📋 8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 1. Dönem 1. Yazılı 5. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 7 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 5. senaryoda 7 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 8 arasında değişir). Yazılı haftası: 2-13 Kasım 2026. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 5. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
1 soru
Avrupa’daki gelişmelerin yansımaları bağlamında Osmanlı Devleti’nin yirminci yüzyılın başlarındaki siyasi ve sosyal durumunu kavrarİTA.8.1.1
-
1 soru
Mustafa Kemal’in çocukluk ve öğrenim hayatından hareketle onun kişilik özelliklerinin oluşumu hakkında çıkarımlarda bulunur her senaryodaİTA.8.1.2
-
1 soru
Gençlik döneminde Mustafa Kemal’in fikir hayatını etkileyen önemli kişileri ve olayları kavrar her senaryodaİTA.8.1.3
-
2 soru
Mustafa Kemal’in askerlik hayatı ile ilgili olayları ve olguları onun kişilik özellikleri ile ilişkilendirir her senaryodaİTA.8.1.4
-
2 soru
Birinci Dünya Savaşı’nın sebeplerini ve savaşın başlamasına yol açan gelişmeleri kavrar her senaryodaİTA.8.2.1
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
🧾 Açık uçlu örnek yazılı kâğıdı
Bu yazılı için 3. senaryoya göre hazırlanmış örnek kâğıt var; konuları büyük ölçüde aynı.
✏️ 5. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Sanayi İnkılabı ilk olarak hangi ülkede başlamıştır?
İhtilalin yaşandığı ülke ile karıştırılırsa "Fransa" seçilir; oysa Fransa'da yaşanan Fransız İhtilali'dir.
Doğrusu İngiltere'dir, çünkü Sanayi İnkılabı XVIII. yüzyılın ikinci yarısında ilk olarak İngiltere'de başlamış, XIX. yüzyılda başka ülkelere yayılmıştır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İngiltere
İhtilalin yaşandığı ülke ile karıştırılırsa "Fransa" seçilir; oysa Fransa'da yaşanan Fransız İhtilali'dir.
Doğrusu İngiltere'dir, çünkü Sanayi İnkılabı XVIII. yüzyılın ikinci yarısında ilk olarak İngiltere'de başlamış, XIX. yüzyılda başka ülkelere yayılmıştır.
2. Bir öğretmen, öğrencilerine milletlerinin geçmişini sevdirir; öğrenciler de zamanla kendilerini bu milletin bir parçası olarak görmeye başlar. Mustafa Kemal'in Manastır yıllarındaki hangi deneyimi bu duruma benzer ve ona ne kazandırmıştır?
Öğretmen etkisi ortak olduğu için ilk okul yılları düşünülürse "Şemsi Efendi'nin etkisiyle okumayı sevmesi – araştırmacı yönünün gelişmesi" seçilir; oysa bu Manastır'dan önce, Selanik'te yaşanmıştı ve konusu millet geçmişi değildir.
Doğrusu Türk tarihine ilgidir, çünkü idadide tarih öğretmeni Mehmet Tevfik (Bilge) Bey'in etkisiyle Türk tarihine ilgi duymuş, okudukları tarih bilincinin ve millî benliğinin oluşmasına katkı sağlamıştır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Bir öğretmeninin etkisiyle Türk tarihine ilgi duyması – millî benliğinin oluşması
Öğretmen etkisi ortak olduğu için ilk okul yılları düşünülürse "Şemsi Efendi'nin etkisiyle okumayı sevmesi – araştırmacı yönünün gelişmesi" seçilir; oysa bu Manastır'dan önce, Selanik'te yaşanmıştı ve konusu millet geçmişi değildir.
Doğrusu Türk tarihine ilgidir, çünkü idadide tarih öğretmeni Mehmet Tevfik (Bilge) Bey'in etkisiyle Türk tarihine ilgi duymuş, okudukları tarih bilincinin ve millî benliğinin oluşmasına katkı sağlamıştır.
3. Mustafa Kemal, Aydınlanma Çağı düşünürlerinin hangi konulardaki görüşlerinden yararlanmıştır?
Mustafa Kemal'in asker kimliği öne alınırsa "Askerlik ve cephe düzeni" seçilir; oysa bu düşünürler savaş değil yönetim ve toplum üzerine görüşleriyle tanınır.
Doğrusu siyaset, hukuk ve devlettir, çünkü Mustafa Kemal bu düşünürlerin siyaset, hukuk, adalet, toplum ve devlet gibi konulardaki görüşlerinden yararlandı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Siyaset, hukuk ve devlet
Mustafa Kemal'in asker kimliği öne alınırsa "Askerlik ve cephe düzeni" seçilir; oysa bu düşünürler savaş değil yönetim ve toplum üzerine görüşleriyle tanınır.
Doğrusu siyaset, hukuk ve devlettir, çünkü Mustafa Kemal bu düşünürlerin siyaset, hukuk, adalet, toplum ve devlet gibi konulardaki görüşlerinden yararlandı.
4. 31 Mart Olayı'nı bastırmak için Selanik'te kurulan Hareket Ordusu'nun komutanı Mahmut Şevket Paşa'ydı. Mustafa Kemal'in burada üstlendiği görev hangisidir?
Mustafa Kemal'in 1908'de üstlendiği ek görev bu orduyla karıştırılırsa "Demir yolu müfettişliği" seçilir; oysa bu, ayaklanmadan önce Üsküp-Selanik hattında verilen ayrı bir görevdir.
Doğrusu kurmay başkanlığıdır, çünkü Hareket Ordusu'nun komutanı Mahmut Şevket Paşa, kurmay başkanı Mustafa Kemal'di.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kurmay başkanlığı
Mustafa Kemal'in 1908'de üstlendiği ek görev bu orduyla karıştırılırsa "Demir yolu müfettişliği" seçilir; oysa bu, ayaklanmadan önce Üsküp-Selanik hattında verilen ayrı bir görevdir.
Doğrusu kurmay başkanlığıdır, çünkü Hareket Ordusu'nun komutanı Mahmut Şevket Paşa, kurmay başkanı Mustafa Kemal'di.
5. Trablusgarp Savaşı (1911-1912) ile I. Balkan Savaşı'nın nedenleri ve sonuçları birlikte düşünülüyor. Buna göre iki savaş arasındaki ilişkiyi seçenekler arasında en doğru açıklayan hangisidir?
Derne ve Tobruk'taki başarılar savaşın genel görüntüsü sanılırsa "Trablusgarp'taki başarılar Balkan devletlerini caydırmış…" seçilir; oysa Osmanlı bölgeye karadan ve denizden yardım gönderemedi, bu zayıf görüntü Balkan devletlerini cesaretlendirdi.
Doğrusu iki yönlü etkidir, çünkü Balkan savaşının nedenlerinden biri Trablusgarp'taki zayıflıktır; Balkan savaşı başlayınca da Osmanlı Uşi Antlaşması'nı imzalayıp Trablusgarp ve Bingazi'yi bıraktı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Trablusgarp'taki zayıf görüntü Balkan devletlerini cesaretlendirmiş, Balkan savaşının başlaması da Osmanlı'yı barışa yöneltmiştir.
Derne ve Tobruk'taki başarılar savaşın genel görüntüsü sanılırsa "Trablusgarp'taki başarılar Balkan devletlerini caydırmış…" seçilir; oysa Osmanlı bölgeye karadan ve denizden yardım gönderemedi, bu zayıf görüntü Balkan devletlerini cesaretlendirdi.
Doğrusu iki yönlü etkidir, çünkü Balkan savaşının nedenlerinden biri Trablusgarp'taki zayıflıktır; Balkan savaşı başlayınca da Osmanlı Uşi Antlaşması'nı imzalayıp Trablusgarp ve Bingazi'yi bıraktı.
6. 1914 krizi Avusturya-Macaristan ile Sırbistan arasında başladı. Almanya'nın bu krizde Rusya'ya savaş ilan etmesinin temel nedeni hangisidir?
Savaş ilanlarının yönü karıştırılırsa "Rusya'nın önce Almanya'ya savaş açmış olması" seçilir; oysa Rusya, Avusturya-Macaristan'a savaş açtı; Rusya'ya savaş ilan eden Almanya'ydı.
Doğrusu Avusturya-Macaristan'a verdiği garantidir, çünkü ittifaklarla bağlı devletler birbirinin savaşına katıldı; Sırbistan'ı destekleyen ise Rusya'ydı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Avusturya-Macaristan'a garanti vermiş olması
Savaş ilanlarının yönü karıştırılırsa "Rusya'nın önce Almanya'ya savaş açmış olması" seçilir; oysa Rusya, Avusturya-Macaristan'a savaş açtı; Rusya'ya savaş ilan eden Almanya'ydı.
Doğrusu Avusturya-Macaristan'a verdiği garantidir, çünkü ittifaklarla bağlı devletler birbirinin savaşına katıldı; Sırbistan'ı destekleyen ise Rusya'ydı.
7. Savaşın başlarında Fransa'nın Lille şehri büyük hasar gördü; cephe gerisinde çok sayıda sivil kaybı yaşandı. Bu tür kayıpların doğrudan sonucu olarak hangi gelişme yaşanmıştır?
Savaş sonrasında olan her gelişme bu kayıpların sonucu sanılırsa "Yeni bağımsız devletler kuruldu" seçilir; oysa yeni devletler imparatorlukların yıkılmasıyla ortaya çıktı, sivil kayıplarla ilgili değildir.
Doğrusu sivil savunma teşkilatlarıdır, çünkü cephe gerisinde çok sayıda sivil kaybı yaşanması üzerine bu teşkilatlar kuruldu.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Sivil savunma teşkilatları kuruldu
Savaş sonrasında olan her gelişme bu kayıpların sonucu sanılırsa "Yeni bağımsız devletler kuruldu" seçilir; oysa yeni devletler imparatorlukların yıkılmasıyla ortaya çıktı, sivil kayıplarla ilgili değildir.
Doğrusu sivil savunma teşkilatlarıdır, çünkü cephe gerisinde çok sayıda sivil kaybı yaşanması üzerine bu teşkilatlar kuruldu.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 6 | Osmanlı Devleti’nin XX. yüzyılın başlarındaki siyasi ve sosyal durumu · Mustafa Kemal’in çocukluk ve öğrenim hayatı ile kişilik özellikleri · Mustafa Kemal’in fikir hayatını etkileyen kişiler ve olaylar · Mustafa Kemal’in askerlik hayatı ve kişilik özellikleri · Birinci Dünya Savaşı’nın sebepleri ve savaşın başlamasına yol açan gelişmeler · Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin durumu |
| 2. Senaryo | 7 | Avrupa’daki gelişmelerin yansımaları bağlamında Osmanlı Devleti’nin yirminci yüzyılın başlarındaki siyasi ve sosyal durumunu kavrar · Mustafa Kemal’in çocukluk ve öğrenim hayatından hareketle onun kişilik özelliklerinin oluşumu hakkında çıkarımlarda bulunur · Gençlik döneminde Mustafa Kemal’in fikir hayatını etkileyen önemli kişileri ve olayları kavrar · Mustafa Kemal’in askerlik hayatı ile ilgili olayları ve olguları onun kişilik özellikleri ile ilişkilendirir · Birinci Dünya Savaşı’nın sebeplerini ve savaşın başlamasına yol açan gelişmeleri kavrar · Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin durumu hakkında çıkarımlarda bulunur · Mondros Ateşkes Antlaşması karşısındaki tutumlar |
| 3. Senaryo | 8 | Avrupa’daki gelişmelerin yansımaları bağlamında Osmanlı Devleti’nin yirminci yüzyılın başlarındaki siyasi ve sosyal durumunu kavrar · Mustafa Kemal’in çocukluk ve öğrenim hayatından hareketle onun kişilik özelliklerinin oluşumu hakkında çıkarımlarda bulunur · Gençlik döneminde Mustafa Kemal’in fikir hayatını etkileyen önemli kişileri ve olayları kavrar · Mustafa Kemal’in askerlik hayatı ile ilgili olayları ve olguları onun kişilik özellikleri ile ilişkilendirir · Birinci Dünya Savaşı’nın sebeplerini ve savaşın başlamasına yol açan gelişmeleri kavrar (2) · Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin durumu hakkında çıkarımlarda bulunur · Mondros Ateşkes Antlaşması’nın imzalanması ve uygulanması karşısında Osmanlı yönetiminin, Mustafa Kemal’in ve halkın tutumunu analiz eder |
| 4. Senaryo | 6 | Mustafa Kemal’in çocukluk ve öğrenim hayatından hareketle onun kişilik özelliklerinin oluşumu hakkında çıkarımlarda bulunur · Gençlik döneminde Mustafa Kemal’in fikir hayatını etkileyen önemli kişileri ve olayları kavrar · Mustafa Kemal’in askerlik hayatı ile ilgili olayları ve olguları onun kişilik özellikleri ile ilişkilendirir · Birinci Dünya Savaşı’nın sebeplerini ve savaşın başlamasına yol açan gelişmeleri kavrar · Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin durumu hakkında çıkarımlarda bulunur (2) |
| 5. Senaryo | 7 | Avrupa’daki gelişmelerin yansımaları bağlamında Osmanlı Devleti’nin yirminci yüzyılın başlarındaki siyasi ve sosyal durumunu kavrar · Mustafa Kemal’in çocukluk ve öğrenim hayatından hareketle onun kişilik özelliklerinin oluşumu hakkında çıkarımlarda bulunur · Gençlik döneminde Mustafa Kemal’in fikir hayatını etkileyen önemli kişileri ve olayları kavrar · Mustafa Kemal’in askerlik hayatı ile ilgili olayları ve olguları onun kişilik özellikleri ile ilişkilendirir (2) · Birinci Dünya Savaşı’nın sebeplerini ve savaşın başlamasına yol açan gelişmeleri kavrar (2) |
| 6. Senaryo | 8 | Avrupa’daki gelişmelerin yansımaları bağlamında Osmanlı Devleti’nin yirminci yüzyılın başlarındaki siyasi ve sosyal durumunu kavrar · Mustafa Kemal’in çocukluk ve öğrenim hayatından hareketle onun kişilik özelliklerinin oluşumu hakkında çıkarımlarda bulunur · Gençlik döneminde Mustafa Kemal’in fikir hayatını etkileyen önemli kişileri ve olayları kavrar · Mustafa Kemal’in askerlik hayatı ile ilgili olayları ve olguları onun kişilik özellikleri ile ilişkilendirir · Birinci Dünya Savaşı’nın sebeplerini ve savaşın başlamasına yol açan gelişmeleri kavrar · Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin durumu hakkında çıkarımlarda bulunur (2) · Mondros Ateşkes Antlaşması’nın imzalanması ve uygulanması karşısında Osmanlı yönetiminin, Mustafa Kemal’in ve halkın tutumunu analiz eder |
| 7. Senaryo | 8 | Mustafa Kemal’in çocukluk ve öğrenim hayatından hareketle onun kişilik özelliklerinin oluşumu hakkında çıkarımlarda bulunur (2) · Gençlik döneminde Mustafa Kemal’in fikir hayatını etkileyen önemli kişileri ve olayları kavrar (2) · Mustafa Kemal’in askerlik hayatı ile ilgili olayları ve olguları onun kişilik özellikleri ile ilişkilendirir (2) · Birinci Dünya Savaşı’nın sebeplerini ve savaşın başlamasına yol açan gelişmeleri kavrar (2) |