📋 9. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı 6. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 6. senaryoda 6 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 7 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 6. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
3 soru
Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme her senaryodaTAR.9.1.1
-
3 soru
Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme her senaryodaTAR.9.1.2
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 1. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 6. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Kitaba göre tarih, insanın hangi becerilerini geliştiren çok yönlü bir çalışma alanıdır?
"Ezberleme, sıralama ve tekrar etme" diyen öğrenci tarihi ad ve yıl ezberi sanır; oysa kitap tarihin olayları sorgulamaya ve yorumlamaya dayalı bir uğraş olduğunu vurgular.
Doğrusu sorgulama, yorumlama ve empatidir: örneğin bir savaşın nedenlerini sorgulayan, iki tarafın anlattıklarını yorumlayan ve o dönemin insanının duygusunu anlamaya çalışan öğrenci bu üç beceriyi kullanır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Sorgulama, yorumlama ve empati kurma
"Ezberleme, sıralama ve tekrar etme" diyen öğrenci tarihi ad ve yıl ezberi sanır; oysa kitap tarihin olayları sorgulamaya ve yorumlamaya dayalı bir uğraş olduğunu vurgular.
Doğrusu sorgulama, yorumlama ve empatidir: örneğin bir savaşın nedenlerini sorgulayan, iki tarafın anlattıklarını yorumlayan ve o dönemin insanının duygusunu anlamaya çalışan öğrenci bu üç beceriyi kullanır.
2. Kitaptaki bir kaynağa göre bazı tarih kitapları okuyana sıkıcı gelir. Kaynak bu durumu nasıl açıklar?
"Tarih, keyif alınabilecek bir alan değildir" diyen öğrenci bir kitabın kusurunu bütün alana yükler; kaynak tam tersini söyler ve sıkıcı bir anlatımın bile tarihin keyifsiz olduğunu göstermediğini belirtir.
Doğrusu anlatımın heyecansız olmasıdır: aynı savaş bir kitapta kuru bir yıl listesi, başka bir kitapta sürükleyici bir hikâye olarak anlatılabilir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: O kitap hikâyesini heyecanlı sunamamıştır
"Tarih, keyif alınabilecek bir alan değildir" diyen öğrenci bir kitabın kusurunu bütün alana yükler; kaynak tam tersini söyler ve sıkıcı bir anlatımın bile tarihin keyifsiz olduğunu göstermediğini belirtir.
Doğrusu anlatımın heyecansız olmasıdır: aynı savaş bir kitapta kuru bir yıl listesi, başka bir kitapta sürükleyici bir hikâye olarak anlatılabilir.
3. Kitaptaki bir kaynakta Japon eğitimciler, çocuklara önce ülkelerinin ileri teknolojisini, sonra bombalanan şehirlerini gezdirdiklerini anlatır. Bu iki gezinin birlikte amacı nedir?
"Çocuklarda düşmana karşı öç alma isteği uyandırmak" diyen öğrenci yıkım görüntüsünün amacını kin sanır; oysa eğitimci çocuklara birlik içinde çalışırlarsa kimsenin saldırmaya cesaret edemeyeceğini anlatır.
Doğrusu birlik bilincidir: başarılar çocuğa 'sen de yapabilirsin', yıkım 'birlik olmazsan bu olur' der; Japon eğitimci aynı yolu Çanakkale'yi gezecek Türk gençleri için önerir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Geçmişin başarı ve acılarıyla birlik bilinci uyandırmak
"Çocuklarda düşmana karşı öç alma isteği uyandırmak" diyen öğrenci yıkım görüntüsünün amacını kin sanır; oysa eğitimci çocuklara birlik içinde çalışırlarsa kimsenin saldırmaya cesaret edemeyeceğini anlatır.
Doğrusu birlik bilincidir: başarılar çocuğa 'sen de yapabilirsin', yıkım 'birlik olmazsan bu olur' der; Japon eğitimci aynı yolu Çanakkale'yi gezecek Türk gençleri için önerir.
4. Bir öğrenci "Tarihçi bulduğu her belgeyi kitabına yazarsa geçmişin eksiksiz bir anlatımı çıkar" diyor. Buna göre bu çıkarımdaki hata nerededir?
"Belgelerin tarihçiye bilgi verdiğinin söylenmesi" diyen öğrenci yanlışı doğru adımda arar; tarihsel bilgi gerçekten kaynaklardan üretilir.
Hata son halkadadır: tarihsel bilgi, belgelerin niteliği ve niceliğiyle sınırlanmış, seçilmiş konulara dair bir bilgidir. Kanıtlar eksik ve parça parça olduğu için hiçbir tarihçi eksiksiz bir anlatıya ulaşamaz.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Bilginin eksiksiz olabileceğinin söylenmesi
"Belgelerin tarihçiye bilgi verdiğinin söylenmesi" diyen öğrenci yanlışı doğru adımda arar; tarihsel bilgi gerçekten kaynaklardan üretilir.
Hata son halkadadır: tarihsel bilgi, belgelerin niteliği ve niceliğiyle sınırlanmış, seçilmiş konulara dair bir bilgidir. Kanıtlar eksik ve parça parça olduğu için hiçbir tarihçi eksiksiz bir anlatıya ulaşamaz.
5. Tarihçi "süreklilik" kavramını kullanırken neyi anlatır?
"Toplum yapılarının hiç değişmeden kalmasını" diyen öğrenci sürekliliği durağanlık sanır; süreklilik değişimin durduğu değil, dönemler arasında bağ bulunduğu anlamına gelir.
Süreklilik, kronolojik sıra içinde olayların, dönemlerin ve toplumların birbirine bağlı olmasıdır; hız ve yön farkını anlatan kavram ise değişimdir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Dönem ve toplumların birbirine bağlı olmasını
"Toplum yapılarının hiç değişmeden kalmasını" diyen öğrenci sürekliliği durağanlık sanır; süreklilik değişimin durduğu değil, dönemler arasında bağ bulunduğu anlamına gelir.
Süreklilik, kronolojik sıra içinde olayların, dönemlerin ve toplumların birbirine bağlı olmasıdır; hız ve yön farkını anlatan kavram ise değişimdir.
6. Bir tarihçi bir ayaklanmayı araştırırken yedi ayrı kaynaktan belge toplamış ve her birini aynı yöntemle incelemiştir. Çalışmasına bilimsel nitelik kazandıran şey hangisidir?
"Belgelerin yedi ayrı yerde bulunması" diyen öğrenci kaynakların dağınıklığını ölçüt sanır; nerede durdukları değil, kaç kanıt verdikleri ve nasıl incelendikleri önemlidir.
Tarihi bilimsel kılan şey, araştırmanın belli yöntemlere dayandırılması ve farklı kaynaklardan çok sayıda kanıta ulaşılmasıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Belli bir yönteme ve çok kanıta dayanması
"Belgelerin yedi ayrı yerde bulunması" diyen öğrenci kaynakların dağınıklığını ölçüt sanır; nerede durdukları değil, kaç kanıt verdikleri ve nasıl incelendikleri önemlidir.
Tarihi bilimsel kılan şey, araştırmanın belli yöntemlere dayandırılması ve farklı kaynaklardan çok sayıda kanıta ulaşılmasıdır.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 7 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (3) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (2) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (2) |
| 2. Senaryo | 6 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (2) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (2) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (2) |
| 3. Senaryo | 7 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (2) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (2) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (3) |
| 4. Senaryo | 7 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (2) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (3) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (2) |
| 5. Senaryo | 6 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (2) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (3) |
| 6. Senaryo | 6 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (3) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (3) |
9. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›