📋 9. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı 2. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 9 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 2. senaryoda 6 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 9 arasında değişir). Yazılı haftası: 4-15 Ocak 2027. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 2. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
1 soru
Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilmeKİM.9.1.4
-
1 soru
Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.1.6
-
1 soru
İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.1.7Bu kazanımın sitede ayrı sayfası yok; ders kitabından çalış.
-
2 soru
Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme her senaryodaKİM.9.1.8
-
1 soru
Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.2.1
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
✏️ 2. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. Birinci, ikinci ve üçüncü temel enerji seviyelerinde sırasıyla kaç alt seviye bulunur?
"1, 4 ve 9" diyen öğrenci alt enerji seviyesini orbitalle karıştırır; 1, 4 ve 9 bu seviyelerdeki orbital sayılarıdır.
n. temel enerji seviyesinde n tane alt seviye vardır: n = 1'de yalnız 1s; n = 2'de 2s ve 2p; n = 3'te 3s, 3p ve 3d.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 1, 2 ve 3
"1, 4 ve 9" diyen öğrenci alt enerji seviyesini orbitalle karıştırır; 1, 4 ve 9 bu seviyelerdeki orbital sayılarıdır.
n. temel enerji seviyesinde n tane alt seviye vardır: n = 1'de yalnız 1s; n = 2'de 2s ve 2p; n = 3'te 3s, 3p ve 3d.
2. IUPAC adlandırmasındaki 3. grup, harf ve sayıyla yapılan adlandırmada hangi gruptur?
"3A" diyen öğrenci iki adlandırmanın sırayla eşleştiğini sanır; oysa 2A'dan sonra tabloya B grupları girer ve 3A, 13. gruba düşer.
Sıra 1A, 2A (1-2. grup), 3B-7B (3-7. grup), üç sütunlu 8B (8-10. grup), 1B, 2B (11-12. grup), 3A-8A (13-18. grup) biçimindedir; 3. grup 3B'dir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 3B
"3A" diyen öğrenci iki adlandırmanın sırayla eşleştiğini sanır; oysa 2A'dan sonra tabloya B grupları girer ve 3A, 13. gruba düşer.
Sıra 1A, 2A (1-2. grup), 3B-7B (3-7. grup), üç sütunlu 8B (8-10. grup), 1B, 2B (11-12. grup), 3A-8A (13-18. grup) biçimindedir; 3. grup 3B'dir.
3. Elektronegatiflik neyi ifade eder?
"Gaz hâlindeki atomdan elektron koparmak için gereken enerjiyi" diyen öğrenci elektronegatifliği iyonlaşma enerjisiyle karıştırır; ikisi de çekimle ilgilidir ama iyonlaşma enerjisi tek atomda elektron koparmayı ölçer.
Elektronegatiflik, kimyasal bağdaki ortak elektronları hangi atomun kendine daha çok çektiğini gösterir; halat çekmeye benzer.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Bağ yapan atomun bağ elektronlarını kendine çekme gücünü
"Gaz hâlindeki atomdan elektron koparmak için gereken enerjiyi" diyen öğrenci elektronegatifliği iyonlaşma enerjisiyle karıştırır; ikisi de çekimle ilgilidir ama iyonlaşma enerjisi tek atomda elektron koparmayı ölçer.
Elektronegatiflik, kimyasal bağdaki ortak elektronları hangi atomun kendine daha çok çektiğini gösterir; halat çekmeye benzer.
4. Na atomu Na⁺ iyonuna dönüştüğünde yarıçapı neden küçülür?
"Elektron sayısı aynı kalırken proton sayısı arttığı için" diyen öğrenci pozitif yükün proton eklenerek oluştuğunu sanır; iyon oluşurken proton sayısı değişmez.
Na⁺ oluşurken 11 proton kalır, elektron 11'den 10'a iner; kalan elektronlar daha güçlü çekilir ve yarıçap 186 pm'den 95 pm'ye düşer.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Proton sayısı aynı kalırken elektron sayısı azaldığı için
"Elektron sayısı aynı kalırken proton sayısı arttığı için" diyen öğrenci pozitif yükün proton eklenerek oluştuğunu sanır; iyon oluşurken proton sayısı değişmez.
Na⁺ oluşurken 11 proton kalır, elektron 11'den 10'a iner; kalan elektronlar daha güçlü çekilir ve yarıçap 186 pm'den 95 pm'ye düşer.
5. ₁₁Na, ₁₂Mg ve ₁₃Al metallerinde metalik bağın kuvveti nasıl sıralanır?
Katyon yükü ve serbest valans elektron sayısı arttıkça metalik bağ güçlenir.
Al³⁺ > Mg²⁺ > Na⁺ olduğundan Al > Mg > Na.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Al > Mg > Na
Katyon yükü ve serbest valans elektron sayısı arttıkça metalik bağ güçlenir.
Al³⁺ > Mg²⁺ > Na⁺ olduğundan Al > Mg > Na.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 7 | Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme |
| 2. Senaryo | 6 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme |
| 3. Senaryo | 6 | Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 4. Senaryo | 7 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 5. Senaryo | 7 | Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 6. Senaryo | 8 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 7. Senaryo | 8 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 8. Senaryo | 9 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 9. Senaryo | 9 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
9. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›