📋 9. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı 4. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 4. senaryoda 7 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 7 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 4. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
2 soru
Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme her senaryodaTAR.9.1.1
-
3 soru
Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme her senaryodaTAR.9.1.2
- 2 soru
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 1. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 4. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Uşak Müzesinden çalınıp Almanya'ya götürülen Kanatlı Denizatı Broşu Türkiye'ye hangi yolla geri getirilmiştir?
"Bir müzayededen satın alınarak" diyen öğrenci kaçırılan eserlerin ancak parayla geri alınabileceğini sanır; kitapta broşun geri dönüşü devletin resmî çabasına bağlanır.
Doğrusu diplomatik girişimlerdir: broş 2013'te Türkiye'ye iade edilmiş ve Uşak Arkeoloji Müzesinde sergilenmeye başlamıştır; Çingene Kızı mozaiğinin kayıp parçaları da Kültür ve Turizm Bakanlığının girişimleriyle getirilmiştir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Diplomatik girişimler sonucunda
"Bir müzayededen satın alınarak" diyen öğrenci kaçırılan eserlerin ancak parayla geri alınabileceğini sanır; kitapta broşun geri dönüşü devletin resmî çabasına bağlanır.
Doğrusu diplomatik girişimlerdir: broş 2013'te Türkiye'ye iade edilmiş ve Uşak Arkeoloji Müzesinde sergilenmeye başlamıştır; Çingene Kızı mozaiğinin kayıp parçaları da Kültür ve Turizm Bakanlığının girişimleriyle getirilmiştir.
2. Kitaptaki bir kaynakta Japon eğitimciler, çocuklara önce ülkelerinin ileri teknolojisini, sonra bombalanan şehirlerini gezdirdiklerini anlatır. Bu iki gezinin birlikte amacı nedir?
"Çocuklarda düşmana karşı öç alma isteği uyandırmak" diyen öğrenci yıkım görüntüsünün amacını kin sanır; oysa eğitimci çocuklara birlik içinde çalışırlarsa kimsenin saldırmaya cesaret edemeyeceğini anlatır.
Doğrusu birlik bilincidir: başarılar çocuğa 'sen de yapabilirsin', yıkım 'birlik olmazsan bu olur' der; Japon eğitimci aynı yolu Çanakkale'yi gezecek Türk gençleri için önerir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Geçmişin başarı ve acılarıyla birlik bilinci uyandırmak
"Çocuklarda düşmana karşı öç alma isteği uyandırmak" diyen öğrenci yıkım görüntüsünün amacını kin sanır; oysa eğitimci çocuklara birlik içinde çalışırlarsa kimsenin saldırmaya cesaret edemeyeceğini anlatır.
Doğrusu birlik bilincidir: başarılar çocuğa 'sen de yapabilirsin', yıkım 'birlik olmazsan bu olur' der; Japon eğitimci aynı yolu Çanakkale'yi gezecek Türk gençleri için önerir.
3. Bir tarihçi bir bölgedeki üç ayaklanmayı yıllarına göre dizdikten sonra her birinin ötekini nasıl hazırladığını araştırmıştır. Tarihçinin yaptığı iş hangi kavramla adlandırılır?
"Takvim düzenlemek" diyen öğrenci zamanla ilgili her işi takvime bağlar; takvim zamanı yıl, ay ve güne bölme yöntemidir, olayları sıraya dizmek değildir.
Olayları öncelik-sonralığına göre dizip aralarındaki sebep-sonuç bağını aramak kronolojidir; kronoloji yalnız sıralama değildir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kronoloji kurmak
"Takvim düzenlemek" diyen öğrenci zamanla ilgili her işi takvime bağlar; takvim zamanı yıl, ay ve güne bölme yöntemidir, olayları sıraya dizmek değildir.
Olayları öncelik-sonralığına göre dizip aralarındaki sebep-sonuç bağını aramak kronolojidir; kronoloji yalnız sıralama değildir.
4. Bir kazı başkanı "Göbeklitepe kazıları Neolitik kültürün tanımını değiştirdiğine göre eski araştırmacılar yanlış çalışmıştır" diyor. Buna göre bu yargı nasıl düzeltilir?
"Neolitik kültürün tanımı değişmemiştir" diyen öğrenci yargıyı, dayandığı olguyu yok sayarak çürütmeye çalışır; tanım gerçekten yeniden yapılmıştır.
Düzeltme iki adımdadır: tanım değişmiştir, ama eski araştırmacılar o gün ellerinde olan kanıtlara uygun çalışmıştı. Tarihsel bilgi yeni bulgular çıktıkça yenilenir; yenilenmesi önceki çalışmanın hatalı olduğunu göstermez.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Eski tanım o günkü kanıta uygundu
"Neolitik kültürün tanımı değişmemiştir" diyen öğrenci yargıyı, dayandığı olguyu yok sayarak çürütmeye çalışır; tanım gerçekten yeniden yapılmıştır.
Düzeltme iki adımdadır: tanım değişmiştir, ama eski araştırmacılar o gün ellerinde olan kanıtlara uygun çalışmıştı. Tarihsel bilgi yeni bulgular çıktıkça yenilenir; yenilenmesi önceki çalışmanın hatalı olduğunu göstermez.
5. Tarihçiyi arşivciden ayıran iş hangisidir?
"Geçmişin bilgisini bugüne taşıması" diyen öğrenci iki işi karıştırır; bilgiyi bugüne taşımak arşivcinin de yaptığı iştir, bu yüzden tarihçiyi ayırt etmez.
Tarihçi bunun ötesinde durmadan "niçin?" diye sorar: olay ve olgular arasındaki neden-sonuç bağlantılarını kurar.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Olayların nedenleri üzerine düşünmesi
"Geçmişin bilgisini bugüne taşıması" diyen öğrenci iki işi karıştırır; bilgiyi bugüne taşımak arşivcinin de yaptığı iştir, bu yüzden tarihçiyi ayırt etmez.
Tarihçi bunun ötesinde durmadan "niçin?" diye sorar: olay ve olgular arasındaki neden-sonuç bağlantılarını kurar.
6. Bir tarihçi, elindeki fermanın gerçekten o döneme ait olup olmadığını belgenin düzeninden ve içeriğinden anlamak istiyor. Tarihçi hangi bilime başvurur?
"Heraldik" diyen öğrenci fermanı görünce üzerindeki mührü düşünür; heraldik belgedeki mühür, arma ve özel işaretlerle ilgilenir, belgenin düzeni ve içeriğiyle değil.
Resmî belgeleri şekil ve içerik bakımından inceleyen bilim diplomatiktir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Diplomatik
"Heraldik" diyen öğrenci fermanı görünce üzerindeki mührü düşünür; heraldik belgedeki mühür, arma ve özel işaretlerle ilgilenir, belgenin düzeni ve içeriğiyle değil.
Resmî belgeleri şekil ve içerik bakımından inceleyen bilim diplomatiktir.
7. Kadeş Savaşı'nda taraflar birbirine kesin üstünlük sağlayamamışken II. Ramses'in tapınak rölyeflerinde kendisini muzaffer bir kral olarak tasvir ettirmesi tarihçiye ne öğretir?
"Olayın dönemine ait kaynakların her zaman güvenilir olduğunu" diyen öğrenci birinci elden olmayı tarafsız olmakla karıştırır; rölyef olayın dönemine aittir ama olayı yaptıranın istediği gibi anlatır.
Bu yüzden her kaynak, dönemine ait olsa bile sorgulanır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Olayın dönemine ait bir kaynağın da taraflı olabileceğini
"Olayın dönemine ait kaynakların her zaman güvenilir olduğunu" diyen öğrenci birinci elden olmayı tarafsız olmakla karıştırır; rölyef olayın dönemine aittir ama olayı yaptıranın istediği gibi anlatır.
Bu yüzden her kaynak, dönemine ait olsa bile sorgulanır.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 7 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (3) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (2) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (2) |
| 2. Senaryo | 6 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (2) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (2) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (2) |
| 3. Senaryo | 7 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (2) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (2) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (3) |
| 4. Senaryo | 7 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (2) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (3) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (2) |
| 5. Senaryo | 6 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (2) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (3) |
| 6. Senaryo | 6 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (3) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (3) |
9. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›