İçeriğe atla
← 10. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı

📋 10. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı 4. Senaryo

MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 4. senaryoda 6 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 5 ile 8 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.

🎯 4. senaryoda hangi konudan kaç soru?

  1. 1 soru
    Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme her senaryoda
    COĞ.10.1.1
  2. 1 soru
    Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme her senaryoda
    COĞ.10.2.1
  3. 1 soru
    Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme her senaryoda
    COĞ.10.2.2
  4. 2 soru
    Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme her senaryoda
    COĞ.10.3.1
  5. 1 soru
    Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme her senaryoda
    COĞ.10.3.2

Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.

🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı

Bu yazılı için 6. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.

✏️ 4. senaryonun konularından örnek sorular

Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.

Coğrafi Bakış

1. Gediz Nehrinin Marmara Gölü oluşumundaki rolü nedir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Alüvyon taşıyıp biriktirmek

Birikim suyun önünü kesmiştir.
Rol alüvyon taşıyıp biriktirmektir.

CBS ve Uzaktan Algılamanın Uygulama Alanları

2. CBS nin karar vericilere sunduğu ürünlerden biri hangisidir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Rapor

Harita ve grafik de sunulur.
Ürünlerden biri rapordur.

Mekânsal Verilerin Haritalara Aktarılması

3. Bir çalışmada okulların koordinatı ve öğrenci sayısı birlikte tutuluyorsa hangi iki veri türü kullanılmıştır?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Mekânsal ve mekânsal olmayan

Koordinat konumu, sayı niteliği verir.
Kullanılan türler mekânsal ve mekânsal olmayan veridir.

Tektonik Süreçler

4. Türkiye'de sıcak su kaynakları Batı Anadolu'da, Kuzey Anadolu fay kuşağı boyunca ve Doğu Anadolu'da yoğun; İç Anadolu'nun fay hatlarından uzak orta kesimlerinde ise seyrektir. Bu dağılımı en iyi açıklayan hangisidir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Kırıklı alanlarda magmanın kabuğa sokulup yer altı sularını ısıtması

Depremle sıcak su arasında doğrudan bağ kurulursa "Deprem dalgalarının geçtiği yerlerde yer altı sularının ısınması" seçilir; oysa deprem dalgaları sarsıntı ve kırılmaya yol açar, suları ısıtan magmadır.
Doğrusu magmanın yer altı sularını ısıtmasıdır, çünkü üç ana fay sisteminin bulunduğu kırıklı bölgelerde magmanın kabuğa sokulduğu yerlerde yer altı suları ısınır ve jeotermal alanlar geniş yer kaplar.

Tektonik Süreçler

5. Levhaların yaklaştığı bir bölgedeki kayaç döngüsünün (kayaç çevrimi) bir adımı şöyle veriliyor: "Astenosfere dalan kaya tabakaları eriyerek magmaya dönüşür." Döngünün tamamlanması için bu adımdan sonra gelmesi gereken süreç hangisidir?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Magmanın volkanizmayla yeni kayaçlar oluşturması

Döngünün adımları ters sıralanırsa "Okyanusal kabuğun hendekte bükülerek dalması" seçilir; oysa dalma, verilen erime adımından önce gelir ve döngüyü kapatmaz.
Doğrusu magmanın volkanizmayla yeni kayaçlara dönüşmesidir, çünkü kayaç döngüsü dalan kayacın erimesiyle başlar ve volkanizmanın bu magmadan yeni kayaç oluşturmasıyla tamamlanır.

İklim ve Kayaç Yapısının Aşınma ve Çözünme Süreçlerine Etkisi

6. Bir kireç taşı tabakası levha hareketleriyle derine gömülür ve erimeden yüksek sıcaklık ile basınç altında kalır. Bu kayaç neye dönüşür?

Cevabı ve çözümü göster

Cevap: Başkalaşım kayacına

"Magmatik bir kayaca" diyen öğrenci derinde ısınmayı erimeyle karıştırır; magmatik kayaç için kayacın önce eriyip magmaya dönüşmesi, sonra soğuyup katılaşması gerekir.
Doğrusu başkalaşım kayacıdır: tortul ya da magmatik bir kayaç erimeden yüksek sıcaklık ve basınç altında kalınca fiziksel ve kimyasal değişime uğrar.

🗂️ Bütün senaryolar

SenaryoSoruKonular
1. Senaryo 6 Coğrafi bakış · CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanları · Mekânsal verilerin haritalara aktarılması · Tektonik süreçler · İklim, kayaç, aşınma ve çözünme ilişkisi · Aşınım ve birikim süreçleri
2. Senaryo 5 Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme · Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme · Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme
3. Senaryo 7 Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme · Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme · Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme · Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme
4. Senaryo 6 Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme · Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme · Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme
5. Senaryo 7 Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme · Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme · Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme (2)
6. Senaryo 8 Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme · Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme · Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme

10. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›