📋 9. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı 4. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 9 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 4. senaryoda 7 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 9 arasında değişir). Yazılı haftası: 4-15 Ocak 2027. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 4. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
1 soru
Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilmeKİM.9.1.4
-
1 soru
Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilmeKİM.9.1.5
-
1 soru
Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.1.6
-
1 soru
İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.1.7Bu kazanımın sitede ayrı sayfası yok; ders kitabından çalış.
-
1 soru
Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme her senaryodaKİM.9.1.8
-
1 soru
Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.2.1
-
1 soru
İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilmeKİM.9.2.2
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
✏️ 4. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Cr atomunun beklenen dağılımı …4s² 3d⁴, gözlenen dağılımı …4s¹ 3d⁵ şeklindedir. Gözlenen dağılımın daha kararlı olmasının nedeni nedir?
"Atomdaki toplam elektron sayısının azalması" diyen öğrenci 4s'deki elektronun 2'den 1'e inmesini elektron kaybı sanır; elektron atomdan çıkmaz, 3d'ye geçer, toplam yine 24'tür.
4s¹ ve 3d⁵'te bütün orbitaller yarı doludur; çekirdeğin çekim gücü bu orbitallere dengeli dağılır, küresel simetri oluşur ve atom daha kararlı olur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 4s ve 3d alt seviyelerinin yarı dolu olması
"Atomdaki toplam elektron sayısının azalması" diyen öğrenci 4s'deki elektronun 2'den 1'e inmesini elektron kaybı sanır; elektron atomdan çıkmaz, 3d'ye geçer, toplam yine 24'tür.
4s¹ ve 3d⁵'te bütün orbitaller yarı doludur; çekirdeğin çekim gücü bu orbitallere dengeli dağılır, küresel simetri oluşur ve atom daha kararlı olur.
2. Cr atomunun beklenen dağılımı …4s² 3d⁴, gözlenen dağılımı …4s¹ 3d⁵ şeklindedir. Gözlenen dağılımın daha kararlı olmasının nedeni nedir?
"Atomdaki toplam elektron sayısının azalması" diyen öğrenci 4s'deki elektronun 2'den 1'e inmesini elektron kaybı sanır; elektron atomdan çıkmaz, 3d'ye geçer, toplam yine 24'tür.
4s¹ ve 3d⁵'te bütün orbitaller yarı doludur; çekirdeğin çekim gücü bu orbitallere dengeli dağılır, küresel simetri oluşur ve atom daha kararlı olur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 4s ve 3d alt seviyelerinin yarı dolu olması
"Atomdaki toplam elektron sayısının azalması" diyen öğrenci 4s'deki elektronun 2'den 1'e inmesini elektron kaybı sanır; elektron atomdan çıkmaz, 3d'ye geçer, toplam yine 24'tür.
4s¹ ve 3d⁵'te bütün orbitaller yarı doludur; çekirdeğin çekim gücü bu orbitallere dengeli dağılır, küresel simetri oluşur ve atom daha kararlı olur.
3. ₁₂Mg atomu Mg²⁺ iyonuna dönüşürken elektronlarını hangi orbitalden verir?
"1s" diyen öğrenci elektronların dizilime ilk yerleşen orbitalden koptuğunu sanır; atom en yüksek enerji düzeyindeki elektronları verir.
Mg: 1s² 2s² 2p⁶ 3s²; en yüksek düzeydeki iki 3s elektronu verilince Mg²⁺ iyonu 1s² 2s² 2p⁶ dizilimine (₁₀Ne düzeni) ulaşır. Mg'de 3p orbitalinde elektron yoktur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 3s
"1s" diyen öğrenci elektronların dizilime ilk yerleşen orbitalden koptuğunu sanır; atom en yüksek enerji düzeyindeki elektronları verir.
Mg: 1s² 2s² 2p⁶ 3s²; en yüksek düzeydeki iki 3s elektronu verilince Mg²⁺ iyonu 1s² 2s² 2p⁶ dizilimine (₁₀Ne düzeni) ulaşır. Mg'de 3p orbitalinde elektron yoktur.
4. İE₁ hangi olay için gereken enerjidir?
"Gaz hâlindeki +1 yüklü iyondan bir elektron koparılması" diyen öğrenci 1. ve 2. iyonlaşma enerjisini karıştırır; +1 yüklü iyondan koparma 2. iyonlaşma enerjisidir.
1. iyonlaşma enerjisi, gaz hâlindeki nötr X atomunu X⁺ iyonuna dönüştürmek için gereken enerjidir: X(g) + İE₁ → X⁺(g) + e⁻.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Gaz hâlindeki nötr atomdan bir elektron koparılması
"Gaz hâlindeki +1 yüklü iyondan bir elektron koparılması" diyen öğrenci 1. ve 2. iyonlaşma enerjisini karıştırır; +1 yüklü iyondan koparma 2. iyonlaşma enerjisidir.
1. iyonlaşma enerjisi, gaz hâlindeki nötr X atomunu X⁺ iyonuna dönüştürmek için gereken enerjidir: X(g) + İE₁ → X⁺(g) + e⁻.
5. Metal atomlarının valans elektronlarını zayıf çekmesinin nedeni hangisidir?
Metallerin atom çapları büyüktür.
İyonlaşma enerjileri ve elektronegatiflikleri düşük olduğu için elektronları zayıf çekerler.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İyonlaşma enerjilerinin ve elektronegatifliklerinin düşük olması
Metallerin atom çapları büyüktür.
İyonlaşma enerjileri ve elektronegatiflikleri düşük olduğu için elektronları zayıf çekerler.
6. İyonik bağ genellikle hangi atomlar arasında oluşur?
Metal elektron verir, ametal elektron alır.
Oluşan zıt yüklü iyonlar arasındaki çekim iyonik bağdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Metal ile ametal atomları arasında
Metal elektron verir, ametal elektron alır.
Oluşan zıt yüklü iyonlar arasındaki çekim iyonik bağdır.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 7 | Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme |
| 2. Senaryo | 6 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme |
| 3. Senaryo | 6 | Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 4. Senaryo | 7 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 5. Senaryo | 7 | Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 6. Senaryo | 8 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 7. Senaryo | 8 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 8. Senaryo | 9 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 9. Senaryo | 9 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
9. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›