📋 10. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı 4. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 4. senaryoda 6 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 5 ile 8 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 4. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
1 soru
Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme her senaryodaCOĞ.10.1.1
-
1 soru
Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme her senaryodaCOĞ.10.2.1
-
1 soru
Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme her senaryodaCOĞ.10.2.2
- 2 soru
-
1 soru
Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme her senaryodaCOĞ.10.3.2
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 6. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 4. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Gediz Nehrinin Marmara Gölü oluşumundaki rolü nedir?
Birikim suyun önünü kesmiştir.
Rol alüvyon taşıyıp biriktirmektir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Alüvyon taşıyıp biriktirmek
Birikim suyun önünü kesmiştir.
Rol alüvyon taşıyıp biriktirmektir.
2. CBS nin karar vericilere sunduğu ürünlerden biri hangisidir?
Harita ve grafik de sunulur.
Ürünlerden biri rapordur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Rapor
Harita ve grafik de sunulur.
Ürünlerden biri rapordur.
3. Bir çalışmada okulların koordinatı ve öğrenci sayısı birlikte tutuluyorsa hangi iki veri türü kullanılmıştır?
Koordinat konumu, sayı niteliği verir.
Kullanılan türler mekânsal ve mekânsal olmayan veridir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Mekânsal ve mekânsal olmayan
Koordinat konumu, sayı niteliği verir.
Kullanılan türler mekânsal ve mekânsal olmayan veridir.
4. Türkiye'de sıcak su kaynakları Batı Anadolu'da, Kuzey Anadolu fay kuşağı boyunca ve Doğu Anadolu'da yoğun; İç Anadolu'nun fay hatlarından uzak orta kesimlerinde ise seyrektir. Bu dağılımı en iyi açıklayan hangisidir?
Depremle sıcak su arasında doğrudan bağ kurulursa "Deprem dalgalarının geçtiği yerlerde yer altı sularının ısınması" seçilir; oysa deprem dalgaları sarsıntı ve kırılmaya yol açar, suları ısıtan magmadır.
Doğrusu magmanın yer altı sularını ısıtmasıdır, çünkü üç ana fay sisteminin bulunduğu kırıklı bölgelerde magmanın kabuğa sokulduğu yerlerde yer altı suları ısınır ve jeotermal alanlar geniş yer kaplar.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kırıklı alanlarda magmanın kabuğa sokulup yer altı sularını ısıtması
Depremle sıcak su arasında doğrudan bağ kurulursa "Deprem dalgalarının geçtiği yerlerde yer altı sularının ısınması" seçilir; oysa deprem dalgaları sarsıntı ve kırılmaya yol açar, suları ısıtan magmadır.
Doğrusu magmanın yer altı sularını ısıtmasıdır, çünkü üç ana fay sisteminin bulunduğu kırıklı bölgelerde magmanın kabuğa sokulduğu yerlerde yer altı suları ısınır ve jeotermal alanlar geniş yer kaplar.
5. Levhaların yaklaştığı bir bölgedeki kayaç döngüsünün (kayaç çevrimi) bir adımı şöyle veriliyor: "Astenosfere dalan kaya tabakaları eriyerek magmaya dönüşür." Döngünün tamamlanması için bu adımdan sonra gelmesi gereken süreç hangisidir?
Döngünün adımları ters sıralanırsa "Okyanusal kabuğun hendekte bükülerek dalması" seçilir; oysa dalma, verilen erime adımından önce gelir ve döngüyü kapatmaz.
Doğrusu magmanın volkanizmayla yeni kayaçlara dönüşmesidir, çünkü kayaç döngüsü dalan kayacın erimesiyle başlar ve volkanizmanın bu magmadan yeni kayaç oluşturmasıyla tamamlanır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Magmanın volkanizmayla yeni kayaçlar oluşturması
Döngünün adımları ters sıralanırsa "Okyanusal kabuğun hendekte bükülerek dalması" seçilir; oysa dalma, verilen erime adımından önce gelir ve döngüyü kapatmaz.
Doğrusu magmanın volkanizmayla yeni kayaçlara dönüşmesidir, çünkü kayaç döngüsü dalan kayacın erimesiyle başlar ve volkanizmanın bu magmadan yeni kayaç oluşturmasıyla tamamlanır.
6. Bir kireç taşı tabakası levha hareketleriyle derine gömülür ve erimeden yüksek sıcaklık ile basınç altında kalır. Bu kayaç neye dönüşür?
"Magmatik bir kayaca" diyen öğrenci derinde ısınmayı erimeyle karıştırır; magmatik kayaç için kayacın önce eriyip magmaya dönüşmesi, sonra soğuyup katılaşması gerekir.
Doğrusu başkalaşım kayacıdır: tortul ya da magmatik bir kayaç erimeden yüksek sıcaklık ve basınç altında kalınca fiziksel ve kimyasal değişime uğrar.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Başkalaşım kayacına
"Magmatik bir kayaca" diyen öğrenci derinde ısınmayı erimeyle karıştırır; magmatik kayaç için kayacın önce eriyip magmaya dönüşmesi, sonra soğuyup katılaşması gerekir.
Doğrusu başkalaşım kayacıdır: tortul ya da magmatik bir kayaç erimeden yüksek sıcaklık ve basınç altında kalınca fiziksel ve kimyasal değişime uğrar.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 6 | Coğrafi bakış · CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanları · Mekânsal verilerin haritalara aktarılması · Tektonik süreçler · İklim, kayaç, aşınma ve çözünme ilişkisi · Aşınım ve birikim süreçleri |
| 2. Senaryo | 5 | Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme · Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme · Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme |
| 3. Senaryo | 7 | Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme · Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme · Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme · Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme |
| 4. Senaryo | 6 | Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme · Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme · Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme |
| 5. Senaryo | 7 | Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme · Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme · Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme (2) |
| 6. Senaryo | 8 | Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilme · Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilme · Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilme · Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilme (2) · Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilme |
10. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›