📋 9. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı 9. Senaryo
MEB'in 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosunda bu yazılı için 9 senaryo var; okulundaki zümre bunlardan birini seçer. 9. senaryoda 9 soru sorulur (senaryolarda soru sayısı 6 ile 9 arasında değişir). Yazılı haftası: 4-15 Ocak 2027. Aşağıda hangi kazanımdan kaç soru geldiğini, her birinin konu anlatımını ve testini bulursun.
🎯 9. senaryoda hangi konudan kaç soru?
-
1 soru
Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilmeKİM.9.1.4
-
1 soru
Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.1.6
-
1 soru
İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.1.7Bu kazanımın sitede ayrı sayfası yok; ders kitabından çalış.
-
2 soru
Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme her senaryodaKİM.9.1.8
-
1 soru
Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme her senaryodaKİM.9.2.1
-
2 soru
İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilmeKİM.9.2.2
-
1 soru
Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilmeKİM.9.2.3
Kaynak: MEB 2026-2027 ortak yazılı konu-soru dağılım tablosu; "her senaryoda" işaretli kazanım hangi senaryo seçilirse seçilsin sorulur, önce onlara çalış. Öğretmeninin duyurduğu senaryoyu esas al.
✏️ 9. senaryonun konularından örnek sorular
Senaryodaki her kazanımdan, soru sayısı kadar (en çok 3) çoktan seçmeli soru. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak. Yazılıda sorular açık uçlu gelir; burada konuyu anlayıp anlamadığını ölçersin.
1. s orbitallerinin şekli ve bu orbitallerde elektron bulunma olasılığı için hangisi doğrudur?
"Küre şeklindedir, olasılık açısal koordinatlara bağlıdır" diyen öğrenci s'nin şeklini bilir ama yöne bağlılığı p orbitalleriyle karıştırır; yöne bağlı olanlar p, d ve f orbitalleridir.
s orbitali küre şeklinde ve simetrik olduğundan çekirdekten aynı uzaklıktaki her yönde elektron bulunma olasılığı aynıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Küre şeklindedir, olasılık açısal koordinatlara bağlı değildir
"Küre şeklindedir, olasılık açısal koordinatlara bağlıdır" diyen öğrenci s'nin şeklini bilir ama yöne bağlılığı p orbitalleriyle karıştırır; yöne bağlı olanlar p, d ve f orbitalleridir.
s orbitali küre şeklinde ve simetrik olduğundan çekirdekten aynı uzaklıktaki her yönde elektron bulunma olasılığı aynıdır.
2. İzoelektronik taneciklerde hangisi birbirinden farklıdır?
"Elektron dizilimleri" diyen öğrenci farklı elementlerin iyonlarının dizilimlerinin de farklı olacağını sanır; izoelektronik taneciklerde dizilim aynıdır.
Na⁺ (11 proton), Mg²⁺ (12 proton) ve Ne (10 proton) 10'ar elektronludur ve dizilimleri 1s² 2s² 2p⁶'dır; yalnız proton sayıları farklıdır.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Proton sayıları
"Elektron dizilimleri" diyen öğrenci farklı elementlerin iyonlarının dizilimlerinin de farklı olacağını sanır; izoelektronik taneciklerde dizilim aynıdır.
Na⁺ (11 proton), Mg²⁺ (12 proton) ve Ne (10 proton) 10'ar elektronludur ve dizilimleri 1s² 2s² 2p⁶'dır; yalnız proton sayıları farklıdır.
3. Mendeleyev, atom kütlesine göre sıralamada tellürden önce gelmesi gereken iyodu neden tellürle yer değiştirmiştir?
"İyot ile tellürün özellikleri birbirine çok benzediği için" diyen öğrenci iki elementin yan yana durduğu için benzer olduğunu sanır; benzer olsalardı yerlerini değiştirmek bir şey kazandırmazdı.
Mendeleyev iyodu, özellikleri benzediği flor, klor ve bromla aynı gruba; tellürü ise oksijen ve kükürtle aynı gruba yerleştirdi.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: İyodun özellikleri flor, klor ve bromunkilere benzediği için
"İyot ile tellürün özellikleri birbirine çok benzediği için" diyen öğrenci iki elementin yan yana durduğu için benzer olduğunu sanır; benzer olsalardı yerlerini değiştirmek bir şey kazandırmazdı.
Mendeleyev iyodu, özellikleri benzediği flor, klor ve bromla aynı gruba; tellürü ise oksijen ve kükürtle aynı gruba yerleştirdi.
4. Aynı A grubundaki X, Y ve Z atomlarının 1. iyonlaşma enerjileri sırasıyla 496, 419 ve 520 kJ/mol'dür. Buna göre bu üç atom için hangisi doğrudur?
"Atom yarıçapı en büyük olan Z'dir" diyen öğrenci iyonlaşma enerjisinin yarıçapla aynı yönde değiştiğini sanır; yarıçap büyüdükçe dış elektron çekirdekten uzaklaşır ve daha kolay koparılır.
Grupta aşağı inildikçe yarıçap artar, iyonlaşma enerjisi azalır; değeri en küçük olan Y (419) en altta ve en büyüktür, Z (520) en üsttedir. Aynı gruptaki atomların değerlik elektron sayısı eşittir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Atom yarıçapı en büyük olan Y'dir
"Atom yarıçapı en büyük olan Z'dir" diyen öğrenci iyonlaşma enerjisinin yarıçapla aynı yönde değiştiğini sanır; yarıçap büyüdükçe dış elektron çekirdekten uzaklaşır ve daha kolay koparılır.
Grupta aşağı inildikçe yarıçap artar, iyonlaşma enerjisi azalır; değeri en küçük olan Y (419) en altta ve en büyüktür, Z (520) en üsttedir. Aynı gruptaki atomların değerlik elektron sayısı eşittir.
5. Metallerde serbest dolaşan valans elektronlarını açıklayan model hangisidir?
Valans elektronları komşu atomların orbitallerinde serbestçe hareket eder.
Bu durum elektron denizi modeliyle gösterilir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Elektron denizi modeli
Valans elektronları komşu atomların orbitallerinde serbestçe hareket eder.
Bu durum elektron denizi modeliyle gösterilir.
6. Çinko sülfür bileşiğinin formülü hangisidir?
İyonlar: Zn²⁺ ve S²⁻.
Toplam yük sıfır olmalı: 1 × (+2) + 1 × (−2) = 0.
Formül: ZnS.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: ZnS
İyonlar: Zn²⁺ ve S²⁻.
Toplam yük sıfır olmalı: 1 × (+2) + 1 × (−2) = 0.
Formül: ZnS.
7. NaCl kristal örgüsünde bir Na⁺ iyonu kaç tane Cl⁻ iyonu ile çevrelenmiştir?
İyonlar, zıt yüklerin çekimi en fazla olacak şekilde dizilir.
Her Na⁺ iyonu 6 Cl⁻ iyonuyla, her Cl⁻ de 6 Na⁺ ile çevrilidir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: 6
İyonlar, zıt yüklerin çekimi en fazla olacak şekilde dizilir.
Her Na⁺ iyonu 6 Cl⁻ iyonuyla, her Cl⁻ de 6 Na⁺ ile çevrilidir.
8. İki ametal atomu arasında kimyasal bağ nasıl oluşur?
Ametallerden elektron koparmak zordur.
Bu nedenle ametaller elektronlarını ortak kullanır: kovalent bağ.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: Elektronların ortaklaşa kullanılmasıyla
Ametallerden elektron koparmak zordur.
Bu nedenle ametaller elektronlarını ortak kullanır: kovalent bağ.
🗂️ Bütün senaryolar
| Senaryo | Soru | Konular |
|---|---|---|
| 1. Senaryo | 7 | Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme |
| 2. Senaryo | 6 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme |
| 3. Senaryo | 6 | Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 4. Senaryo | 7 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 5. Senaryo | 7 | Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 6. Senaryo | 8 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 7. Senaryo | 8 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 8. Senaryo | 9 | Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
| 9. Senaryo | 9 | Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme · Elementlerin periyodik tablodaki yerlerine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · İyon oluşumuna ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme · Elementlerin periyodik özelliklerinin periyodik tablodaki değişimini çözümleyebilme (2) · Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme · İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme (2) · Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme |
9. Sınıf Kimya 1. Dönem 2. Yazılı: bütün konular, örnek kâğıt ve deneme ›