📋 9. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı 7. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 9 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 7. senaryoda 8 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 9 arasında değişir). Yazılı haftası: 4-15 Ocak 2027. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 7. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
1 soru
Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilmeKİM.9.1.5
-
1 soru
Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.1.6
-
1 soru
İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.1.7Bu kazanımın sitede ayrı sayfası yok; ders kitabından çalış.
-
1 soru
Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme her senaryodaKİM.9.1.8
-
1 soru
Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.2.1
-
2 soru
İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilmeKİM.9.2.2
-
1 soru
Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilmeKİM.9.2.3
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
✏️ 7. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Dördüncü temel enerji seviyesinde en fazla kaç elektron bulunabilir?
"18" diyen öğrenci f orbitallerini unutup yalnız 4s, 4p ve 4d'yi sayar: (1 + 3 + 5) × 2 = 18.
Dördüncü seviyede 4s, 4p, 4d ve 4f vardır: 1 + 3 + 5 + 7 = 16 orbital. Her orbital en fazla 2 elektron aldığından 16 × 2 = 32 elektron bulunabilir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 32
"18" diyen öğrenci f orbitallerini unutup yalnız 4s, 4p ve 4d'yi sayar: (1 + 3 + 5) × 2 = 18.
Dördüncü seviyede 4s, 4p, 4d ve 4f vardır: 1 + 3 + 5 + 7 = 16 orbital. Her orbital en fazla 2 elektron aldığından 16 × 2 = 32 elektron bulunabilir.
2. Aynı periyotta bulunan elementlerin elektron dizilimlerinde ortak olan nedir?
"Valans elektronlarının sayısı" diyen öğrenci periyodu grupla karıştırır; valans elektron sayısı aynı olanlar aynı A grubunda alt alta dizilir.
Periyot numarasını dizilimdeki en yüksek temel enerji düzeyi verir; örneğin ₁₁Na (3s¹) ile ₁₇Cl (3s² 3p⁵) farklı gruplarda olduğu hâlde ikisinin de en yüksek düzeyi 3'tür.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: En yüksek temel enerji düzeyi
"Valans elektronlarının sayısı" diyen öğrenci periyodu grupla karıştırır; valans elektron sayısı aynı olanlar aynı A grubunda alt alta dizilir.
Periyot numarasını dizilimdeki en yüksek temel enerji düzeyi verir; örneğin ₁₁Na (3s¹) ile ₁₇Cl (3s² 3p⁵) farklı gruplarda olduğu hâlde ikisinin de en yüksek düzeyi 3'tür.
3. ₁₇Cl⁻, ₁₉K⁺, ₂₀Ca²⁺ ve ₁₂Mg²⁺ tanecikleri veriliyor. Buna göre bunlardan birbiriyle izoelektronik olanlar arasında yarıçapı en küçük olan hangisidir?
"Mg²⁺" diyen öğrenci önce izoelektronik olanları ayırmayı atlar; Mg²⁺ 10 elektronludur, öbür üçü ise 18 elektronludur.
Cl⁻ (17 proton), K⁺ (19 proton) ve Ca²⁺ (20 proton) 18'er elektronludur; proton sayısı en büyük olan Ca²⁺ elektronlarını en güçlü çeker, yarıçapı en küçüktür (Cl⁻ 181, K⁺ 133, Ca²⁺ 99 pm).
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Ca²⁺
"Mg²⁺" diyen öğrenci önce izoelektronik olanları ayırmayı atlar; Mg²⁺ 10 elektronludur, öbür üçü ise 18 elektronludur.
Cl⁻ (17 proton), K⁺ (19 proton) ve Ca²⁺ (20 proton) 18'er elektronludur; proton sayısı en büyük olan Ca²⁺ elektronlarını en güçlü çeker, yarıçapı en küçüktür (Cl⁻ 181, K⁺ 133, Ca²⁺ 99 pm).
4. Metalik bağ hangi tanecikler arasındaki elektrostatik çekimle oluşur?
Metal atomları valans elektronlarını zayıf çeker; elektronlar serbestçe dolaşır.
Pozitif metal iyonları ile serbest elektronlar arasındaki çekim metalik bağdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Metal katyonları ile serbest valans elektronları
Metal atomları valans elektronlarını zayıf çeker; elektronlar serbestçe dolaşır.
Pozitif metal iyonları ile serbest elektronlar arasındaki çekim metalik bağdır.
5. Na⁺ ve PO₄³⁻ iyonlarından oluşan bileşiğin formülü hangisidir?
İyonlar: Na⁺ ve PO₄³⁻.
Toplam yük sıfır olmalı: 3 × (+1) + 1 × (−3) = 0.
Formül: Na₃PO₄.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Na₃PO₄
İyonlar: Na⁺ ve PO₄³⁻.
Toplam yük sıfır olmalı: 3 × (+1) + 1 × (−3) = 0.
Formül: Na₃PO₄.
6. K⁺ ve Cl⁻ iyonlarından oluşan bileşiğin formülü hangisidir?
İyonlar: K⁺ ve Cl⁻.
Toplam yük sıfır olmalı: 1 × (+1) + 1 × (−1) = 0.
Formül: KCl.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: KCl
İyonlar: K⁺ ve Cl⁻.
Toplam yük sıfır olmalı: 1 × (+1) + 1 × (−1) = 0.
Formül: KCl.
7. İki hidrojen atomunun çekirdekleri arasındaki uzaklık 74 pm olduğunda sistemin potansiyel enerjisi için ne söylenebilir?
Atomlar yaklaşırken çekme kuvvetleri potansiyel enerjiyi azaltır.
74 pm'de itme ve çekme dengelenir, enerji en düşüktür; bu uzaklık bağ uzunluğudur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: En düşük değerdedir
Atomlar yaklaşırken çekme kuvvetleri potansiyel enerjiyi azaltır.
74 pm'de itme ve çekme dengelenir, enerji en düşüktür; bu uzaklık bağ uzunluğudur.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 7 | Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme |
| 2. Senaryo | 6 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme |
| 3. Senaryo | 6 | Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 4. Senaryo | 7 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 5. Senaryo | 7 | Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 6. Senaryo | 8 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 7. Senaryo | 8 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 8. Senaryo | 9 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 9. Senaryo | 9 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
9. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›