📋 9. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı 3. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 3. senaryoda 7 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 7 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 3. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
2 soru
Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme her senaryodaTAR.9.1.1
-
2 soru
Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme her senaryodaTAR.9.1.2
- 3 soru
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 1. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 3. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Kitaba göre insan, hayatını geçmiş ile gelecek arasında sürdürür. Bu yargının gerekçesi hangisidir?
"Geçmişteki olaylar gelecekte aynen yinelenir" diyen öğrenci tarihin olduğu gibi tekrarlandığını sanır; oysa kitap geçmişi bilmeyi öngörü için gerekli sayar, olayların aynen döneceğini söylemez.
Doğrusu zamanın sürekli akmasıdır: bu cümleyi okumaya başladığın an, okumayı bitirdiğinde geçmiş olmuştur; insan hep geride kalan ile önündeki arasında yaşar.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Yaşanan her an bittiği gibi geçmişe dönüşür
"Geçmişteki olaylar gelecekte aynen yinelenir" diyen öğrenci tarihin olduğu gibi tekrarlandığını sanır; oysa kitap geçmişi bilmeyi öngörü için gerekli sayar, olayların aynen döneceğini söylemez.
Doğrusu zamanın sürekli akmasıdır: bu cümleyi okumaya başladığın an, okumayı bitirdiğinde geçmiş olmuştur; insan hep geride kalan ile önündeki arasında yaşar.
2. Bir kasabadaki eski bir kervansarayın duvarlarına boyayla yazı yazan gençleri gören bir öğrenci, onları uyarıp durumu belediyeye bildirmiştir. Öğrencinin davranışı tarih öğrenmenin kitapta anlatılan hangi faydasına örnektir?
"Gelecekteki tehlikeleri kestirmeyi sağlaması" diyen öğrenci uyarı yapmayı bir tehlikeyi önlemek sanır; oysa öğrencinin korumaya çalıştığı şey insanlar değil, geçmişten kalan bir yapıdır.
Doğrusu kültürel mirasa sahip çıkmaktır: tarihini bilen kişi kervansaray gibi yapıların geçmişin izi olduğunu bilir; kitapta kaçırılan eserlerin yurda geri getirilmesi de aynı bilinçle anlatılır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kültürel mirası benimseyip korumayı sağlaması
"Gelecekteki tehlikeleri kestirmeyi sağlaması" diyen öğrenci uyarı yapmayı bir tehlikeyi önlemek sanır; oysa öğrencinin korumaya çalıştığı şey insanlar değil, geçmişten kalan bir yapıdır.
Doğrusu kültürel mirasa sahip çıkmaktır: tarihini bilen kişi kervansaray gibi yapıların geçmişin izi olduğunu bilir; kitapta kaçırılan eserlerin yurda geri getirilmesi de aynı bilinçle anlatılır.
3. "İstanbul'un 1453 yılında fethedilmesi" ifadesi tarihin temel kavramlarından hangisine örnektir?
"Tarihsel olgu" diyen öğrenci fethin sonuçlarının uzun sürmesine bakar; ayıran şey sonucun uzunluğu değil, gelişmenin kendisinin somut ve özel olmasıdır.
Belirli bir yılda, belirli bir yerde geçen, başı ve sonu belli bu gelişme somut ve özeldir; bu yüzden tarihsel olaydır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Tarihsel olay
"Tarihsel olgu" diyen öğrenci fethin sonuçlarının uzun sürmesine bakar; ayıran şey sonucun uzunluğu değil, gelişmenin kendisinin somut ve özel olmasıdır.
Belirli bir yılda, belirli bir yerde geçen, başı ve sonu belli bu gelişme somut ve özeldir; bu yüzden tarihsel olaydır.
4. Olayların oluş ve akış sırasını belirleyen, düzenli ve dönemli gök olaylarını birim olarak kullanan soyut kavram hangisidir?
"Takvim" diyen öğrenci kavramın kendisini, onu bölmek için kullanılan yöntemle karıştırır; takvim zamanı yıllara, aylara ve günlere bölme yöntemidir.
Gök olaylarını birim alan soyut kavramın adı zamandır; kronoloji ise olayları öncelik-sonralığına göre sıraya dizmektir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Zaman
"Takvim" diyen öğrenci kavramın kendisini, onu bölmek için kullanılan yöntemle karıştırır; takvim zamanı yıllara, aylara ve günlere bölme yöntemidir.
Gök olaylarını birim alan soyut kavramın adı zamandır; kronoloji ise olayları öncelik-sonralığına göre sıraya dizmektir.
5. Bir komutanın savaş sürerken günü gününe tuttuğu defter, kaynak bakımından nasıl adlandırılır?
"Hem yazılı hem ikinci elden kaynak" diyen öğrenci defterin sonradan yayımlanmış olabileceğini düşünür; oysa sınıflandırma, kaydın ne zaman tutulduğuna bakılarak yapılır.
Defter biçim bakımından yazılı, olayın sürdüğü günlerde tutulduğu için de birinci elden kaynaktır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Hem yazılı hem birinci elden kaynak
"Hem yazılı hem ikinci elden kaynak" diyen öğrenci defterin sonradan yayımlanmış olabileceğini düşünür; oysa sınıflandırma, kaydın ne zaman tutulduğuna bakılarak yapılır.
Defter biçim bakımından yazılı, olayın sürdüğü günlerde tutulduğu için de birinci elden kaynaktır.
6. Bir öğrenci "Bu kitapta yüzlerce kaynak kullanılmış, o hâlde verdiği bilgiler doğrudur." diyor. Buna göre öğrencinin yargısında yanlış olan nedir?
"Kullanılan kaynakların kaynakçada gösterilmesi" diyen öğrenci yanlışı doğru olan ara adımda arar; kaynakça vermek doğru bir davranıştır ve çalışmanın güvenilirliğini artırır.
Yanlış olan tek halka şudur: kaynakların her biri sınırlılık, geçerlilik ve güvenilirlik açısından ayrıca sorgulanmadıkça sayıları tek başına bir doğruluk ölçüsü değildir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kaynak sayısının tek başına ölçü sayılması
"Kullanılan kaynakların kaynakçada gösterilmesi" diyen öğrenci yanlışı doğru olan ara adımda arar; kaynakça vermek doğru bir davranıştır ve çalışmanın güvenilirliğini artırır.
Yanlış olan tek halka şudur: kaynakların her biri sınırlılık, geçerlilik ve güvenilirlik açısından ayrıca sorgulanmadıkça sayıları tek başına bir doğruluk ölçüsü değildir.
7. Kadeş Savaşı'nda taraflar birbirine kesin üstünlük sağlayamamışken II. Ramses'in tapınak rölyeflerinde kendisini muzaffer bir kral olarak tasvir ettirmesi tarihçiye ne öğretir?
"Olayın dönemine ait kaynakların her zaman güvenilir olduğunu" diyen öğrenci birinci elden olmayı tarafsız olmakla karıştırır; rölyef olayın dönemine aittir ama olayı yaptıranın istediği gibi anlatır.
Bu yüzden her kaynak, dönemine ait olsa bile sorgulanır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Olayın dönemine ait bir kaynağın da taraflı olabileceğini
"Olayın dönemine ait kaynakların her zaman güvenilir olduğunu" diyen öğrenci birinci elden olmayı tarafsız olmakla karıştırır; rölyef olayın dönemine aittir ama olayı yaptıranın istediği gibi anlatır.
Bu yüzden her kaynak, dönemine ait olsa bile sorgulanır.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 7 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (3) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (2) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (2) |
| 2. Senaryo | 6 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (2) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (2) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (2) |
| 3. Senaryo | 7 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (2) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (2) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (3) |
| 4. Senaryo | 7 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (2) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (3) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (2) |
| 5. Senaryo | 6 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (2) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (3) |
| 6. Senaryo | 6 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (3) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (3) |
9. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›