📋 9. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı 5. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 9 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 5. senaryoda 7 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 9 arasında değişir). Yazılı haftası: 4-15 Ocak 2027. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 5. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
1 soru
Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.1.6
-
1 soru
İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.1.7Bu kazanımın sitede ayrı sayfası yok; ders kitabından çalış.
-
2 soru
Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme her senaryodaKİM.9.1.8
-
1 soru
Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.2.1
-
1 soru
İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilmeKİM.9.2.2
-
1 soru
Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilmeKİM.9.2.3
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
✏️ 5. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Elektron dizilimi [Ar] 4s¹ 3d⁵ olan atom hangi gruptadır?
"5B" diyen öğrenci B grubunda yalnız d elektronlarını sayar; kural son s ve d elektronlarının toplamını ister.
Dizilim d ile bittiği için B grubu; en son s ve d orbitallerindeki elektronlar 4s¹ + 3d⁵ = 6 → 6B grubu.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 6B
"5B" diyen öğrenci B grubunda yalnız d elektronlarını sayar; kural son s ve d elektronlarının toplamını ister.
Dizilim d ile bittiği için B grubu; en son s ve d orbitallerindeki elektronlar 4s¹ + 3d⁵ = 6 → 6B grubu.
2. 3. periyotta bulunan X elementinin ilk altı iyonlaşma enerjisi (kJ/mol) sırasıyla 1012, 1907, 2914, 4964, 6274 ve 21 267'dir. Y, aynı periyotta X'ten hemen sonra gelen elementtir. Buna göre X ile Y karşılaştırıldığında hangisi doğrudur?
"Y'nin 1. iyonlaşma enerjisi X'inkinden büyüktür" diyen öğrenci X'in grubunu bulup periyotta sağa artış eğilimini uygular, ama 5A'dan sonra gelen istisnayı atlar.
En büyük sıçrama İE₅ ile İE₆ arasındadır (6274 → 21 267): X 5 değerlik elektronlu, 5A'dır (P); Y ise 6A'dır (S). 5A'nın yarı dolu p orbitalleri kararlı olduğundan 6A'nın 1. iyonlaşma enerjisi daha küçüktür (P 1012, S 1000 kJ/mol).
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Y'nin 1. iyonlaşma enerjisi X'inkinden küçüktür
"Y'nin 1. iyonlaşma enerjisi X'inkinden büyüktür" diyen öğrenci X'in grubunu bulup periyotta sağa artış eğilimini uygular, ama 5A'dan sonra gelen istisnayı atlar.
En büyük sıçrama İE₅ ile İE₆ arasındadır (6274 → 21 267): X 5 değerlik elektronlu, 5A'dır (P); Y ise 6A'dır (S). 5A'nın yarı dolu p orbitalleri kararlı olduğundan 6A'nın 1. iyonlaşma enerjisi daha küçüktür (P 1012, S 1000 kJ/mol).
3. ₃Li, ₉F, ₁₉K ve ₂₀Ca atomlarından elektronegatifliği en büyük ve en küçük olanlar hangileridir?
"En büyük F, en küçük Li" diyen öğrenci proton sayısı en az olan atomun bağ elektronlarını en zayıf çektiğini sanır; grupta aşağı inildikçe proton artsa da elektronegatiflik azalır, K Li'nin altındadır.
Elektronegatiflik periyotta sağa artar, grupta aşağı azalır: 2. periyotta sağdaki F en büyüktür (4,00); 1A'da Li'nin altında ve 4. periyotta Ca'nın solunda olan K en küçüktür (0,82).
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: En büyük F, en küçük K
"En büyük F, en küçük Li" diyen öğrenci proton sayısı en az olan atomun bağ elektronlarını en zayıf çektiğini sanır; grupta aşağı inildikçe proton artsa da elektronegatiflik azalır, K Li'nin altındadır.
Elektronegatiflik periyotta sağa artar, grupta aşağı azalır: 2. periyotta sağdaki F en büyüktür (4,00); 1A'da Li'nin altında ve 4. periyotta Ca'nın solunda olan K en küçüktür (0,82).
4. Metallerde serbest dolaşan valans elektronlarını açıklayan model hangisidir?
Valans elektronları komşu atomların orbitallerinde serbestçe hareket eder.
Bu durum elektron denizi modeliyle gösterilir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Elektron denizi modeli
Valans elektronları komşu atomların orbitallerinde serbestçe hareket eder.
Bu durum elektron denizi modeliyle gösterilir.
5. NaCl kristal örgüsünde bir Na⁺ iyonu kaç tane Cl⁻ iyonu ile çevrelenmiştir?
İyonlar, zıt yüklerin çekimi en fazla olacak şekilde dizilir.
Her Na⁺ iyonu 6 Cl⁻ iyonuyla, her Cl⁻ de 6 Na⁺ ile çevrilidir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 6
İyonlar, zıt yüklerin çekimi en fazla olacak şekilde dizilir.
Her Na⁺ iyonu 6 Cl⁻ iyonuyla, her Cl⁻ de 6 Na⁺ ile çevrilidir.
6. Kovalent bağı oluşturan iki atom çekirdeğinin merkezleri arasındaki mesafeye ne denir?
Bağı oluşturan iki elektron bağ elektron çiftidir.
İki çekirdeğin merkezleri arası mesafe bağ uzunluğudur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Bağ uzunluğu
Bağı oluşturan iki elektron bağ elektron çiftidir.
İki çekirdeğin merkezleri arası mesafe bağ uzunluğudur.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 7 | Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme |
| 2. Senaryo | 6 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme |
| 3. Senaryo | 6 | Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 4. Senaryo | 7 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 5. Senaryo | 7 | Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 6. Senaryo | 8 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 7. Senaryo | 8 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 8. Senaryo | 9 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 9. Senaryo | 9 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
9. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›