📋 9. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı 3. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 9 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 3. senaryoda 6 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 9 arasında değişir). Yazılı haftası: 4-15 Ocak 2027. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 3. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
1 soru
Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.1.6
-
1 soru
İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.1.7Bu kazanımın sitede ayrı sayfası yok; ders kitabından çalış.
-
2 soru
Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme her senaryodaKİM.9.1.8
-
1 soru
Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.2.1
-
1 soru
İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilmeKİM.9.2.2
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
✏️ 3. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Dört atomun elektron dizilimi şöyledir: X: 1s² 2s² Y: 1s² Z: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² T: [Ar] 4s² 3d² Buna göre hangileri aynı gruptadır?
"X, Z ve T" diyen öğrenci dördünün de son düzeyinde 2 elektron görür; ama T'nin dizilimi d ile bittiği için B grubundadır ve 4s² + 3d² = 4 → 4B'dir.
X ve Z'nin dizilimi s ile biter ve son düzeylerinde 2 elektron vardır: ikisi de 2A. Y helyumdur, 2 elektronu olsa da 8A'da gösterilir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: X ve Z
"X, Z ve T" diyen öğrenci dördünün de son düzeyinde 2 elektron görür; ama T'nin dizilimi d ile bittiği için B grubundadır ve 4s² + 3d² = 4 → 4B'dir.
X ve Z'nin dizilimi s ile biter ve son düzeylerinde 2 elektron vardır: ikisi de 2A. Y helyumdur, 2 elektronu olsa da 8A'da gösterilir.
2. Bağ yapmış iki özdeş X atomunun çekirdekleri arasındaki uzaklık 198 pm olarak ölçülmüştür. X'in atom yarıçapı kaç pm'dir?
"198" diyen öğrenci ölçülen uzaklığı doğrudan yarıçap sanır; oysa bu uzaklık iki yarıçapın toplamıdır.
İki özdeş atomun çekirdekleri arası uzaklık d ise r = d/2'dir: 198 / 2 = 99 pm.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 99
"198" diyen öğrenci ölçülen uzaklığı doğrudan yarıçap sanır; oysa bu uzaklık iki yarıçapın toplamıdır.
İki özdeş atomun çekirdekleri arası uzaklık d ise r = d/2'dir: 198 / 2 = 99 pm.
3. Aynı periyotta 2A grubundaki elementin 1. iyonlaşma enerjisi neden 3A grubundakinden büyüktür?
"2A elementinin atom yarıçapı daha küçük olduğu için" diyen öğrenci genel kuralı istisnaya uygular; aynı periyotta 2A, 3A'nın solundadır ve yarıçapı daha büyüktür.
2A elementinin s orbitali tam doludur; kararlı dizilimli atomdan elektron koparmak zordur. Bu yüzden Mg (738) Al'den (577 kJ/mol) büyüktür.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 2A elementinin elektron dizilimi daha kararlı olduğu için
"2A elementinin atom yarıçapı daha küçük olduğu için" diyen öğrenci genel kuralı istisnaya uygular; aynı periyotta 2A, 3A'nın solundadır ve yarıçapı daha büyüktür.
2A elementinin s orbitali tam doludur; kararlı dizilimli atomdan elektron koparmak zordur. Bu yüzden Mg (738) Al'den (577 kJ/mol) büyüktür.
4. Metalik bağ hangi tanecikler arasındaki elektrostatik çekimle oluşur?
Metal atomları valans elektronlarını zayıf çeker; elektronlar serbestçe dolaşır.
Pozitif metal iyonları ile serbest elektronlar arasındaki çekim metalik bağdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Metal katyonları ile serbest valans elektronları
Metal atomları valans elektronlarını zayıf çeker; elektronlar serbestçe dolaşır.
Pozitif metal iyonları ile serbest elektronlar arasındaki çekim metalik bağdır.
5. K⁺ ve Cl⁻ iyonlarından oluşan bileşiğin formülü hangisidir?
İyonlar: K⁺ ve Cl⁻.
Toplam yük sıfır olmalı: 1 × (+1) + 1 × (−1) = 0.
Formül: KCl.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: KCl
İyonlar: K⁺ ve Cl⁻.
Toplam yük sıfır olmalı: 1 × (+1) + 1 × (−1) = 0.
Formül: KCl.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 7 | Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme |
| 2. Senaryo | 6 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme |
| 3. Senaryo | 6 | Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 4. Senaryo | 7 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 5. Senaryo | 7 | Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 6. Senaryo | 8 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 7. Senaryo | 8 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 8. Senaryo | 9 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 9. Senaryo | 9 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
9. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›