın acil olduğunu gösterir.
Yardım öncelikli alanları belirleyerek olur.
3. Raster veride her hücrenin taşıdığı şey nedir?
Değer sıcaklık ya da yükselti olabilir.
Her hücre bir değer taşır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Bir değer
Değer sıcaklık ya da yükselti olabilir.
Her hücre bir değer taşır.
4. I. Kıvrılan arazinin alçak kesimine senklinal denir. II. Horst ve graben, tabakaların kıvrılmasıyla oluşur. III. Orojenez, levhaların uzaklaştığı bölgelerde görülür. ifadelerinden hangileri doğrudur?
Kırık dağlarının da kıvrılmayla oluştuğu sanılırsa II doğru sayılır ve "I ve II" seçilir; oysa horst ve graben, kıvrılamayan tabakaların sıkışma ya da gerilmeyle kırılmasıyla oluşur; orojenez de levhaların yaklaştığı bölgelerde görülür.
Doğrusu yalnız I'dir, çünkü kıvrılan arazinin yüksekte kalan kesimine antiklinal, alçakta kalan kesimine senklinal denir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Yalnız I
Kırık dağlarının da kıvrılmayla oluştuğu sanılırsa II doğru sayılır ve "I ve II" seçilir; oysa horst ve graben, kıvrılamayan tabakaların sıkışma ya da gerilmeyle kırılmasıyla oluşur; orojenez de levhaların yaklaştığı bölgelerde görülür.
Doğrusu yalnız I'dir, çünkü kıvrılan arazinin yüksekte kalan kesimine antiklinal, alçakta kalan kesimine senklinal denir.
5. Bir ova, iki yanındaki fay yamaçlarıyla sınırlanmış ve çevresindeki yükselmiş bloklara göre alçalmış durumdadır. Ova Ege Denizi'ne doğru açılır ve çevresi oldukça kırıklı bir arazidir. Bu tanıma en uygun ova hangisidir?
Kuzey Anadolu Fay Sistemi'nin çöküntü ovaları da graben olduğu için "Adapazarı Ovası" seçilebilir; oysa Adapazarı Ege'ye açılmaz, Anadolu ile Avrasya arasındaki fay hattı boyuncadır.
Doğrusu Büyük Menderes Ovası'dır, çünkü Batı Anadolu Fay Zonları'nda horst özelliğindeki dağlar arasında Gediz ve Büyük Menderes gibi graben ovaları oluşmuştur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Büyük Menderes Ovası
Kuzey Anadolu Fay Sistemi'nin çöküntü ovaları da graben olduğu için "Adapazarı Ovası" seçilebilir; oysa Adapazarı Ege'ye açılmaz, Anadolu ile Avrasya arasındaki fay hattı boyuncadır.
Doğrusu Büyük Menderes Ovası'dır, çünkü Batı Anadolu Fay Zonları'nda horst özelliğindeki dağlar arasında Gediz ve Büyük Menderes gibi graben ovaları oluşmuştur.
6. Nemli bir ormanda aynı kayaçtan oluşmuş, toplam hacmi eşit iki kütle vardır: biri tek parça iri bir blok, öteki çok sayıda küçük parçaya bölünmüş bir yığın. Hangisi daha hızlı kimyasal çözünmeye uğrar?
"Parçalı yığın; parçaların mineralleri önceden değişmiştir" diyen öğrenci doğru kütleyi yanlış gerekçeyle seçer; bölünme fiziksel ayrışmadır ve kayacın minerallerini değiştirmez.
Doğrusu yüzeyin genişlemesidir: tek blokta su yalnız dış yüze değer, bölünmüş yığında her parçanın her yüzü ıslanır; fiziksel ayrışma bu yolla kimyasal çözünmeyi hızlandırır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Parçalı yığın; suyla temas eden yüzeyi daha geniştir
"Parçalı yığın; parçaların mineralleri önceden değişmiştir" diyen öğrenci doğru kütleyi yanlış gerekçeyle seçer; bölünme fiziksel ayrışmadır ve kayacın minerallerini değiştirmez.
Doğrusu yüzeyin genişlemesidir: tek blokta su yalnız dış yüze değer, bölünmüş yığında her parçanın her yüzü ıslanır; fiziksel ayrışma bu yolla kimyasal çözünmeyi hızlandırır.
7. Rüzgârın taşıdığı iri kum taneleri ile ince malzeme nasıl taşınır?
"İri kum asılı olarak, ince malzeme sıçrayarak kısa mesafeye" diyen öğrenci iki taşıma biçimini ters eşler; ağır kum havada asılı kalamaz.
Doğrusu: iri kum taneleri atlama ve zıplamayla (sıçrama) ilerler; ince malzeme havada asılı taşınır ve çok uzak mesafelere ulaşabilir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İri kum sıçrayarak, ince malzeme asılı olarak çok uzağa
"İri kum asılı olarak, ince malzeme sıçrayarak kısa mesafeye" diyen öğrenci iki taşıma biçimini ters eşler; ağır kum havada asılı kalamaz.
Doğrusu: iri kum taneleri atlama ve zıplamayla (sıçrama) ilerler; ince malzeme havada asılı taşınır ve çok uzak mesafelere ulaşabilir.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 6 | Coğrafi bakış · CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanları · Mekânsal verilerin haritalara aktarılması · Tektonik süreçler · İklim, kayaç, aşınma ve çözünme ilişkisi · Aşınım ve birikim süreçleri |
| 2. Senaryo | 5 | Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme · Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme · Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme |
| 3. Senaryo | 7 | Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme · Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme · Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme · Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme |
| 4. Senaryo | 6 | Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme · Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme · Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme |
| 5. Senaryo | 7 | Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme · Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme · Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme (2) |
| 6. Senaryo | 8 | Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme · Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme · Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme |
10. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›