📋 9. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı 1. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 9 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 1. senaryoda 7 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 9 arasında değişir). Yazılı haftası: 4-15 Ocak 2027. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 1. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
1 soru
Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilmeKİM.9.1.3
-
1 soru
Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilmeKİM.9.1.5
-
1 soru
Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.1.6
-
1 soru
İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.1.7Bu kazanımın sitede ayrı sayfası yok; ders kitabından çalış.
-
2 soru
Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme her senaryodaKİM.9.1.8
-
1 soru
Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.2.1
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
✏️ 1. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Bohr modeline göre bir atomdaki n = 2 ve n = 4 enerji düzeyleri karşılaştırıldığında hangisi doğrudur?
Çekirdekten uzaklaştıkça elektronun "zayıfladığı" ve enerjisinin azaldığı sanılırsa "n = 4 düzeyi çekirdeğe daha uzak ve daha düşük enerjilidir." seçilir; oysa Bohr modelinde çekirdekten uzaklaştıkça yörüngenin ve elektronun enerjisi artar.
Doğrusu n = 4'ün daha uzak ve daha yüksek enerjili olmasıdır, çünkü n değeri çekirdeğe yakınlık sırasıyla büyür ve uzak düzeyin enerjisi daha yüksektir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: n = 4 düzeyi çekirdeğe daha uzak ve daha yüksek enerjilidir.
Çekirdekten uzaklaştıkça elektronun "zayıfladığı" ve enerjisinin azaldığı sanılırsa "n = 4 düzeyi çekirdeğe daha uzak ve daha düşük enerjilidir." seçilir; oysa Bohr modelinde çekirdekten uzaklaştıkça yörüngenin ve elektronun enerjisi artar.
Doğrusu n = 4'ün daha uzak ve daha yüksek enerjili olmasıdır, çünkü n değeri çekirdeğe yakınlık sırasıyla büyür ve uzak düzeyin enerjisi daha yüksektir.
2. Temel hâldeki ₂₂Ti atomunun elektron dağılımı Aufbau ilkesine göre yazılıyor. Buna göre bu atomun üçüncü temel enerji seviyesinde kaç elektron bulunur?
"12" diyen öğrenci 3p'den sonra 3d'yi doldurur (3d⁴); oysa 4s, 3d'den önce dolar ve 4 elektronun ikisini alır.
Dağılım 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d²'dir. 3d sonra dolsa da üçüncü seviyeye aittir: 3s² + 3p⁶ + 3d² = 10 elektron.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 10
"12" diyen öğrenci 3p'den sonra 3d'yi doldurur (3d⁴); oysa 4s, 3d'den önce dolar ve 4 elektronun ikisini alır.
Dağılım 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d²'dir. 3d sonra dolsa da üçüncü seviyeye aittir: 3s² + 3p⁶ + 3d² = 10 elektron.
3. Halojenlerden hangisi oda sıcaklığında sıvıdır?
"İyot" diyen öğrenci yaraya sürülen sıvı iyot tentürünü saf iyot sanır; o bir çözeltidir, iyot oda sıcaklığında katıdır.
Oda sıcaklığında flor ve klor gaz, brom sıvı, iyot katıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Brom
"İyot" diyen öğrenci yaraya sürülen sıvı iyot tentürünü saf iyot sanır; o bir çözeltidir, iyot oda sıcaklığında katıdır.
Oda sıcaklığında flor ve klor gaz, brom sıvı, iyot katıdır.
4. Bir atom için I. İE₂, İE₁'den büyüktür; II. İE₂'de elektron pozitif bir iyondan koparılır; III. İlk elektron gidince proton sayısı artar. Bu yargılardan hangileri doğrudur?
"I, II ve III" diyen öğrenci İE₂'nin büyük olmasını katyonda protonun artmasına bağlar; iyon oluşurken proton sayısı değişmez, yalnız elektron azalır.
İkinci elektron X⁺ iyonundan koparılır (II); proton sayısı aynıyken daha az elektron kaldığı için elektronlar daha güçlü çekilir ve İE₂ İE₁'den büyük olur (I). III yanlıştır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: I ve II
"I, II ve III" diyen öğrenci İE₂'nin büyük olmasını katyonda protonun artmasına bağlar; iyon oluşurken proton sayısı değişmez, yalnız elektron azalır.
İkinci elektron X⁺ iyonundan koparılır (II); proton sayısı aynıyken daha az elektron kaldığı için elektronlar daha güçlü çekilir ve İE₂ İE₁'den büyük olur (I). III yanlıştır.
5. 2. periyottaki X, Y ve Z elementlerinin elektronegatiflik değerleri sırasıyla 2,04; 3,44 ve 0,98'dir. Buna göre bu üç elementin atom yarıçaplarının büyükten küçüğe sıralanışı hangisidir?
"Y > X > Z" diyen öğrenci elektronegatifliği büyük olan atomun yarıçapının da büyük olduğunu sanır; ikisi periyotta ters yönde değişir.
Aynı periyotta elektronegatiflik sağa doğru artar: Z (0,98) en solda, X (2,04) ortada, Y (3,44) en sağdadır. Periyotta sağa gidildikçe yarıçap azaldığı için Z > X > Y olur (Li 152, B 85, O 73 pm).
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Z > X > Y
"Y > X > Z" diyen öğrenci elektronegatifliği büyük olan atomun yarıçapının da büyük olduğunu sanır; ikisi periyotta ters yönde değişir.
Aynı periyotta elektronegatiflik sağa doğru artar: Z (0,98) en solda, X (2,04) ortada, Y (3,44) en sağdadır. Periyotta sağa gidildikçe yarıçap azaldığı için Z > X > Y olur (Li 152, B 85, O 73 pm).
6. Metallerde serbest dolaşan valans elektronlarını açıklayan model hangisidir?
Valans elektronları komşu atomların orbitallerinde serbestçe hareket eder.
Bu durum elektron denizi modeliyle gösterilir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Elektron denizi modeli
Valans elektronları komşu atomların orbitallerinde serbestçe hareket eder.
Bu durum elektron denizi modeliyle gösterilir.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 7 | Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme |
| 2. Senaryo | 6 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme |
| 3. Senaryo | 6 | Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 4. Senaryo | 7 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 5. Senaryo | 7 | Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 6. Senaryo | 8 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 7. Senaryo | 8 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 8. Senaryo | 9 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 9. Senaryo | 9 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
9. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›