📋 9. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı 2. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 6 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 2. senaryoda 6 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 7 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 2. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
2 soru
Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme her senaryodaTAR.9.1.1
-
2 soru
Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme her senaryodaTAR.9.1.2
- 2 soru
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 1. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 2. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Kitaptaki röportajda hafızasını kaybeden bir adamın yaşadıkları, geçmişini bilmeyen bir toplumun durumuna benzetilebilir. Bu benzetmenin dayandığı ortak nokta hangisidir?
"Eski olayları hatırlayıp yenilerini unutmak" diyen öğrenci röportajı ters okur; adam bir süre sonra yakın geçmişi hatırlamaya başlamış, eskileri ise hâlâ hatırlayamamıştır.
Doğrusu kimliğin ve davranış yolunun yitirilmesidir: geçmişini bilmeyen toplum da kendini tanıyamaz, neyi niçin yaptığını bilemez; tıpkı adamın kendine kim olduğunu sorması gibi.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kim olduğunu ve nasıl davranacağını bilememek
"Eski olayları hatırlayıp yenilerini unutmak" diyen öğrenci röportajı ters okur; adam bir süre sonra yakın geçmişi hatırlamaya başlamış, eskileri ise hâlâ hatırlayamamıştır.
Doğrusu kimliğin ve davranış yolunun yitirilmesidir: geçmişini bilmeyen toplum da kendini tanıyamaz, neyi niçin yaptığını bilemez; tıpkı adamın kendine kim olduğunu sorması gibi.
2. Bir öğrenci "Tarih bitmiş olaylarla uğraşır, geleceğe dair kararlarımıza katkısı olamaz." diyor. Kitaba göre bu yargı neden yanlıştır?
"Tarih, gelecek olayların zamanını önceden bildirir" diyen öğrenci öngörüyü kehanet sanır; tarih ne olacağını kesin söylemez, olası durumlar hakkında fikir verir.
Doğrusu öngörünün geçmiş bilgisine dayanmasıdır: örneğin bir bölgede geçmişte büyük depremler olduğunu bilen toplum, gelecekte de deprem olabileceğini hesaba katarak bina yapar.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Gelecek için öngörü, geçmişi bilmeyi gerektirir
"Tarih, gelecek olayların zamanını önceden bildirir" diyen öğrenci öngörüyü kehanet sanır; tarih ne olacağını kesin söylemez, olası durumlar hakkında fikir verir.
Doğrusu öngörünün geçmiş bilgisine dayanmasıdır: örneğin bir bölgede geçmişte büyük depremler olduğunu bilen toplum, gelecekte de deprem olabileceğini hesaba katarak bina yapar.
3. Ders kitaplarındaki tarih bilgilerinin zamanla yenilenebilmesinin nedeni nedir?
"Geçmişteki olayların sonradan değişmesi" diyen öğrenci değişeni yanlış yerde arar; geçmiş yaşanıp bitmiştir ve değiştirilemez, değişen şey ona dair bilgimizdir.
Yeni belgeler, arkeolojik bulgular ve yeni bakış açıları tarihsel bilgiyi yeniden değerlendirmeye açar: Göbeklitepe kazıları Neolitik kültürün tanımını değiştirmiştir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Yeni belge ve bulguların ortaya çıkması
"Geçmişteki olayların sonradan değişmesi" diyen öğrenci değişeni yanlış yerde arar; geçmiş yaşanıp bitmiştir ve değiştirilemez, değişen şey ona dair bilgimizdir.
Yeni belgeler, arkeolojik bulgular ve yeni bakış açıları tarihsel bilgiyi yeniden değerlendirmeye açar: Göbeklitepe kazıları Neolitik kültürün tanımını değiştirmiştir.
4. Bir öğrenci "Bir gelişmenin tarihsel önemi varsa o gelişme olaydır" diyor. Buna göre bu yargı nasıl düzeltilir?
"Olgular tarihsel önem taşıyamaz" diyen öğrenci yargıyı tersten savunur; İslamiyet'in yayılışı bir olgudur ve tarihsel önemi büyüktür.
Düzeltme iki adımdadır: tarihsel önem olay ile olguyu ayırmaz, ikisi de önemli olabilir. Ayıran şey gelişmenin somut ve özel mi, yoksa soyut ve genel bir süreç mi olduğudur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Tarihsel önemi olan bir süreç olgudur
"Olgular tarihsel önem taşıyamaz" diyen öğrenci yargıyı tersten savunur; İslamiyet'in yayılışı bir olgudur ve tarihsel önemi büyüktür.
Düzeltme iki adımdadır: tarihsel önem olay ile olguyu ayırmaz, ikisi de önemli olabilir. Ayıran şey gelişmenin somut ve özel mi, yoksa soyut ve genel bir süreç mi olduğudur.
5. Kronoloji ile kimyanın tarih araştırmasına katkısı nasıl ayrılır?
"Kronoloji buluntunun yaşını, kimya olayların sırasını belirler" diyen öğrenci iki katkıyı yer değiştirir; ikisi de tarihle ilgili olduğu için karıştırılır.
Kimya, karbon-14 tarihlendirme yöntemiyle bir buluntunun kaç yıllık olduğunu söyler; kronoloji ise olayları tarihlendirerek birbiri ardına dizer.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kimya buluntunun yaşını, kronoloji olayların sırasını belirler
"Kronoloji buluntunun yaşını, kimya olayların sırasını belirler" diyen öğrenci iki katkıyı yer değiştirir; ikisi de tarihle ilgili olduğu için karıştırılır.
Kimya, karbon-14 tarihlendirme yöntemiyle bir buluntunun kaç yıllık olduğunu söyler; kronoloji ise olayları tarihlendirerek birbiri ardına dizer.
6. Bir öğrenci "Bu kitapta yüzlerce kaynak kullanılmış, o hâlde verdiği bilgiler doğrudur." diyor. Buna göre öğrencinin yargısında yanlış olan nedir?
"Kullanılan kaynakların kaynakçada gösterilmesi" diyen öğrenci yanlışı doğru olan ara adımda arar; kaynakça vermek doğru bir davranıştır ve çalışmanın güvenilirliğini artırır.
Yanlış olan tek halka şudur: kaynakların her biri sınırlılık, geçerlilik ve güvenilirlik açısından ayrıca sorgulanmadıkça sayıları tek başına bir doğruluk ölçüsü değildir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kaynak sayısının tek başına ölçü sayılması
"Kullanılan kaynakların kaynakçada gösterilmesi" diyen öğrenci yanlışı doğru olan ara adımda arar; kaynakça vermek doğru bir davranıştır ve çalışmanın güvenilirliğini artırır.
Yanlış olan tek halka şudur: kaynakların her biri sınırlılık, geçerlilik ve güvenilirlik açısından ayrıca sorgulanmadıkça sayıları tek başına bir doğruluk ölçüsü değildir.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 7 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (3) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (2) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (2) |
| 2. Senaryo | 6 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (2) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (2) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (2) |
| 3. Senaryo | 7 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (2) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (2) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (3) |
| 4. Senaryo | 7 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (2) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (3) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (2) |
| 5. Senaryo | 6 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (2) · Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme (3) |
| 6. Senaryo | 6 | Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme (3) · Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme (3) |
9. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›