📋 8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 1. Dönem 2. Yazılı 5. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 7 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 5. senaryoda 7 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 8 arasında değişir). Yazılı haftası: 4-15 Ocak 2027. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 5. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
1 soru
Mondros Ateşkes Antlaşması’nın imzalanması ve uygulanması karşısında Osmanlı yönetiminin, Mustafa Kemal’in ve halkın tutumunu analiz ederİTA.8.2.3
-
1 soru
Kuvâ-yı Millîye’nin oluşum sürecini ve sonrasında meydana gelen gelişmeleri kavrar her senaryodaİTA.8.2.4
-
1 soru
Millî Mücadele’nin hazırlık döneminde Mustafa Kemal’in yaptığı çalışmaları analiz eder her senaryodaİTA.8.2.5
-
2 soru
Misakımillî’nin kabulünü ve Büyük Millet Meclisinin açılışını vatanın bütünlüğü esası ile “ulusal egemenlik” ve “tam bağımsızlık” ilkeleri ile ilişkilendirir her senaryodaİTA.8.2.6
-
1 soru
Büyük Millet Meclisine karşı ayaklanmalar ile ayaklanmaların bastırılması için alınan tedbirleri analiz ederİTA.8.2.7
-
1 soru
Mustafa Kemal’in ve Türk milletinin Sevr Antlaşması’na karşı tepkilerini değerlendirirİTA.8.2.8
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
✏️ 5. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Damat Ferit Paşa Hükûmeti'nin işgaller karşısında sessiz kalmayı seçmesinin dayanağı hangi düşünceydi?
"Ateşkesin aleyhe uygulanabilecek maddeler içerdiği" diyen öğrenci hükûmeti uyaranların görüşünü hükûmetin görüşü sanır; bu uyarıyı Mustafa Kemal ve vatansever aydınlar yapıyordu.
Damat Ferit işgalleri geçici sayıyor, İtilaf'ı özellikle de İngilizleri kızdırmamak için sessiz kalınmasını istiyordu.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İşgallerin geçici olup İtilaf'ı kızdırmamak gerektiği
"Ateşkesin aleyhe uygulanabilecek maddeler içerdiği" diyen öğrenci hükûmeti uyaranların görüşünü hükûmetin görüşü sanır; bu uyarıyı Mustafa Kemal ve vatansever aydınlar yapıyordu.
Damat Ferit işgalleri geçici sayıyor, İtilaf'ı özellikle de İngilizleri kızdırmamak için sessiz kalınmasını istiyordu.
2. Bir bölgede silahlı çeteler köylere saldırarak Türk halkını yaşadığı yerlerden göç etmeye zorladı. Bu çeteler bölgede güvenliği de bozdu. Buna göre azınlık cemiyetlerinin bu eylemlerle ulaşmaya çalıştığı iki sonuç hangisidir?
Güvenliği bozmanın amacı bilinmezse "Nüfus üstünlüğü kazanmak ve işgal devletlerinin bölgeye girmesini önlemek" seçilir; oysa azınlık cemiyetleri işgal devletlerinden destek aldı ve güvenliği bozarak onlara bölgeyi işgal etme gerekçesi hazırlamaya çalıştı.
Doğrusu nüfus üstünlüğü ve 7. maddedir, çünkü Türk halkını göçe zorlayarak Wilson İlkeleri'ndeki nüfus üstünlüğü prensibini, güvenliği bozarak da Mondros'un 7. maddesinin uygulanmasına ortam hazırlamaya çalıştılar.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Nüfus üstünlüğü kazanmak ve Mondros'un 7. maddesine ortam hazırlamak
Güvenliği bozmanın amacı bilinmezse "Nüfus üstünlüğü kazanmak ve işgal devletlerinin bölgeye girmesini önlemek" seçilir; oysa azınlık cemiyetleri işgal devletlerinden destek aldı ve güvenliği bozarak onlara bölgeyi işgal etme gerekçesi hazırlamaya çalıştı.
Doğrusu nüfus üstünlüğü ve 7. maddedir, çünkü Türk halkını göçe zorlayarak Wilson İlkeleri'ndeki nüfus üstünlüğü prensibini, güvenliği bozarak da Mondros'un 7. maddesinin uygulanmasına ortam hazırlamaya çalıştılar.
3. Amasya Görüşmeleri, Temsil Heyeti ile İstanbul Hükûmeti'nin temsilcisi arasında protokollerin imzalanmasıyla sonuçlanmıştır. Bu görüşmeler Millî Mücadele için kazançlı sayılır. Bu kazancın en önemli göstergesi hangisidir?
Görüşmelerin hükûmeti mücadeleye kattığı sanılırsa "İstanbul Hükûmeti'nin Millî Mücadele'ye doğrudan katılması" seçilir; oysa İstanbul Hükûmeti Millî Mücadele'nin içine çekilememiş, yalnız olumsuz tutumu bir süre engellenmiştir.
Doğrusu Temsil Heyeti'nin muhatap alınmasıdır, çünkü İstanbul Hükûmeti onunla görüşerek varlığını resmen tanımış, mücadele de böylece hukuki bir nitelik kazanmıştır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Temsil Heyeti'nin İstanbul Hükûmeti'nce muhatap alınması
Görüşmelerin hükûmeti mücadeleye kattığı sanılırsa "İstanbul Hükûmeti'nin Millî Mücadele'ye doğrudan katılması" seçilir; oysa İstanbul Hükûmeti Millî Mücadele'nin içine çekilememiş, yalnız olumsuz tutumu bir süre engellenmiştir.
Doğrusu Temsil Heyeti'nin muhatap alınmasıdır, çünkü İstanbul Hükûmeti onunla görüşerek varlığını resmen tanımış, mücadele de böylece hukuki bir nitelik kazanmıştır.
4. Misakımillî'nin hangi kararı, yabancılara tanınmış ayrıcalıklara karşı çıkılarak ekonomik bağımsızlıktan ödün verilmeyeceğini en açık biçimde gösterir?
Boğazların ticarete açılması ekonomik bir konu diye "Boğazlar konusunda Osmanlı Devleti'nin söz sahibi olması" seçilirse yanılınır; o karar yabancı ayrıcalıklarını değil, Boğazlar üzerinde kimin karar vereceğini düzenler.
Doğrusu kapitülasyonların kaldırılmasıdır, çünkü kapitülasyonlar yabancılara tanınmış ve siyasi, adli, mali gelişmeyi engelleyen sınırlamalardır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Kapitülasyonların kaldırılacak olması
Boğazların ticarete açılması ekonomik bir konu diye "Boğazlar konusunda Osmanlı Devleti'nin söz sahibi olması" seçilirse yanılınır; o karar yabancı ayrıcalıklarını değil, Boğazlar üzerinde kimin karar vereceğini düzenler.
Doğrusu kapitülasyonların kaldırılmasıdır, çünkü kapitülasyonlar yabancılara tanınmış ve siyasi, adli, mali gelişmeyi engelleyen sınırlamalardır.
5. I. Ali Rıza Paşa Hükûmeti'nin istifası II. Misakımillî'nin dünyaya ilan edilmesi III. Temsil Heyeti'nin görevinin sona ermesi IV. Mustafa Kemal'in ülke genelinde seçim isteyen genelgesi Bu olayların oluş sırası hangisidir?
İstifanın Misakımillî'den önce olduğu sanılırsa "I - II - IV - III" seçilir; oysa Ali Rıza Paşa Hükûmeti, İtilaf devletlerinin Misakımillî'ye karşı baskıları sonucunda 3 Mart 1920'de istifa etti.
Doğrusu II - I - IV - III'tür, çünkü ilan 17 Şubat, istifa 3 Mart, genelge 19 Mart 1920'dedir; Temsil Heyeti'nin görevi de 23 Nisan 1920'de BMM açılınca sona erdi.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: II - I - IV - III
İstifanın Misakımillî'den önce olduğu sanılırsa "I - II - IV - III" seçilir; oysa Ali Rıza Paşa Hükûmeti, İtilaf devletlerinin Misakımillî'ye karşı baskıları sonucunda 3 Mart 1920'de istifa etti.
Doğrusu II - I - IV - III'tür, çünkü ilan 17 Şubat, istifa 3 Mart, genelge 19 Mart 1920'dedir; Temsil Heyeti'nin görevi de 23 Nisan 1920'de BMM açılınca sona erdi.
6. İşgallerin yayıldığı bir dönemde bir grup ileri gelen, "Kendi gücümüzle kurtulamayız, güçlü bir devletin koruması altına girmeliyiz." diyerek meclise karşı çıkanları destekliyor. Bu tutum, ayaklanmaların hangi nedenine örnektir?
Meclise karşı çıkanları desteklemenin her durumda dış kışkırtmadan doğduğu sanılırsa "İtilaf devletlerinin halkı meclise karşı kışkırtması" seçilir; oysa sözlerde bir kışkırtma değil, kurtuluşu başka bir devletin korumasında gören bir inanç vardır.
Doğrusu manda ve himaye fikridir, çünkü işgaller karşısında tam bağımsızlığa inancını yitiren bazı çevreler güçlü bir devletin korumasını kurtuluş yolu saydı.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Manda ve himayenin kurtuluş yolu olarak görülmesi
Meclise karşı çıkanları desteklemenin her durumda dış kışkırtmadan doğduğu sanılırsa "İtilaf devletlerinin halkı meclise karşı kışkırtması" seçilir; oysa sözlerde bir kışkırtma değil, kurtuluşu başka bir devletin korumasında gören bir inanç vardır.
Doğrusu manda ve himaye fikridir, çünkü işgaller karşısında tam bağımsızlığa inancını yitiren bazı çevreler güçlü bir devletin korumasını kurtuluş yolu saydı.
7. Sevr Antlaşması uygulanmış olsaydı bir tüccar sırasıyla Konya, Adana ve Mardin'e uğradığında hangi devletlere bırakılmış ya da hangi devletin nüfuz bölgesinde kalmış topraklardan geçmiş olurdu?
Mardin, Arap topraklarına yakın olduğu için İngiliz manda bölgesine katılırsa "İtalya - Fransa - İngiltere" bulunur; oysa İngiliz mandası Irak ve Ürdün gibi Arap topraklarını kapsıyordu, Mardin Fransa'ya verilecekti.
Doğrusu İtalya - Fransa - Fransa'dır, çünkü Konya İtalya'ya bırakılacak, Adana'dan başlayan bölge Fransız nüfuz bölgesi olacak, Antep, Urfa ve Mardin de Fransa'ya verilecekti.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İtalya - Fransa - Fransa
Mardin, Arap topraklarına yakın olduğu için İngiliz manda bölgesine katılırsa "İtalya - Fransa - İngiltere" bulunur; oysa İngiliz mandası Irak ve Ürdün gibi Arap topraklarını kapsıyordu, Mardin Fransa'ya verilecekti.
Doğrusu İtalya - Fransa - Fransa'dır, çünkü Konya İtalya'ya bırakılacak, Adana'dan başlayan bölge Fransız nüfuz bölgesi olacak, Antep, Urfa ve Mardin de Fransa'ya verilecekti.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 6 | Kuvâ-yı Millîye’nin oluşum süreci ve sonrasındaki gelişmeler · Millî Mücadele’nin hazırlık döneminde Mustafa Kemal’in yaptığı çalışmalar (2) · Misakımillî’nin kabulü ve Büyük Millet Meclisinin açılışı · BMM’ye karşı ayaklanmalar ve alınan tedbirler · Sevr Antlaşması’na karşı tepkiler |
| 2. Senaryo | 7 | Mondros Ateşkes Antlaşması karşısındaki tutumlar · Kuvâ-yı Millîye · Millî Mücadele’nin hazırlık dönemi · Misakımillî ve BMM’nin açılışı · BMM’ye karşı ayaklanmalar · Sevr Antlaşması’na karşı tepkiler · Doğu ve Güney Cepheleri |
| 3. Senaryo | 8 | Kuvâ-yı Millîye’nin oluşum sürecini ve sonrasında meydana gelen gelişmeleri kavrar · Millî Mücadele’nin hazırlık döneminde Mustafa Kemal’in yaptığı çalışmaları analiz eder · Misakımillî’nin kabulünü ve Büyük Millet Meclisinin açılışını vatanın bütünlüğü esası ile “ulusal egemenlik” ve “tam bağımsızlık” ilkeleri ile ilişkilendirir · Büyük Millet Meclisine karşı ayaklanmalar ile ayaklanmaların bastırılması için alınan tedbirleri analiz eder · Mustafa Kemal’in ve Türk milletinin Sevr Antlaşması’na karşı tepkilerini değerlendirir · Doğu ve Güney Cepheleri (2) · Batı Cephesi |
| 4. Senaryo | 6 | Mondros Ateşkes Antlaşması’nın imzalanması ve uygulanması karşısında Osmanlı yönetiminin, Mustafa Kemal’in ve halkın tutumunu analiz eder · Kuvâ-yı Millîye’nin oluşum sürecini ve sonrasında meydana gelen gelişmeleri kavrar · Millî Mücadele’nin hazırlık döneminde Mustafa Kemal’in yaptığı çalışmaları analiz eder · Misakımillî’nin kabulünü ve Büyük Millet Meclisinin açılışını vatanın bütünlüğü esası ile “ulusal egemenlik” ve “tam bağımsızlık” ilkeleri ile ilişkilendirir (2) · Büyük Millet Meclisine karşı ayaklanmalar ile ayaklanmaların bastırılması için alınan tedbirleri analiz eder |
| 5. Senaryo | 7 | Mondros Ateşkes Antlaşması’nın imzalanması ve uygulanması karşısında Osmanlı yönetiminin, Mustafa Kemal’in ve halkın tutumunu analiz eder · Kuvâ-yı Millîye’nin oluşum sürecini ve sonrasında meydana gelen gelişmeleri kavrar · Millî Mücadele’nin hazırlık döneminde Mustafa Kemal’in yaptığı çalışmaları analiz eder · Misakımillî’nin kabulünü ve Büyük Millet Meclisinin açılışını vatanın bütünlüğü esası ile “ulusal egemenlik” ve “tam bağımsızlık” ilkeleri ile ilişkilendirir (2) · Büyük Millet Meclisine karşı ayaklanmalar ile ayaklanmaların bastırılması için alınan tedbirleri analiz eder · Mustafa Kemal’in ve Türk milletinin Sevr Antlaşması’na karşı tepkilerini değerlendirir |
| 6. Senaryo | 8 | Kuvâ-yı Millîye’nin oluşum sürecini ve sonrasında meydana gelen gelişmeleri kavrar (2) · Millî Mücadele’nin hazırlık döneminde Mustafa Kemal’in yaptığı çalışmaları analiz eder · Misakımillî’nin kabulünü ve Büyük Millet Meclisinin açılışını vatanın bütünlüğü esası ile “ulusal egemenlik” ve “tam bağımsızlık” ilkeleri ile ilişkilendirir · Büyük Millet Meclisine karşı ayaklanmalar ile ayaklanmaların bastırılması için alınan tedbirleri analiz eder · Mustafa Kemal’in ve Türk milletinin Sevr Antlaşması’na karşı tepkilerini değerlendirir · Doğu ve Güney Cepheleri · Batı Cephesi |
| 7. Senaryo | 8 | Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin durumu · Mondros Ateşkes Antlaşması karşısındaki tutumlar · Kuvâ-yı Millîye · Millî Mücadele’nin hazırlık dönemi · Misakımillî ve BMM’nin açılışı · Sevr Antlaşması’na karşı tepkiler · Doğu ve Güney Cepheleri · Batı Cephesi |