📋 8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 1. Dönem 1. Yazılı 3. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 7 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 3. senaryoda 8 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 8 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 3. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
1 soru
Avrupa’daki gelişmelerin yansımaları bağlamında Osmanlı Devleti’nin yirminci yüzyılın başlarındaki siyasi ve sosyal durumunu kavrarİTA.8.1.1
-
1 soru
Mustafa Kemal’in çocukluk ve öğrenim hayatından hareketle onun kişilik özelliklerinin oluşumu hakkında çıkarımlarda bulunur her senaryodaİTA.8.1.2
-
1 soru
Gençlik döneminde Mustafa Kemal’in fikir hayatını etkileyen önemli kişileri ve olayları kavrar her senaryodaİTA.8.1.3
-
1 soru
Mustafa Kemal’in askerlik hayatı ile ilgili olayları ve olguları onun kişilik özellikleri ile ilişkilendirir her senaryodaİTA.8.1.4
-
2 soru
Birinci Dünya Savaşı’nın sebeplerini ve savaşın başlamasına yol açan gelişmeleri kavrar her senaryodaİTA.8.2.1
-
1 soru
Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin durumu hakkında çıkarımlarda bulunurİTA.8.2.2
-
1 soru
Mondros Ateşkes Antlaşması’nın imzalanması ve uygulanması karşısında Osmanlı yönetiminin, Mustafa Kemal’in ve halkın tutumunu analiz ederİTA.8.2.3
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu senaryoya göre hazırlanmış, puanlı ve cevap anahtarlı örnek kâğıt var.
✏️ 3. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Rusya'nın, Slav asıllı milletleri Ortodoksluğu yücelterek kendi öncülüğünde tek yönetim altında birleştirmeyi amaçlayan politikası hangisidir?
Milletlerin birleşmesinden söz edildiği için "Milliyetçilik" seçilirse yanılınır; milliyetçilik her milletin kendi devletini kurma düşüncesidir, Rusya öncülüğünde Ortodoks Slav birliği ise ayrı bir politikadır.
Doğrusu Panslavizm'dir, çünkü bu akım Slav asıllı milletlerin Rusya öncülüğünde ve Ortodoksluk üzerinden birleşmesini amaçlar.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Panslavizm
Milletlerin birleşmesinden söz edildiği için "Milliyetçilik" seçilirse yanılınır; milliyetçilik her milletin kendi devletini kurma düşüncesidir, Rusya öncülüğünde Ortodoks Slav birliği ise ayrı bir politikadır.
Doğrusu Panslavizm'dir, çünkü bu akım Slav asıllı milletlerin Rusya öncülüğünde ve Ortodoksluk üzerinden birleşmesini amaçlar.
2. Bir öğretmen, öğrencilerine milletlerinin geçmişini sevdirir; öğrenciler de zamanla kendilerini bu milletin bir parçası olarak görmeye başlar. Mustafa Kemal'in Manastır yıllarındaki hangi deneyimi bu duruma benzer ve ona ne kazandırmıştır?
Öğretmen etkisi ortak olduğu için ilk okul yılları düşünülürse "Şemsi Efendi'nin etkisiyle okumayı sevmesi – araştırmacı yönünün gelişmesi" seçilir; oysa bu Manastır'dan önce, Selanik'te yaşanmıştı ve konusu millet geçmişi değildir.
Doğrusu Türk tarihine ilgidir, çünkü idadide tarih öğretmeni Mehmet Tevfik (Bilge) Bey'in etkisiyle Türk tarihine ilgi duymuş, okudukları tarih bilincinin ve millî benliğinin oluşmasına katkı sağlamıştır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Bir öğretmeninin etkisiyle Türk tarihine ilgi duyması – millî benliğinin oluşması
Öğretmen etkisi ortak olduğu için ilk okul yılları düşünülürse "Şemsi Efendi'nin etkisiyle okumayı sevmesi – araştırmacı yönünün gelişmesi" seçilir; oysa bu Manastır'dan önce, Selanik'te yaşanmıştı ve konusu millet geçmişi değildir.
Doğrusu Türk tarihine ilgidir, çünkü idadide tarih öğretmeni Mehmet Tevfik (Bilge) Bey'in etkisiyle Türk tarihine ilgi duymuş, okudukları tarih bilincinin ve millî benliğinin oluşmasına katkı sağlamıştır.
3. Mustafa Kemal'in düşünce yapısını etkileyen aydınlardan hangisi "Türk millî şairi" olarak anılır?
Şair unvanları karıştırılırsa "Namık Kemal" seçilir; oysa Namık Kemal "vatan ve hürriyet şairi" olarak anılır.
Doğrusu Mehmet Emin (Yurdakul)'dur, çünkü Türk millî şairi olarak anılır ve Mustafa Kemal'i millî kültür, millî birlik ve beraberlik konularında etkilemiştir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Mehmet Emin
Şair unvanları karıştırılırsa "Namık Kemal" seçilir; oysa Namık Kemal "vatan ve hürriyet şairi" olarak anılır.
Doğrusu Mehmet Emin (Yurdakul)'dur, çünkü Türk millî şairi olarak anılır ve Mustafa Kemal'i millî kültür, millî birlik ve beraberlik konularında etkilemiştir.
4. Mustafa Kemal, Şam'da arkadaşlarıyla kurduğu gizli cemiyetin şubesini açmak için bir süre sonra gizlice Selanik'e gitti. Cemiyetin Suriye'de büyütülmesi yerine bu yolun seçilmesinde etkili olan durum hangisidir?
Selanik'teki görevi o sırada başlamış sanılırsa "Selanik'teki 3. Ordu kurmay şubesine atanmış olması" seçilir; oysa bu atama 1907'dedir, şubeyi açtıktan sonra Suriye'ye dönüp görevine devam etmiştir.
Doğrusu Suriye'deki ortamın uygun olmamasıdır, çünkü Arap kabileleri isyan hâlindeydi ve bölge gizli bir örgütün büyümesine elverişli değildi.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Suriye'deki siyasi ortamın örgütlenmeye uygun olmaması
Selanik'teki görevi o sırada başlamış sanılırsa "Selanik'teki 3. Ordu kurmay şubesine atanmış olması" seçilir; oysa bu atama 1907'dedir, şubeyi açtıktan sonra Suriye'ye dönüp görevine devam etmiştir.
Doğrusu Suriye'deki ortamın uygun olmamasıdır, çünkü Arap kabileleri isyan hâlindeydi ve bölge gizli bir örgütün büyümesine elverişli değildi.
5. İngiltere'nin liderliğinde 1907'de oluşan Üçlü İtilaf'ın öteki iki kurucusu hangileridir?
Savaşta İtilaf safında yer alan her devlet kurucu sanılırsa "Fransa ve İtalya" seçilir; oysa İtalya 1882'de Üçlü İttifak'a katılmıştı, İtilaf safına ancak 1915'te geçti.
Doğrusu Fransa ve Rusya'dır, çünkü Üçlü İtilaf 1907'de İngiltere liderliğinde bu iki devletle oluştu; ABD, Sırbistan gibi devletler savaş sırasında bu safta yer aldı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Fransa ve Rusya
Savaşta İtilaf safında yer alan her devlet kurucu sanılırsa "Fransa ve İtalya" seçilir; oysa İtalya 1882'de Üçlü İttifak'a katılmıştı, İtilaf safına ancak 1915'te geçti.
Doğrusu Fransa ve Rusya'dır, çünkü Üçlü İtilaf 1907'de İngiltere liderliğinde bu iki devletle oluştu; ABD, Sırbistan gibi devletler savaş sırasında bu safta yer aldı.
6. ABD Başkanı Wilson'ın açıkladığı ilkelerde Osmanlı Devleti ile ilgili olarak ne öngörülmüştür?
Özerklik ile bağımsızlık karıştırılırsa "Osmanlı'daki bütün azınlıklara bağımsızlık verilmesi" seçilir; oysa ilkeler azınlıklara bağımsızlık değil, özerklik verilmesini öngörüyordu.
Doğrusu Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelere egemenlik hakkı tanınmasıdır, çünkü Wilson İlkeleri bunu öngörüyor, Osmanlı Devleti'nde yaşayan azınlıklara da özerklik verilmesini istiyordu; yani egemenlik hakkı Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelere bağlanmıştı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelere egemenlik hakkı tanınması
Özerklik ile bağımsızlık karıştırılırsa "Osmanlı'daki bütün azınlıklara bağımsızlık verilmesi" seçilir; oysa ilkeler azınlıklara bağımsızlık değil, özerklik verilmesini öngörüyordu.
Doğrusu Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelere egemenlik hakkı tanınmasıdır, çünkü Wilson İlkeleri bunu öngörüyor, Osmanlı Devleti'nde yaşayan azınlıklara da özerklik verilmesini istiyordu; yani egemenlik hakkı Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelere bağlanmıştı.
7. Çanakkale Cephesi'nde 18 Mart 1915'te hangi gelişme yaşandı?
Deniz ve kara savaşları karıştırılırsa "İtilaf kuvvetleri Gelibolu'ya çıkarma yaptı" seçilir; oysa çıkarma 25 Nisan 1915'te, deniz yenilgisinden sonra yapıldı.
Doğrusu İtilaf donanmasının yenilmesidir; Nusret'in döşediği mayınlar ve Türk topçusu karşısında donanma Boğaz'ı geçemedi.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İtilaf donanması Boğaz'ı geçemeyip yenildi
Deniz ve kara savaşları karıştırılırsa "İtilaf kuvvetleri Gelibolu'ya çıkarma yaptı" seçilir; oysa çıkarma 25 Nisan 1915'te, deniz yenilgisinden sonra yapıldı.
Doğrusu İtilaf donanmasının yenilmesidir; Nusret'in döşediği mayınlar ve Türk topçusu karşısında donanma Boğaz'ı geçemedi.
8. Ateşkesin 5. maddesi Osmanlı ordusu için ne öngörmüştür?
"Askerlerin tümünün terhis edilip ordunun kaldırılması" diyen öğrenci maddedeki istisnayı atlar; sınırların korunması ve iç güvenlik için gereken birlikler terhisin dışındaydı.
Ordunun geri kalanı derhâl terhis edilecekti; Toros tünellerini ve Boğaz istihkâmlarını ise İtilaf devletleri işgal edecekti.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Sınır ve iç güvenlik dışında derhâl terhis edilmesi
"Askerlerin tümünün terhis edilip ordunun kaldırılması" diyen öğrenci maddedeki istisnayı atlar; sınırların korunması ve iç güvenlik için gereken birlikler terhisin dışındaydı.
Ordunun geri kalanı derhâl terhis edilecekti; Toros tünellerini ve Boğaz istihkâmlarını ise İtilaf devletleri işgal edecekti.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 6 | Osmanlı Devleti’nin XX. yüzyılın başlarındaki siyasi ve sosyal durumu · Mustafa Kemal’in çocukluk ve öğrenim hayatı ile kişilik özellikleri · Mustafa Kemal’in fikir hayatını etkileyen kişiler ve olaylar · Mustafa Kemal’in askerlik hayatı ve kişilik özellikleri · Birinci Dünya Savaşı’nın sebepleri ve savaşın başlamasına yol açan gelişmeler · Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin durumu |
| 2. Senaryo | 7 | Avrupa’daki gelişmelerin yansımaları bağlamında Osmanlı Devleti’nin yirminci yüzyılın başlarındaki siyasi ve sosyal durumunu kavrar · Mustafa Kemal’in çocukluk ve öğrenim hayatından hareketle onun kişilik özelliklerinin oluşumu hakkında çıkarımlarda bulunur · Gençlik döneminde Mustafa Kemal’in fikir hayatını etkileyen önemli kişileri ve olayları kavrar · Mustafa Kemal’in askerlik hayatı ile ilgili olayları ve olguları onun kişilik özellikleri ile ilişkilendirir · Birinci Dünya Savaşı’nın sebeplerini ve savaşın başlamasına yol açan gelişmeleri kavrar · Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin durumu hakkında çıkarımlarda bulunur · Mondros Ateşkes Antlaşması karşısındaki tutumlar |
| 3. Senaryo | 8 | Avrupa’daki gelişmelerin yansımaları bağlamında Osmanlı Devleti’nin yirminci yüzyılın başlarındaki siyasi ve sosyal durumunu kavrar · Mustafa Kemal’in çocukluk ve öğrenim hayatından hareketle onun kişilik özelliklerinin oluşumu hakkında çıkarımlarda bulunur · Gençlik döneminde Mustafa Kemal’in fikir hayatını etkileyen önemli kişileri ve olayları kavrar · Mustafa Kemal’in askerlik hayatı ile ilgili olayları ve olguları onun kişilik özellikleri ile ilişkilendirir · Birinci Dünya Savaşı’nın sebeplerini ve savaşın başlamasına yol açan gelişmeleri kavrar (2) · Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin durumu hakkında çıkarımlarda bulunur · Mondros Ateşkes Antlaşması’nın imzalanması ve uygulanması karşısında Osmanlı yönetiminin, Mustafa Kemal’in ve halkın tutumunu analiz eder |
| 4. Senaryo | 6 | Mustafa Kemal’in çocukluk ve öğrenim hayatından hareketle onun kişilik özelliklerinin oluşumu hakkında çıkarımlarda bulunur · Gençlik döneminde Mustafa Kemal’in fikir hayatını etkileyen önemli kişileri ve olayları kavrar · Mustafa Kemal’in askerlik hayatı ile ilgili olayları ve olguları onun kişilik özellikleri ile ilişkilendirir · Birinci Dünya Savaşı’nın sebeplerini ve savaşın başlamasına yol açan gelişmeleri kavrar · Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin durumu hakkında çıkarımlarda bulunur (2) |
| 5. Senaryo | 7 | Avrupa’daki gelişmelerin yansımaları bağlamında Osmanlı Devleti’nin yirminci yüzyılın başlarındaki siyasi ve sosyal durumunu kavrar · Mustafa Kemal’in çocukluk ve öğrenim hayatından hareketle onun kişilik özelliklerinin oluşumu hakkında çıkarımlarda bulunur · Gençlik döneminde Mustafa Kemal’in fikir hayatını etkileyen önemli kişileri ve olayları kavrar · Mustafa Kemal’in askerlik hayatı ile ilgili olayları ve olguları onun kişilik özellikleri ile ilişkilendirir (2) · Birinci Dünya Savaşı’nın sebeplerini ve savaşın başlamasına yol açan gelişmeleri kavrar (2) |
| 6. Senaryo | 8 | Avrupa’daki gelişmelerin yansımaları bağlamında Osmanlı Devleti’nin yirminci yüzyılın başlarındaki siyasi ve sosyal durumunu kavrar · Mustafa Kemal’in çocukluk ve öğrenim hayatından hareketle onun kişilik özelliklerinin oluşumu hakkında çıkarımlarda bulunur · Gençlik döneminde Mustafa Kemal’in fikir hayatını etkileyen önemli kişileri ve olayları kavrar · Mustafa Kemal’in askerlik hayatı ile ilgili olayları ve olguları onun kişilik özellikleri ile ilişkilendirir · Birinci Dünya Savaşı’nın sebeplerini ve savaşın başlamasına yol açan gelişmeleri kavrar · Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin durumu hakkında çıkarımlarda bulunur (2) · Mondros Ateşkes Antlaşması’nın imzalanması ve uygulanması karşısında Osmanlı yönetiminin, Mustafa Kemal’in ve halkın tutumunu analiz eder |
| 7. Senaryo | 8 | Mustafa Kemal’in çocukluk ve öğrenim hayatından hareketle onun kişilik özelliklerinin oluşumu hakkında çıkarımlarda bulunur (2) · Gençlik döneminde Mustafa Kemal’in fikir hayatını etkileyen önemli kişileri ve olayları kavrar (2) · Mustafa Kemal’in askerlik hayatı ile ilgili olayları ve olguları onun kişilik özellikleri ile ilişkilendirir (2) · Birinci Dünya Savaşı’nın sebeplerini ve savaşın başlamasına yol açan gelişmeleri kavrar (2) |