📋 9. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı 1. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 1. senaryoda 7 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 7 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 1. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
3 soru
Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme her senaryodaTAR.9.1.1
-
2 soru
Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme her senaryodaTAR.9.1.2
- 2 soru
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu senaryoya göre hazırlanmış, puanlı ve cevap anahtarlı örnek kâğıt var.
✏️ 1. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Bir öğrenci, dizelerinde geçmişte kazanılmış zaferlerin adları sıralanan bir şiiri okumuştur; ama bu zaferlerin hiçbirini daha önce duymamıştır. Kitaptaki etkinlik göz önüne alınırsa bu öğrenci için ne söylenebilir?
"Şiiri daha tarafsız bir gözle değerlendirebilir" diyen öğrenci bilgisizliği tarafsızlık sanır; oysa olayları bilmeyen okur tarafsız değil, şiirin gönderme yaptığı şeyleri göremeyen okurdur.
Doğrusu ana duygunun kaçmasıdır: Yahya Kemal'in Süleymaniye'de bayram sabahını anlatan şiirindeki top sesleri Kosova'yı, Mohaç'ı, İstanbul'u hatırlatır; bu zaferleri bilmeyen okur o coşkuyu tam duyamaz.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Şiirin ana duygusunu tam kavrayamayabilir
"Şiiri daha tarafsız bir gözle değerlendirebilir" diyen öğrenci bilgisizliği tarafsızlık sanır; oysa olayları bilmeyen okur tarafsız değil, şiirin gönderme yaptığı şeyleri göremeyen okurdur.
Doğrusu ana duygunun kaçmasıdır: Yahya Kemal'in Süleymaniye'de bayram sabahını anlatan şiirindeki top sesleri Kosova'yı, Mohaç'ı, İstanbul'u hatırlatır; bu zaferleri bilmeyen okur o coşkuyu tam duyamaz.
2. Bir kasabadaki eski bir kervansarayın duvarlarına boyayla yazı yazan gençleri gören bir öğrenci, onları uyarıp durumu belediyeye bildirmiştir. Öğrencinin davranışı tarih öğrenmenin kitapta anlatılan hangi faydasına örnektir?
"Gelecekteki tehlikeleri kestirmeyi sağlaması" diyen öğrenci uyarı yapmayı bir tehlikeyi önlemek sanır; oysa öğrencinin korumaya çalıştığı şey insanlar değil, geçmişten kalan bir yapıdır.
Doğrusu kültürel mirasa sahip çıkmaktır: tarihini bilen kişi kervansaray gibi yapıların geçmişin izi olduğunu bilir; kitapta kaçırılan eserlerin yurda geri getirilmesi de aynı bilinçle anlatılır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kültürel mirası benimseyip korumayı sağlaması
"Gelecekteki tehlikeleri kestirmeyi sağlaması" diyen öğrenci uyarı yapmayı bir tehlikeyi önlemek sanır; oysa öğrencinin korumaya çalıştığı şey insanlar değil, geçmişten kalan bir yapıdır.
Doğrusu kültürel mirasa sahip çıkmaktır: tarihini bilen kişi kervansaray gibi yapıların geçmişin izi olduğunu bilir; kitapta kaçırılan eserlerin yurda geri getirilmesi de aynı bilinçle anlatılır.
3. Atatürk "Türk çocuğu ecdadını tanıdıkça daha büyük işler yapmak için kendinde kuvvet bulacaktır." demiştir. Bu söze göre gençler nasıl yetiştirilmelidir?
"Atalarının yaptıklarını aynen tekrarlayan bireyler olarak" diyen öğrenci ecdadı tanımayı onu taklit etmek sanır; oysa sözde atalarını tanıyan çocuğun daha büyük işler için güç bulacağı söylenir, yani geçmiş bir başlangıç noktasıdır.
Doğrusu millî tarih ve kültür bilincidir: Atatürk, toprakların silahla olduğu kadar düşünce ve millî bilinçle de korunacağını düşündüğü için gençlerin bu bilinçle yetiştirilmesini istemiştir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Millî tarih ve kültür bilincine sahip bireyler olarak
"Atalarının yaptıklarını aynen tekrarlayan bireyler olarak" diyen öğrenci ecdadı tanımayı onu taklit etmek sanır; oysa sözde atalarını tanıyan çocuğun daha büyük işler için güç bulacağı söylenir, yani geçmiş bir başlangıç noktasıdır.
Doğrusu millî tarih ve kültür bilincidir: Atatürk, toprakların silahla olduğu kadar düşünce ve millî bilinçle de korunacağını düşündüğü için gençlerin bu bilinçle yetiştirilmesini istemiştir.
4. Tarihçinin geçmişin kendisini değil, geçmişten artakalanları yorumlamasının nedeni nedir?
"Tarihçinin yalnız gördüğünü yazması" diyen öğrenci tarihçiyi görgü tanığı sanır; tarihçi kendi görmediği dönemleri kaynaklardan araştırır.
Tarihçi geçmişte değil bugünde yaşar; bu yüzden olayın kendisine değil ondan artakalan izlere ulaşabilir ve ancak onları yorumlayabilir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Tarihçinin kendi döneminde çalışması
"Tarihçinin yalnız gördüğünü yazması" diyen öğrenci tarihçiyi görgü tanığı sanır; tarihçi kendi görmediği dönemleri kaynaklardan araştırır.
Tarihçi geçmişte değil bugünde yaşar; bu yüzden olayın kendisine değil ondan artakalan izlere ulaşabilir ve ancak onları yorumlayabilir.
5. Bir tarihçi bir kuşatmanın kaç gün sürdüğünü hiçbir belgede bulamamış, eldeki iki mektubun tarihlerinden yararlanarak akla uygun bir süre önermiştir. Tarihçi ne yapmıştır?
"Kuşatmanın süresini belgeyle kanıtlamıştır" diyen öğrenci çıkarımla kanıtı aynı sayar; süreyi veren bir belge yoktur, tarihçi onu mektupların tarihlerinden kendisi çıkarmıştır.
Geçmişe ait kanıtlar eksik ve parça parça olduğu için tarihçi kalan boşlukları eldeki olgulara uyan makul çıkarımlarla doldurur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Boşluğu makul bir çıkarımla doldurmuştur
"Kuşatmanın süresini belgeyle kanıtlamıştır" diyen öğrenci çıkarımla kanıtı aynı sayar; süreyi veren bir belge yoktur, tarihçi onu mektupların tarihlerinden kendisi çıkarmıştır.
Geçmişe ait kanıtlar eksik ve parça parça olduğu için tarihçi kalan boşlukları eldeki olgulara uyan makul çıkarımlarla doldurur.
6. Kadeş Savaşı'nda taraflar birbirine kesin üstünlük sağlayamamışken II. Ramses'in tapınak rölyeflerinde kendisini muzaffer bir kral olarak tasvir ettirmesi tarihçiye ne öğretir?
"Olayın dönemine ait kaynakların her zaman güvenilir olduğunu" diyen öğrenci birinci elden olmayı tarafsız olmakla karıştırır; rölyef olayın dönemine aittir ama olayı yaptıranın istediği gibi anlatır.
Bu yüzden her kaynak, dönemine ait olsa bile sorgulanır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Olayın dönemine ait bir kaynağın da taraflı olabileceğini
"Olayın dönemine ait kaynakların her zaman güvenilir olduğunu" diyen öğrenci birinci elden olmayı tarafsız olmakla karıştırır; rölyef olayın dönemine aittir ama olayı yaptıranın istediği gibi anlatır.
Bu yüzden her kaynak, dönemine ait olsa bile sorgulanır.
7. Bir tarihçi, elindeki fermanın gerçekten o döneme ait olup olmadığını belgenin düzeninden ve içeriğinden anlamak istiyor. Tarihçi hangi bilime başvurur?
"Heraldik" diyen öğrenci fermanı görünce üzerindeki mührü düşünür; heraldik belgedeki mühür, arma ve özel işaretlerle ilgilenir, belgenin düzeni ve içeriğiyle değil.
Resmî belgeleri şekil ve içerik bakımından inceleyen bilim diplomatiktir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Diplomatik
"Heraldik" diyen öğrenci fermanı görünce üzerindeki mührü düşünür; heraldik belgedeki mühür, arma ve özel işaretlerle ilgilenir, belgenin düzeni ve içeriğiyle değil.
Resmî belgeleri şekil ve içerik bakımından inceleyen bilim diplomatiktir.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 7 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (3) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (2) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (2) |
| 2. Senaryo | 6 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (2) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (2) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (2) |
| 3. Senaryo | 7 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (2) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (2) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (3) |
| 4. Senaryo | 7 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (2) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (3) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (2) |
| 5. Senaryo | 6 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (2) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (3) |
| 6. Senaryo | 6 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (3) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (3) |
9. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›