📋 9. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı 6. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 9 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 6. senaryoda 8 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 9 arasında değişir). Yazılı haftası: 4-15 Ocak 2027. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 6. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
1 soru
Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilmeKİM.9.1.5
-
1 soru
Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.1.6
-
1 soru
İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.1.7Bu kazanımın sitede ayrı sayfası yok; ders kitabından çalış.
-
2 soru
Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme her senaryodaKİM.9.1.8
-
1 soru
Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.2.1
-
1 soru
İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilmeKİM.9.2.2
-
1 soru
Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilmeKİM.9.2.3
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
✏️ 6. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Temel hâldeki ₂₇Co atomunun elektron dağılımı Aufbau ilkesi, Pauli dışlama ilkesi ve Hund kuralına göre yazılıyor. Buna göre bu atomda kaç yarı dolu orbital bulunur?
"1" diyen öğrenci 3d elektronlarını önce eşleştirir: (↑↓) (↑↓) (↑↓) (↑) ( ); bir orbital boş kaldığı için bu şema Hund kuralına uymaz.
Dağılım 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d⁷'dir. Beş 3d orbitaline önce 5 elektron tek tek, kalan 2 elektron eşleşerek girer: (↑↓) (↑↓) (↑) (↑) (↑). 4s tam dolu olduğundan 3 yarı dolu orbital kalır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 3
"1" diyen öğrenci 3d elektronlarını önce eşleştirir: (↑↓) (↑↓) (↑↓) (↑) ( ); bir orbital boş kaldığı için bu şema Hund kuralına uymaz.
Dağılım 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d⁷'dir. Beş 3d orbitaline önce 5 elektron tek tek, kalan 2 elektron eşleşerek girer: (↑↓) (↑↓) (↑) (↑) (↑). 4s tam dolu olduğundan 3 yarı dolu orbital kalır.
2. 8A grubu elementleri için hangisi doğrudur?
"Bileşiklerinde −1 yüklü iyon oluşturur" diyen öğrenci soy gazları komşuları halojenlerle karıştırır; −1 yük 7A'ya özgüdür.
Soy gazların orbitalleri tam dolu olduğu için tek atomlu ve kararlıdır; erime ve kaynama noktaları çok düşüktür, oda sıcaklığında hepsi gazdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Tek atomlu yapıda bulunur
"Bileşiklerinde −1 yüklü iyon oluşturur" diyen öğrenci soy gazları komşuları halojenlerle karıştırır; −1 yük 7A'ya özgüdür.
Soy gazların orbitalleri tam dolu olduğu için tek atomlu ve kararlıdır; erime ve kaynama noktaları çok düşüktür, oda sıcaklığında hepsi gazdır.
3. Atom yarıçapı neden doğrudan ölçülemez de iki çekirdek arasındaki uzaklıktan hesaplanır?
"Atomlar küre biçiminde olmadığı için" diyen öğrenci ölçme güçlüğünü şekil bozukluğuna bağlar; atom küre gibi düşünülür, sorun kürenin dış sınırının belirsiz olmasıdır.
Elektronların bulunma olasılığının yüksek olduğu orbitallerin kesin bir sınırı yoktur; bu yüzden bağ yapmış iki atomun çekirdekleri arası uzaklık ölçülür.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Orbitallerin belirli bir sınırı olmadığı için
"Atomlar küre biçiminde olmadığı için" diyen öğrenci ölçme güçlüğünü şekil bozukluğuna bağlar; atom küre gibi düşünülür, sorun kürenin dış sınırının belirsiz olmasıdır.
Elektronların bulunma olasılığının yüksek olduğu orbitallerin kesin bir sınırı yoktur; bu yüzden bağ yapmış iki atomun çekirdekleri arası uzaklık ölçülür.
4. ₁₁Na, ₁₇Cl ve ₁₉K atomlarının İE₁ değerlerinin büyükten küçüğe sıralanışı hangisidir?
"K > Na > Cl" diyen öğrenci iyonlaşma enerjisinin atom yarıçapıyla aynı yönde değiştiğini sanır; yarıçap büyüdükçe elektron koparmak kolaylaşır.
Na ile Cl 3. periyottadır, sağdaki Cl'nin değeri büyüktür; Na ile K 1A grubundadır, aşağıdaki K'nin değeri küçüktür: Cl 1255 > Na 496 > K 419 kJ/mol.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Cl > Na > K
"K > Na > Cl" diyen öğrenci iyonlaşma enerjisinin atom yarıçapıyla aynı yönde değiştiğini sanır; yarıçap büyüdükçe elektron koparmak kolaylaşır.
Na ile Cl 3. periyottadır, sağdaki Cl'nin değeri büyüktür; Na ile K 1A grubundadır, aşağıdaki K'nin değeri küçüktür: Cl 1255 > Na 496 > K 419 kJ/mol.
5. ₁₁Na, ₁₂Mg ve ₁₃Al metallerinde metalik bağın kuvveti nasıl sıralanır?
Katyon yükü ve serbest valans elektron sayısı arttıkça metalik bağ güçlenir.
Al³⁺ > Mg²⁺ > Na⁺ olduğundan Al > Mg > Na.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Al > Mg > Na
Katyon yükü ve serbest valans elektron sayısı arttıkça metalik bağ güçlenir.
Al³⁺ > Mg²⁺ > Na⁺ olduğundan Al > Mg > Na.
6. Li₃N bileşiğinde katyon sayısının anyon sayısına oranı (katyon : anyon) kaçtır?
Formüldeki alt indisler iyonların bağıl oranını verir.
3 katyon, 1 anyon → 3:1.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 3:1
Formüldeki alt indisler iyonların bağıl oranını verir.
3 katyon, 1 anyon → 3:1.
7. İki ametal atomu arasında kimyasal bağ nasıl oluşur?
Ametallerden elektron koparmak zordur.
Bu nedenle ametaller elektronlarını ortak kullanır: kovalent bağ.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Elektronların ortaklaşa kullanılmasıyla
Ametallerden elektron koparmak zordur.
Bu nedenle ametaller elektronlarını ortak kullanır: kovalent bağ.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 7 | Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme |
| 2. Senaryo | 6 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme |
| 3. Senaryo | 6 | Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 4. Senaryo | 7 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 5. Senaryo | 7 | Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 6. Senaryo | 8 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 7. Senaryo | 8 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 8. Senaryo | 9 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 9. Senaryo | 9 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
9. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›